Văn học thiếu nhi lại “lỗi hẹn” với giải thưởng


(Tổ Quốc)- Giải thưởng văn học năm 2016 của Hội Nhà văn Việt Nam được đánh giá là “bội thu” vì ở tất cả lĩnh vực đều có giải thưởng. Tuy nhiên, giá có thêm giải thưởng văn học thiếu nhi thì giải thưởng 2016 sẽ trọn vẹn hơn.

Một vài nhận định từ giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2016

Hội Nhà văn Việt Nam vừa công bố giải thưởng năm 2016 với sự vinh danh 7 tác phẩm của 7 tác giả ở cả 4 lĩnh vực: văn xuôi, thơ, lý luận phê bình và văn học dịch.

Cụ thể giải thưởng năm 2016 như sau.

Về Văn xuôi: Tập truyện ngắn “Làn gió chảy qua” của Lê Minh Khuê và tiểu thuyết “Mưa đỏ” của Chu Lai.

Thơ: Tập thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” của Nguyễn Việt Chiến và “Vũ khúc Tày” của Y Phương.

Lý luận phê bình: Tập Chân dung văn học - Đàm luận văn chương “Giọt nước trong lá sen” của Khuất Bình Nguyên và Chuyên luận Phê bình và Nghiên cứu văn học “Nữ quyền luận ở Pháp và tiểu thuyết nữ Việt Nam đương đại” của Trần Huyền Sâm.

Văn học dịch: Cuốn tiểu thuyết “Lâu đài sói” của Hilary Mantel do Nguyễn Chí Hoan dịch.

Nhìn một cách tổng thể, các tác giả đạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2016 đều đã là Hội viên Hội Nhà văn và có tên tuổi. Các nhà văn, nhà thơ như Chu Lai, Lê Minh Khuê, Nguyễn Việt Chiến… từng đạt nhiều giải thưởng văn chương trong và ngoài nước. Trong số các nhà văn đạt giải thưởng trên có nhà văn đã từng nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.


Tập thơ đạt giải thưởng của nhà thơ Y Phương

Nhà văn Chu Lai là chủ tịch Hội đồng Văn xuôi, nhà thơ Y Phương là Phó Chủ tịch Hội đồng Thơ, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến là ủy viên Hội đồng Thơ, còn nhà văn Trần Huyền Sâm là ủy viên Hội đồng Văn học dịch của Hội Nhà văn Việt Nam khóa IX. Nhà văn trẻ nhất nhận giải thưởng năm 2016 là Trần Huyền Sâm ở độ tuổi trên 40… Điều này cho thấy quy chế giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam khác so với quy chế giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội. Quy chế giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội là tất cả các nhà văn, nhà thơ có tên trong các Hội đồng văn học phải chấp nhận chịu “thiệt thòi” là không được tham dự giải thưởng thường niên dù tác phẩm có hay đến đâu. Thế nên mới có chuyện nhà văn Hồ Anh Thái khi còn làm Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội 10 năm liền không được giải thưởng từ chính Hội mình. Nhưng sau khi ông “xin rút” ở Hội Nhà văn Hà Nội thì lại có ngay giải thưởng. Còn quy chế giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam không quy định những người đứng tên trong Hội đồng không được tham dự giải. Nhưng nếu nhà văn, nhà thơ nằm trong các Hội đồng Văn học có tác phẩm dự xét giải thì nhà văn, nhà thơ có tên đó sẽ bị rút tên trong danh sách “chấm giải”. Mỗi quy chế đều có cái hay - dở riêng.

Điều này cũng cho thấy, việc các “tác giả trẻ” đạt giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam là không hề đơn giản nếu như không có hệ thống giải thưởng riêng. Giải thưởng thường niên của Hội Nhà văn Việt Nam phải chăng là cuộc chơi “công bằng” với tất cả các người cầm bút bất kể có tên tuổi hay chưa, tuổi đời, tuổi nghề nhiều hay ít mà chỉ tôn vinh tài năng, giá trị tác phẩm?

Năm 2016 là năm khá thành công với nhà thơ Nguyễn Việt Chiến khi cùng lúc giành “cú đúp” giải thưởng văn học. Trước khi đạt giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2016 ở lĩnh vực thơ với “Tổ quốc nhìn từ biển” thì Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến cũng đạt Giải thưởng Văn học nghệ thuật Thủ đô cho tác phẩm “Thơ Việt Nam tìm tòi và cách tân 1975 - 2015 - tập sách giới thiệu thơ và phê bình thơ có độ dày 1.100 trang.


Những tác phẩm được giải thưởng văn học của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2016

Văn học thiếu nhi lại “lỗi hẹn” với giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam

Nhìn vào danh sách giải thưởng 2016 hẳn nhiều người sẽ khá ngạc nhiên và không khỏi thắc mắc vì không thấy bóng dáng tác phẩm thiếu nhi nào đạt giải thưởng. Còn nhớ, sau Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IX, Ban Chấp hành mới đã tỏ ra khá quyết tâm và dành nhiều ưu ái cho văn học thiếu nhi. Theo đó, Hội Nhà văn sẽ có nhiều hoạt động dành cho văn học thiếu nhi và sẽ có riêng một giải thưởng văn học thiếu nhi thường niên.

Thể hiện và chứng minh quyết tâm đó, ngay tại Ngày thơ Việt Nam năm 2016 sân thơ thiếu nhi đã chiếm lĩnh và áp đảo sân thơ trẻ. Nếu như mấy năm trước, sân thơ thiếu nhi chỉ được xuất hiện “ở bên kia đường” trong Ngày thơ Việt Nam khiến nhiều người thậm chí còn không biết tồn tại một sân thơ thiếu nhi trong Ngày thơ. Còn năm 2016, tại ngày Hội thơ, sân thơ thiếu nhi đã được đầu tư công phu, được đàng hoàng đứng ở “sân chính” và được thể hiện chương trình trước cả sân thơ trẻ vốn là không gian chiếm lĩnh gần như độc quyền nhiều năm qua.

Thế nhưng, cho đến khi công bố giải thưởng thường niên, “lời hứa” từ phía Hội Nhà văn Việt Nam về một giải thưởng dành cho văn học thiếu nhi không thấy “bóng hơi tăm cá”. Không những thế, các hoạt động văn học dành cho thiếu nhi như hội thảo, tọa đàm, giới thiệu tác giả, tác phẩm, trại sáng tác… cũng không hề thấy.

Chắc hẳn sẽ có người thắc mắc “nhỡ” Hội Nhà văn vẫn có giải thưởng dành cho văn học thiếu nhi, chỉ là tác phẩm gửi đến tham dự giải chất lượng kém quá không được giải thì sao?. Tại thư mời nộp tác phẩm xét giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2016 gửi cho các Hội VHNT địa phương, do trưởng ban sáng tác, phó chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ký, có ghi: “Thực hiện công tác xét giải thưởng hàng năm của Hội Nhà văn Việt Nam, Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam kính đề nghị quý cơ quan giúp đỡ, giới thiệu cho Hội chúng tôi những tác phẩm văn học thuộc bốn thể loại: Thơ, Văn xuôi, Lý luận phê bình và Văn học dịch được ấn hành từ tháng 10/2015 đến hết tháng 9/2016…”, không hề có “phần” dành cho văn học thiếu nhi.

Theo nguồn tin tìm hiểu của Báo Điện tử Tổ Quốc thì không có tác phẩm văn học thiếu nhi gửi tham dự giải thưởng ở Hội đồng Văn học Thiếu nhi. Nói cách khác, hoạt động duy nhất ở Hội đồng Văn học Thiếu nhi năm 2016 là tại Ngày thơ Việt Nam năm 2016.

Giải thưởng năm 2016 nhiều người đánh giá là “bội thu” vì ở tất cả lĩnh vực đều có giải thưởng. Tuy nhiên Hội Nhà văn Việt Nam vẫn còn “nợ” một giải thưởng dành cho các em thiếu nhi. Giá như có thêm giải thưởng văn học thiếu nhi thì giải thưởng 2016 sẽ trọn vẹn và bội thu hơn.

Hiền Nguyễn

 

Bản để in E-mail bài này Đưa vào Favorites
Thứ 3, ngày 28/3/2017