Văn học thiếu nhi - nỗi trăn trở không của riêng Tô Hoài

(Toquoc) Ở tuổi 87, Tô Hoài còn rất còn rất sung sức. Nhà văn vẫn đang mải mê đi tìm, say mê trải mình trên từng trang viết.

Viết cho thiếu nhi là đề tài hấp dẫn mà dường như “nơi nào có tuổi thơ, nơi đó có Tô Hoài”. Với hơn 80 tác phẩm đã xuất bản, nhưng “Cây đại thụ” này vẫn đang trăn trở cho văn học thiếu nhi nước nhà.

Văn học thiếu nhi - nỗi trăn trở không của riêng Tô Hoài - ảnh 1

Hoàng Cầm "trăn trở" cùng Tô Hoài















Phóng viên: Nhà văn đánh giá như thế nào về tình hình văn học thiếu nhi của Việt Nam hiện nay?

Nhà văn Tô Hoài: Bấy lâu nay, phong trào viết cho thiếu nhi đang ngày một sa sút, không phát triển. Cây bút trẻ được coi là viết khá nhất cho thiếu nhi là Nguyễn Ngọc Thuần, cũng đang "nhấp nhổm" chuyển hướng viết cho người lớn. Tôi tự nghĩ chẳng mấy chốc Thuần lại viết về đề tài khác, vì không có sự khuyến khích, không có phong trào viết cho thiếu nhi.

PV: Nguyên nhân của sự sa sút đó?

Nhà văn Tô Hoài: Ở ta không có phong trào viết cho thiếu nhi. Mảng văn học thiếu nhi lại không phải do Hội Nhà văn phụ trách, mà được giao cho Đoàn Thanh niên, Nhà xuất bản Kim Đồng đảm nhiệm. Trong khi đó NXB Kim Đồng nặng về kinh tế, kinh doanh, không giỏi về đường lối, phương hướng viết cho thiếu nhi.

Trong kháng chiến chống Pháp, tôi (nhà văn Tô Hoài), Nguyễn Huy Tưởng, Hồ Trúc, Phan Thị An, Phong Nhã đã họp và thành lập tủ sách Kim Đồng, chịu trách nhiệm về văn học thiếu nhi. Nhưng đến khi hoà bình thì có sự phân công lại, giao cho Đoàn Thanh niên làm.

PV: Kinh nghiệm của nhà văn để một tác phẩm viết cho thiếu nhi hấp dẫn cả người lớn?

Nhà văn Tô Hoài: Thực tế này đã có kinh nghiệm từ thế giới, khắp nơi trên thế giới đều như thế cả. Mấy năm nay những tác phẩm như Đôrêmon, Harry Potter... đều được thiếu nhi cả thế giới đọc, cả người lớn cũng say mê.

- Truyện phải được viết một cách tự nhiên, truyện viết cho thiếu nhi hay, người lớn đọc cũng hay mới là viết cho thiếu nhi.

- Truyện viết cho thiếu nhi cũng phải xuất phát từ thực tế. Với thực tế nhất định người viết sẽ tạo ra cái mới, đưa vào những chủ đề mới dựa trên chất liệu cổ tích, dân tộc. Tất cả nhân vật trong Dế Mèn phiêu lưu kí đều là nhân vật thật, nhân vật có tính khoa học.

PV: Nhà văn gửi gắm tâm sự gì cho thiếu nhi thông qua những tác phẩm ở mảng này?

Nhà văn Tô Hoài: Trong những tác phẩm của mình, tôi thường "phú" cho nhân vật của mình những tư tưởng mang tính thời đại. Dế Mèn, Dế Trũi đều mang tư tưởng của lớp thanh niên dân chủ thời đó, còn Cái Cò, cái Vạc là hiện thực của sự hiện đại hoá thành phố ngày nay.

PV: Sự khác biệt của nhà văn khi viết cho thiếu nhi với các bạn trẻ bây giờ?

Nhà văn Tô Hoài: Ngoài một số các cây bút như Phan Thị Vàng Anh, Nguyễn Ngọc Thuần được coi là viết được thì đại đa số những cây bút khác còn nhiều mặt chưa được. Đa số còn thiếu thực tế, mà thực tế thì ở đâu cũng có, chỉ tại không để ý mà thôi. Có nhiều cháu bây giờ không để ý ngay cả hàng cây mà mình thường đi qua xem nó là cây gì, nở hoa, rụng lá vào mùa nào, không phân biệt được con dê và con bê… Các bạn trẻ khi viết về những người trong gia đình lại dùng từ "họ", tôi thấy chữ này rất "lạnh", không nên dùng cho người thân.

PV: Món quà dành cho thiếu nhi của nhà văn trong thời gian sắp tới?

Nhà văn Tô Hoài: Đó là truyện "Cái Cò - cái Vạc" đang được NXB Kim Đồng vẽ và in. Đây vừa là truyện cổ tích, vừa là truyện hiện đại.

PV: Nếu được hỏi một câu về văn học thiếu nhi ngày hôm nay, nhà văn sẽ nói gì?

Nhà văn Tô Hoài: Tôi vừa vui, vừa buồn.

PV: Mong muốn của nhà văn về mảng văn học thiếu nhi trong tương lai?

Nhà văn Tô Hoài: Thiếu nhi là lực lượng đông đảo, thậm chí ở một số nước đã xuất bản các tác phẩm cho trẻ chưa biết chữ. Vì vậy cần tạo ra một phong trào viết cho thiếu nhi và quan trọng là phong trào này nên giao cho" Hội Nhà văn" làm.


Xin cảm ơn nhà văn!

 

 

PHAN LUYẾN - THU HIỀN (thực hiện)

 

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác