Nhà lý luận phê bình Ngô Thảo: Năm trọng đại sẽ tạo ra nguồn cảm hứng đặc biệt!

Nhà lý luận phê bình Ngô Thảo

Năm 2010 là năm có nhiều ngày kỷ niệm lớn, lại là năm chẵn, nên theo tự nhiên, người viết nào cũng có kế hoạch riêng, muốn tổng kết, muốn đánh dấu mốc cho mình. Hơn nữa, nhà văn vốn rất gắn bó với xã hội, nên một năm trọng đại sẽ tạo ra nguồn cảm hứng đặc biệt. Vì thế, chắc chắn số lượng đầu sách trong năm nay sẽ tăng mạnh, nhất là các tác phẩm viết về lịch sử, về chiến tranh. Nhưng tôi đoán là không có nhiều bất ngờ.

Bao nhiêu năm nay, những tác phẩm văn học mang ý nghĩa nhìn lại quá khứ, nhìn lại cuộc chiến đau thương, và nhìn vào hiện tại đều không đạt được đến sự cao thượng của nhân dân, sự vĩ đại của nhân dân.

Người dân Việt Nam tự nguyện tham gia vào cuộc chiến tranh giành lại hoà bình, tự do cho dân tộc. Và khi chiến tranh kết thúc, họ tự nguyện trở về với cuộc sống bình dị, không đòi hỏi được ghi danh, không đòi hỏi được chia chác. Xã hội của chúng ta được bình ổn như hôm nay là do sự rộng lượng và tử tế của chính họ. Và vì thế, năm 2010, tôi vẫn tin người dân Việt Nam có chỉ số hạnh phúc thuộc hàng cao của thế giới.

Nhưng văn học đã nợ họ điều đó!

Tôi chỉ hy vọng rằng, trong năm mới - một năm đầy những sự kiện trọng đại, giữa vô vàn những đề cương tác phẩm viết về lịch sử, sẽ có nhà văn nhận ra rằng: sứ mệnh của văn học không phải là giải thiêng mà làm cho con người trở nên thiêng liêng hơn!

Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc: Văn hoá cách tân nhưng không xa rời bản sắc!

Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc

Văn hiến thể hiện bản sắc dân tộc, không chỉ ở truyền thống văn hoá Việt Nam qua các thời kỳ mà còn ở sự tiếp nối không ngừng của các thế hệ dân tộc Việt Nam. Văn hiến ấy được thể hiện như thế nào trong năm 2010- năm chúng ta sẽ kỷ niệm những mốc son của lịch sử dân tộc- chính là ở sự tiếp nối của thế hệ hôm nay vì chính thế hệ hôm nay mới tiếp nối văn hoá cha ông- những thế hệ anh hùng hào kiệt trong lịch sử Việt Nam.

Nền văn hiến của một dân tộc bao gồm trình độ văn minh và khối lượng những hiền tài trí thức của dân tộc đó. Văn hiến biểu hiện tầm vóc mà một dân tộc đã đạt được trong quá trình sử dụng thiên nhiên, hoàn thiện đời sống xã hội, không ngừng đào tạo ra những con người ưu tú cả về trí tuệ, phẩm chất và tài năng. Văn hiến Thăng Long, chắc chắn đã được hình thành cùng với kinh đô Thăng Long. Nghĩa là ít nhất, chúng ta đã có một nền văn hiến hàng ngàn năm tuổi, có hàng ngàn thế hệ nhân tài. Tuy nhiên, văn hiến Thăng Long không bắt đầu từ con số không, hàng ngàn năm trước đó nữa, là sự tiếp nối và nâng cao của những phẩm chất con người Việt Nam đã được rèn đúc suốt bao nhiêu thế kỷ chiến đấu để tồn tại và phát triển.

Bước vào năm mới, thời đại mới, chúng ta phải khẳng định mình với những giá trị nhân bản đã đi vào ổn định và chịu được sự thử thách của thời gian, tạo nên nền văn hoá mới có giao thoa, tiếp biến, có sự cấu trúc lại nhưng vẫn phát huy được truyền thống, kết hợp với hiện đại, cách tân nhưng không xa rời bản sắc dân tộc. Bên cạnh đó, chúng ta phải có chính sách nuôi dưỡng người tài. Người hiền tài chính là văn hiến của dân tộc. Thêm vào nữa là việc bảo vệ thực sự hiệu quả những giá trị vật chất tinh thần của cha ông thì tôi tin, văn hiến Thăng Long, văn hiến Việt Nam sẽ thực sự toả sáng.

Nhóm Phóng viên