Thơ Trịnh Bửu Hoài: Đằm thắm một chữ “Tình “

(Toquoc)- Không biết từ lúc nào tôi thích đọc thơ Trịnh Bửu Hoài. Hình như trong nỗi hoài niệm của anh, bạn yêu thơ sẽ bắt gặp mình trong đó; một khoảnh khắc mùa thu, một giọt sương trong trẻo sớm mai hồng, một chút men say cùng tri kỷ.

Thơ Trịnh Bửu Hoài: Đằm thắm một chữ “Tình “ - ảnh 1
Nhà thơ Trịnh Bửu Hoài
Tập thơ “Khúc Trăng xưa” của Trịnh Bửu Hoài trang nhã với 33 bài thơ, được tác giả sắp xếp theo ba mảng: Tình em - Hồn của Đá - Với Bạn bè. Mỗi phần là một nỗi niềm riêng, trải lòng với sự buốt lạnh của cô đơn, chờ đợi; rung động xao xuyến trước hồn của đá nghìn năm thao thức; đằm thắm tình bạn bè mà anh đã đến, đã xa. Mở đầu tập thơ là một lời tâm sự:

Trăng của trăm năm

Về đây lồ lộ

Người của hôm qua

Hư ảo phương nào.

Trăng vẫn về, cảnh vẫn thế, rượu vẫn nồng nhưng: Chiếc ghế lạnh/ Bởi một người không đến được/. Trăng lạnh, ghế lạnh hay lòng người buốt lạnh? Sự cô đơn, sự đợi chờ tuyệt vọng để rồi:

Ta vung tay

Đập trăng

Không vỡ

Ta ném ly

Tan nát trái tim mình…

(Khúc trăng xưa)

Ai đó không kịp về hay không thể về? Để mãi mãi trở thành nỗi khao khát, ám ảnh khôn nguôi trong “Giấc mơ xuân”- Em có mơ trăng về cuối Chạp/ Để đêm xuân chợt sáng cánh mai vàng/ Anh vẫn đợi một vòng tay ấm áp/ Đón nhau về trong khoảnh khắc nhân gian. Cái tình anh đeo mang hình như không là thật, chính cũng từ cái hư ảo ấy đã khắc đậm chữ tình của nhà thơ. Yêu - mộng! Bởi vì Người xa như áng mây trôi/ Ta đi tìm mộng giữa trời mông mênh.

Cái bất lực của nhà thơ trước trò chơi trốn tìm của nàng thơ:

Người đi sương khói vô tình

Mà tôi cố giữ riêng mình khói sương

(Đợi)

Nên tác giả “Khúc trăng xưa” luôn cảm thấy “Trăm năm ta vẫn mình ên bên đời”. Thôi thì anh cứ đợi, vì trăng vẫn về. Không những trăng có tình vì trăng không bao giờ lỗi hẹn, mà đá im lặng nghìn năm qua tay người đá cũng bâng khuâng:

Sen nở từ đá

Lòng đầy hương thơm

Chút nắng chiều hôm

(Sen ngọc)

Để nhà thơ thao thức: Cõi tình như bóng phù du/ Mà đôi bạn đá thiên thu nụ cười/ Nên ta thương đá hay người? (Đôi bạn đá).

Phần ba của tập thơ, tác giả như giải đáp hết mọi gút mắc của tâm tư mình: “Loanh quanh mãi giữa vòng đời xuôi ngược/ Nhắc bạn bè lòng bỗng thấy vui vui”. Tất cả sẽ qua đi, tất cả sẽ theo về cát bụi, nhưng tình người không thể nào vơi. Con người có tình, trời đất có tình mặc cho:

Ta xế tuổi thời gian xế buổi

Người thăng trầm sông lúc đục trong

Thuyền đi chưa biết đâu là bến

Đã thấy tràng giang buốt tận lòng.

(Ngược dòng Cà Ty)

Mỗi vùng đất ghé lại, một cuộc hội ngộ, tương phùng, mỗi bạn bè mỗi hồi ức đáng yêu. Có thể một người bạn bất chợt ghé qua, một tiếng hát, một nụ cười, một đôi mắt làm chao động hồn thơ… được lưu giữ, được nâng niu:

Quá khứ mênh mông xa rồi một thuở

Càng xa hơn khi tuổi xế chiều

Trong nhớ quên còn bao cái để yêu

Kỷ niệm cứ xanh hoài trong kí ức.

(Ngẫu hứng An Hải Sơn)

Bèo hợp rồi cũng tan, đó là lẽ thường, nhưng lại là những nỗi trăn trở, ưu tư: “Trăng sẽ lặn và mặt trời sẽ mọc/ Các anh đi rừng nhớ biết đâu tìm/ Em như cánh cò làm sao xa tổ/ Bao đợi chờ da diết giữa tràm chim”. Xin hãy giấu thương nhớ vào lòng vì:

Rượu đã cạn. Đêm sắp tàn. Trăng lạnh

Cuộc vui nào cũng đến lúc chia tay

Rừng sẽ thức. Cánh cò bay đón nắng

Bóng Trà Sư thăm thẳm trái tim nầy…

(Thức giữa Trà Sư)

Trái tim mang nặng chữ tình “Xuôi Nam rồi lại ngược Bắc. Vẫn chưa đầy túi thơ. Hơn nửa vai đời kiêu bạt. Vẫn chưa phai nắng giang hồ” (Mang mang Đèo Cả). Dù đi đâu, lang bạt phương nào thì quê hương vẫn thôi thúc gọi về:

Có những chiều đông ngước nhìn mây trắng

Cái lạnh nơi này gợi nhớ quê xa

Xuôi sông Hậu cuối mùa nước nổi

Em bỗng thấy mình hoá hạt phù sa…

(Gặp cô gái Tày ở Tây Nam)

Tâm sự cô gái Tày hay tâm sự của nhà thơ nặng gánh tang bồng, nửa đời xuôi ngược vẫn ngộ ra một điều rất thật “Càng lớn lên càng thấy mình nhỏ bé. Trước nghiệp đời và trước cả nhân gian. Được mất gì trong cõi dọc ngang. Chớp mắt đã tới bờ sinh tử”.

Suốt tập thơ Trịnh Bửu Hoài đã đem đến cho bạn yêu thơ một “Khúc trăng xưa” đằm thắm tình người, phảng phất một chút hoài cổ mà không phải bất cứ người làm thơ nào cũng thể hiện được tài tình như vậy. Ngôn từ thơ không cầu kỳ, khó hiểu, rất chân tình, rất thật, những con chữ mang đậm tình người cứ lấp lánh suốt nhưng trang thơ. Cốc rượu: “Khúc trăng xưa” này không những “làm say tri kỉ” của anh mà còn làm say cả những bạn yêu thơ.


Về Bắc Giang nghe hát quan họ

Tặng Tun Khương, Hồng Mn


Ta hưng phấ
n có phi vì men rượu

Đêm Bắc Giang tình bn đậm đà say

Chuyện văn chương bao thuở đời nay

Làm sao nói hết trong mt ti


Ta ở
cách hai phương trời vi vi

Tây Nam mênh mông bát ngát đồng bng

Kinh Bắc êm đềm man mác sương giăng

Dằng dc lòng ai câu ca quan h


Lờ
i hát mi tru cay vành môi đỏ

Sao ngọt ngào tn đáy lòng ta

Mái tóc người như một áng mây xa

Cuốn ta gia nghìn trùng hương gió


Em hát chi nhữ
ng lời thương nhớ

Buổi tương giao đâu dám hẹn th

Người ơi, người đừng v

Con nhện giăng mùng cho ta luống cung


Bắ
c Giang ơi dù một ln đến mun

Biết làm sao g mi tơ nầy

Đêm sắp tàn… trăng chếch bóng khôn khuây

Ngày mai tới… người Nam k Bc


Ta chế
nh choáng có phải vì câu hát

Như chảy ra t khoé mt người

Không mến thương sao lại ngm ngùi

Mai về Nam hn rưng rưng câu quan họ


Thức giữa Trà Sư

Tặng anh Lương Văn Luyến và Mỹ Lan


Rừng yên ắng mà ta thì rôm rả

Rượu vơi đầy trăng chếch ngọn tràm xanh

Đêm thoang thoảng chút hương rừng lãng mạn

Ngồi bên nhau sương rớt giọt đầu cành

 

Ta bất chợt giao hoà trong đêm lạnh

Rừng vi vu khúc nhạc gió ngàn

Đôi cò nào rút vào nhau trong tổ ấm

Cánh dơi buồn xếp lại nỗi đa đoan

 

Chúng ta như những cánh bèo nhân thế

Dạt về đây xanh bóng nước Trà Sư

Đêm nay ánh mắt người con gái

Như lá tràm biên biếc nỗi ưu tư

 

Trăng sẽ lặn và mặt trời sẽ mọc

Các anh đi rừng nhớ biết đâu tìm

Em như cánh cò làm sao xa tổ

Bao đợi chờ da diết giữa tràm chim

 

Rượu đã cạn. Đêm sắp tàn. Trăng lạnh

Cuộc vui nào cũng đến lúc chia tay

Rừng sẽ thức. Cánh cò bay đón nắng

Bóng Trà Sư thăm thẳm trái tim này… 

Rừng tràm Trà Sư, 23-10-2007

 

Mang mang đèo Cả

 

Mây trắng bay qua đầu núi

Mang mang sương khói đèo xa

Sóng vỗ ghềnh sâu hiu hắt

Chiều buông không một mái nhà

 

Vậy mà ta còn mê mải

Núi sông như nợ với mình

Tuổi đời ngày thêm ngắn lại

Đất trời càng rộng mênh mông

 

Ngó lên núi cao lồng lộng

Hồn ta hóa biển bên đời

Dẫu biết trăm năm là mộng

Bụi hồng đâu bẩn cuộc chơi

 

Xuôi Nam rồi lại ngược Bắc

Vẫn chưa đầy một túi thơ

Hơn nửa vai đời kiêu bạt

Vẫn chưa phai nắng giang hồ

 

Mây trắng bay qua đầu núi

Sẽ không trở lại bao giờ

Ta đi hết vòng nhân thế

Để về lại với tuổi thơ

 

Ngó lên núi cao lồng lộng

Chợt nghe tóc bạc trên đầu…

 

Ngắm Tượng

 

Hớp ngụm trà sương

Vườn khuya ngắm tượng

 

Rùng mình gió thoảng

Nghe hồn đá bay

 

Giao hòa cỏ cây

Trầm tư khoảnh khắc

 

Ngước nhìn trời đất

Một bóng ta thôi

 

Thương thay những người

Sống mà như đá

 

Thương sao tượng đá

Rung động hồn người

 

Chạnh lòng hổ ngươi

Hóa thân bóng tượng ! 

Núi Sam, 12-2005

 

Vườn tượng bên chân Núi Sam

 

Đá ngủ

Vườn mơ

Lặng lẽ

 

Trăng thức

Bồng bềnh

Sương bay

 

Núi đứng

Chăn bầy

Tượng trẻ

 

Hồn ai

Quanh quẩn

Chốn nầy !

 

Chiều lạnh phá Tam Giang

 

Đối mặt chiều thăm thẳm phá Tam Giang

Mây lớp lớp giăng đầu ngọn núi

Những cánh chim xa như hạt bụi

Theo gió ngàn bay tận cuối trời

 

Chiếc thuyền câu như cánh lá rơi

Lẻ loi giữa mênh mông trời nước

Nỗi nhân gian ai nào hiểu được

Thuyền kia quanh quẩn một kiếp người

 

Chợt thấy mình nhỏ bé trước trùng khơi

Lòng mông lung đôi bờ viễn mộng

Ngọn Túy Vân trút ưu phiền theo gió lộng

Tiếng chuông chùa bàng bạc phá Tam Giang

 

Cửa Tư Hiền dần khép biển mênh mang

Thương nỗi trầm tư của người ngư phủ

Giọt mồ hôi mấy đời truyền thụï

Có hao mòn trong ánh tà huy

 

Mặt trời mang hơi ấm ngày đi

Hoàng hôn xuống rưng rưng đời hạ bạc

Ai bện gió thổi qua làng ào ạt

Đem bão giông vào xóm nhỏ lạnh lùng

 

Phá Tam Giang nghìn đời ung dung

Bao lớp người đi rồi người đến

Dẫu biết buồn vui như là định mệnh

Vẫn mặn mòi nuôi vị ngọt sinh linh…

                                                                    Nguyễn Thị Đồng Bằng

------------

(*) “Khúc trăng xưa”: tập thơ của Trịnh Bửu Hoài - NXB Phương Đông năm 2008

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác