Lỗi tại … cả hai

Hà Khải Hưng

Cứ theo dự đoán của nhiều người thì năm nay số hội viên của Hội Nhà văn được kết nạp sẽ tăng hơn so với năm trước. Có người còn đoán định, nếu cứ như năm 2006, số tác giả được kết nạp là trên 40, thì năm nay cứ phải là… trên 60. Lại có người khẳng định chắc như đinh đóng cột, rằng trong danh sách hơn 80 tác giả được các hội đồng chuyên môn đưa lên kia, ngoại trừ một vài trường hợp bị gác lại gọi là “lấy lệ”, còn thì Ban Chấp hành (BCH) Hội sẽ… chuẩn y hết.

Sự thật thì số tác giả được BCH Hội thông qua để chính thức trở thành hội viên Hội Nhà văn vào năm 2007 chỉ vẻn vẹn có … 24 người. Và đây quả là một con số bất ngờ gây nên sự bàn tán với nhiều ý kiến trái chiều. Cho đến thời điểm hiện tại, chí ít tác giả bài này cũng đã có trong tay hai bài viết được đăng trên mạng của hai nhà thơ, trong đó một người từng là và một người hiện là thành viên Hội đồng Thơ - Hội Nhà văn Việt Nam. Cả hai bài đều có nội dung phê phán kết quả cuộc bình xét kết nạp nói trên.

Ở đây, tôi xin không đi vào tranh luận về sự sai - đúng của các ý kiến đó.

Điều mà tôi quan tâm hơn cả chính là: Có những vấn đề mang tính nguyên tắc, cũng như một số quan điểm cần phải được thống nhất, quán triệt giữa BCH Hội với thành viên của các hội đồng chuyên môn, vậy mà không hiểu sao mặc dù đã hợp tác với nhau nhiều năm, song giữa họ vẫn chưa có được tiếng nói chung, để rồi, cứ mỗi lần kết quả kết nạp hội viên hay trao giải thưởng văn học… được công bố, là đây đó trên báo chí lại xuất hiện dày đặc những ý kiến trái ngược nhau đến độ “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” khiến những người ngoài cuộc không biết đâu mà lần.

Những ai hiện là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam hẳn đều biết rõ một điều, là thành viên tham gia các hội đồng chuyên môn là do BCH Hội cấu tạo nên. Họ có vai trò tư vấn cho BCH Hội trong một số lĩnh vực cụ thể. Nói một cách hình tượng thì họ như những… người khách. Và, một khi đã thuận tình làm khách thì đương nhiên phải chịu cái lệ “nhập gia tuỳ tục”. Nghĩa là, nếu quan điểm của BCH Hội cần phải khống chế số lượng hội viên kết nạp hàng năm (lý do có thể vì kinh phí, vì để nâng cao chất lượng hội viên) thì thành viên các hội đồng chuyên môn khi bỏ phiếu cũng phải tuân thủ yêu cầu này. Chứ nếu một bên cho rằng “phải chặt chẽ” (như ý kiến của một uỷ viên BCH Hội Nhà văn trên VNCA số ra ngày 14.11.2007), còn một bên lại cho rằng “Hội hè cũng là vui thôi mà, mình đừng quá căng cứng…” (Như ý kiến của một thành viên Hội đồng Thơ đã nhắc tới ở phần đầu bài), để rồi một bên bỏ phiếu đưa lên tới trên 80 người, một bên phải cắt bớt xuống còn hơn 20 người thì chẳng ra sao.

Cũng vậy, nếu như BCH Hội đã xác định các hội đồng chuyên môn chỉ có chức năng tư vấn, những ý kiến của họ không còn phải là quyết định cuối cùng trong việc trao giải thưởng văn học và xét kết nạp hội viên, thì việc một vị trong BCH Hội phát biểu đây đó rằng, năm nay, BCH sẽ không “dài tay” can thiệp, mà sẽ tôn trọng kết quả giới thiệu và bầu bán từ các hội đồng (có nghĩa là căn cứ vào số phiếu của các hội đồng, BCH chỉ việc “duyệt”), theo ý kiến cá nhân tôi thì đó là một phát biểu mang tính… cải lương và khó có thể áp dụng được trong thực tiễn (bởi như vậy thì vai trò của BCH chỉ còn là… nghị gật). Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo, trong bài trả lời phỏng vấn nhân đợt kết nạp hội viên vừa qua, bên cạnh những ý kiến thể hiện sự “hẫng hụt”, cũng đã bày tỏ niềm vui khi BCH Hội xét kết nạp nữ tác giả Vi Thuỳ Linh, mặc dù trước đó, chị đã bị Hội đồng Thơ gạt ra ngoài bằng phiếu kín. Điều này cho thấy, vấn đề xác định xem ai đúng ai sai trong vấn đề trên không hề giản đơn!

Trở lại với ý kiến của một thành viên Hội đồng Thơ mà tôi đã nhắc tới ở đầu bài viết: Ngoài việc than trách “Như thế này thì nên giải tán các hội đồng”, ông còn cho biết ông không làm sao “biết được” quy trình xét giải thưởng hàng năm và việc xét kết nạp hội viên của Hội Nhà văn. Rõ ràng mối quan hệ giữa BCH Hội với một số thành viên của các hội đồng chuyên môn chưa được giải quyết ổn thoả, dù nó đã phát sinh từ nhiều năm nay.

 

(Văn nghệ Công an)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác