Nghệ thuật đâu chỉ là vấn đề thời cuộc

(Toquoc)- Nhà văn, đại tá Nguyễn Quốc Trung là một trong những người lính của quân tình nguyện Việt Nam mấy mươi năm trước từng chiến đấu trên mảnh đất Campuchia. Giờ đây chiến tranh đã đi qua, nhưng ký ức về một thời lửa khói và hào hùng thì vẫn im đậm trong tâm trí và đọng lại trên những trang viết của người cầm bút.

Nghệ thuật đâu chỉ là vấn đề thời cuộc - ảnh 1
Nhà văn Nguyễn Quốc Trung (bìa phải) tại lễ trao giải
Nhân dịp ông từ Sài Gòn ra Hà Nội nhận giải thưởng văn học Văn học sông Mê Kông lần thứ nhất, báo Điện tử Tổ Quốc đã có dịp được trò chuyện với nhà văn quân đội Nguyễn Quốc Trung.

 

PV: Là một người từng nhận giải thưởng văn học trong nước, nay lại được nhận giải thưởng Văn học Sông Mê Kông lần thứ nhất, nhà văn thấy có gì khác?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Giải thưởng Văn học sông Mê Kông là công nhận dòng văn học viết về ba nước trên bán đảo Đông Dương. Đó không chỉ mang tính tượng trưng cho tình hữu nghị mà còn khẳng định sự giao lưu văn hóa qua những tác phẩm văn học. Các tác giả được giải đều đã tham dự và là nhân chứng của những biến động lớn trên bán đảo trong mấy thập niên nửa cuối thế kỷ vừa qua. Tác phẩm của họ phản ánh hiện thực không chỉ trong nước mà là sự kiện của hai, ba nước. Trong lịch sử văn học của ba nước Đông Dương chỉ có giai đoạn vừa qua là có được yếu tố ấy.

PV: Giải thưởng có ý nghĩa gì với bản thân ông?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Giải thưởng bao giờ cũng thuộc về quá khứ, cái chính là tương lai, người viết văn luôn có tham vọng cao cả là phải tự vượt mình. Vậy nên, giải thưởng mang tính chất khích lệ, là động lực để tôi viết tác phẩm mới.

PV: Nhà văn đã từng tham gia bộ đội, trong đó có thời gian ở Campuchia, vậy trên đất nước Bạn, ông đã thâu lượm được những chất liệu sinh động để sáng tác như thế nào?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Qua thời gian 10 năm làm nghĩa vụ quốc tế ở đất nước Chùa Tháp, tôi đã chứng kiến và tham dự vào sự nghiệp cao cả của bộ đội tình nguyện. Đồng đội tôi đã chiến đấu dũng cảm cứu nhân dân Bạn khỏi thảm hoạ diệt chủng và giúp họ ổn định, dựng xây cuộc sống trên sự đổ nát của kẻ thù. Trong sự hồi sinh mạnh mẽ của đất nước Campuchia, có sự giúp đỡ chí tình, vô tư, trong sáng của bộ đội ta.

Trong quãng thời gian đó tôi cũng đã được tiếp xúc và được học văn hoá dân gian Kh’mer, bao gồm những làn điệu dân ca, ca dao tục ngữ, tiếng nói hàng ngày rất phong phú của nhân dân Bạn. Khi viết, tôi đã đưa vào trang văn của mình. Mỗi lần viết về đề tài này, hình ảnh đồng đội tôi, nhân dân Bạn hiện lên, cho tôi cảm xúc rất đặc biệt.

PV: Nghĩa là với ông khi viết về đời sống của dân Bạn, bản thân nhà văn đã có cảm xúc viết. Vậy theo ông, liệu những thế hệ trẻ ngày hôm nay không đi qua chiến tranh thì có thể viết về đề tài này được không?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Sáng tạo văn học, nghệ thuật không phụ thuộc vào thời gian. Nhiều nhà văn không hề chứng kiến chiến tranh vẫn có thể viết được tác phẩm hay. Tuy vậy, viết về chiến tranh cần tôn trọng sự thật. Quyền hư cấu của nhà văn rất lớn, nhưng cũng cần phải dựa trên chất liệu thực.

PV: Gần đây những tác phẩm dưới dạng hồi ký, nhật ký về đề tài chiến tranh được đông đảo bạn đọc đón nhận, vậy những nhà văn khai sinh ra tác phẩm văn học nghệ thuật phải làm gì để thu hút bạn đọc?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Hồi ký, nhật ký là thể loại không cần hư cấu, sáng tạo, văn có thể chưa thật chín, người đọc tiếp nhận văn bản để tìm sự thật mộc mạc, chân thật nhất. Chúng ta đã có nhiều cuốn nhật ký, hồi ký lay động hàng triệu độc giả. Nhà văn cũng có thể tham khảo, khai thác chất liệu thể loại này ở dạng thô để làm giàu thêm vốn sống của mình. Mặc dù vậy, trong văn học không thể có thể loại này thay thế thể loại khác. Thiên chức của văn học rất lớn, vì nó có tính đa nghĩa của tác phẩm, và hơn hẳn thể loại khác ở ngôn ngữ, chất văn và tư tưởng. Do đó, văn học không bao giờ sợ bất cứ thể loại, phương tiện, trong đó có cả phương tiện nghe nhìn

PV: Nếu được nói thêm về tiểu thuyết vừa đạt giải thưởng “Đất không đổi màu” nhà văn sẽ nói gì với bạn đọc báo Tổ Quốc?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Đó là một cuốn sách tâm huyết, có nhiều thông điệp gửi tới bạn đọc của tôi. Nhà văn bao giờ cũng coi trong tác phẩm của mình, văn mình... mà. Tuy vậy, lại tuỳ thuộc vào đánh giá của bạn đọc.

 

Trân trọng cảm ơn nhà văn!

 

NGUYỄN HIỀN (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác