Văn học mạng - sự nối dài của văn học viết

(Toquoc) - Mọi người thường nghĩ: Văn học là sự trải nghiệm, là tinh túy cuộc sống, là tinh hoa văn hoá, nên nó cần được lưu giữ trên những bản thảo, bản in giấy. Cách nghĩ thông thường là vậy.

Nhưng mây cứ trôi, sông cứ chảy và văn học thời đại hiện đại không chỉ là những trang viết trên giấy mà còn là sự trải lòng trên Internet.

Hiện tượng “văn học mạng” có những đóng góp đáng kể cho đời sống văn học Việt Nam. Cánh văn học miền Nam trội hơn hẳn với những web văn của Vũ Hồng, Hồ Tĩnh Tâm, Trần Thanh Giao… cùng nhiều cuộc “Bàn tròn văn chương” mà gần đây nhất là BTVC lần 7 với nội dung bàn về văn học mạng.

Vì lẽ vậy, cũng là nhân đoàn Nhà văn ĐBSCL đi thực tế sáng tác và tham dự Lễ kỉ niệm 50 năm Hội Nhà văn Việt Nam, phóng viên báo điện tử Tổ Quốc đã phỏng vấn nhà thơ Lê Chí, Tổng Biên tập website vannghesongcuulong vốn đã đi vào lòng độc giả văn học mạng.

Văn học mạng - sự nối dài của văn học viết - ảnh 1
Nhà văn Đồng bằng sông Cửu Long cùng bàn chuyện


Phóng viên: Ở tuổi 67, không phải già nhưng cũng không còn trẻ để có thể nắm bắt công nghệ thông tin một cách dễ dàng. Mặc dù vậy thì ông vẫn là tổng biên tập trang web văn học có tiếng ở vùng đồng bằng sông nước. Động lực nào thúc đẩy ông đến với công việc này ?

- Nhà thơ Lê Chí: Tôi đến với việc này do yêu thích văn học mà làm. Cố gắng tìm tòi, bổ sung sự hiểu biết của mình để không bị lạc hậu với thời cuộc. Tôi thấy văn học mạng chỉ là sự thay đổi hình thức truyền tải để phù hợp với bước đi của thời đại. Văn học mạng giúp người đọc dễ nắm bắt thông tin, dễ dàng giao lưu, học hỏi với bên ngoài. Mặc dù vậy cũng phải coi chừng những nhược điểm của văn học mạng, sự quá dễ dãi, tràn lan của các tác giả khi đưa tác phẩm lên mạng. Vì thế, quan trọng nhất là người viết phải có trách nhiệm với đứa con tinh thần của mình.

Phóng viên: Được biết website vannghesongcualong.org mới tạm ngừng hoạt động. Ông có thể cho biết nguyên nhân của việc này và những đổi mới của nó trong thời gian sắp tới ?

- Nhà thơ Lê Chí: Trong thời gian vừa qua, chúng tôi đã cố gắng để giới thiệu được nhiều sáng tác mới. Do lượng bài vở gửi đến quá nhiều, thêm vào đó cách trình bày trang còn rối, có nhiều đề mục và còn phân tán khiến người xem khó nắm bắt. Chúng tôi tạm ngừng hoạt động 2 tháng để chỉnh sửa những mặt còn hạn chế. Đến tháng 7 tới trang web sẽ tiếp tục hoạt động trở lại.

Nhiệm vụ của chúng tôi hiện nay là làm cho gọn lại, tập trung hơn về văn học và một phần của văn hoá. Văn hoá ở đây là văn hoá biên khảo, nghiên cứu, giới thiệu tiềm năng của vùng đất sông nước miền Tây. Đặc biệt, chúng tôi sẽ cố gắng tập trung chuyên sâu hơn về văn học.

Phóng viên: Hiện nay có rất nhiều trang web về văn học, để có thể thu hút bạn đọc,”sự chuyên sâu về văn học” của ông sẽ được khai thác theo hướng nào?

- Nhà thơ Lê Chí: Chúng tôi sẽ giảm tải về số lượng tác phẩm, chú trọng nhiều hơn đến chất lượng. Các tác phẩm văn học đưa lên mạng phải thật ngắn gọn, cô đọng và xúc tích. Người viết phải làm sao co ngắn lại, nén lại. Đó cũng là một thách thức đối với người viết văn học mạng.

Chúng tôi đi vào giới thiệu, nghiên cứu những tác giả, tác phẩm đương đại (từ sau 1975). Đặc biệt quan tâm đến sáng tác của các cây bút trẻ. Sau đó sẽ giới thiệu văn học trước cách mạng và từ từ khai thác vốn văn học cổ.

Phóng viên: Chú trọng các cây bút trẻ, ông có đánh giá như thế nào về họ ? Sự khác biệt giữa các cây bút trẻ của ĐBSCL và TP HCM hay Hà Nội là gì?

- Nhà thơ Lê Chí: Các cây bút trẻ ĐBSCL sáng tác chủ yếu do tự phát. Họ cũng ảnh hưởng nhiều của truyền thống, lối viết của họ luôn có sự “gấm ghé” truyền thống.

Ở ĐBSCL lực lượng sáng tác trẻ ít, mỏng không đủ sức để tạo thành trào lưu trong khi đó ở Hà Nội, TP HCM các cây bút trẻ với số lượng lớn họ có thể liên kết để tạo nên sự bứt phá.

Giới trẻ ở ĐBSCL có lối viết gần với đời sống hơn, đề tài mà họ hướng tới là những cái của đời thường. Vì vậy mà khoảng cách giữa người viết và bạn đọc được rút ngắn. Trong khi đó ở Hà Nội, TP HCM người ta viết trừu tượng hơn, ý tưởng và nội dung khó hiểu hơn.

Dù viết theo hướng nào thì cũng cần trân trọng và nâng đỡ các cây bút trẻ, khuyến khích họ sáng tác. Họ đang trong quá trình tìm tòi để sáng tạo ra cái riêng của mình trên nền tảng của thế hệ cha anh. Với sự lỗ lực của mình, thời gian sẽ khẳng định giá trị của họ.

Phóng viên: Theo ông, tiêu chí để đánh giá một tác phẩm văn học mạng tốt là gì?

- Nhà thơ Lê Chí: Ở nước ta, người nhiệt tình với văn học mạng chưa nhiều, chưa có đội ngũ tác giả chuyên về văn học mạng, mới chỉ là sự nhập môn của một số người. Chủ yếu vẫn là văn học giấy đưa lên mạng. Thêm vào đó, chưa có một định nghĩa thống nhất về văn học mạng, thực ra đó là sự nối dài của văn học viết. Vì vậy, chúng ta chưa có cơ sở để đánh giá. Theo tôi, sự đánh giá của nó cũng như đánh giá tác phẩm viết giấy thôi. Văn học là tấm gương của hiện thực, người viết văn phải viết trung thực những gì mà mình ghi nhận được từ đời sống. Tác phẩm của họ sẽ nói được tiếng nói của đời sống và nó sẽ được độc giả đón nhận và trường tồn.

Phóng viên: Theo ông, làm cách nào để quản lý văn học mạng một cách hữu hiệu mà không ngăn cản sự phát triển tự nhiên của văn học? Cá nhân ông có đặt niềm tin vào văn chương mạng không?

- Nhà thơ Lê Chí: Cũng như viết giấy, người viết văn mạng phải cẩn thận, biết mình nên viết cái gì để đưa lên mạng. Tổng biên tập cũng phải cẩn trọng khi đưa ra mục tiêu, đường lối. Chúng ta phải có những trang web văn học tốt, thành lập được lực lượng văn học mạng chuyên nghiệp. Văn học mạng ở nước ta hiện nay cũng giống như thời kỳ đầu của văn học Viết hay văn học chữ Quốc Ngữ những năm đầu thế kỷ XX. Nó đang bước những bước đi đầu tiên, đòi hỏi chúng ta phải thận trọng, không nên nóng vội, làm từ từ sẽ quen và trưởng thành. Khoảng 5 đến 10 năm nữa văn học mạng ở nước ta sẽ hình thành rõ ràng.


Vâng, cảm ơn ông!

PHAN LUYẾN (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác