Khởi sắc văn học dịch

Thuý Toàn

Đầu năm nay, bước vào mùa xét giải sách 2007 của Hội Nhà văn Việt Nam, Hội đồng sơ khảo mảng sách văn học dịch, gồm 9 uỷ viên Hội đồng Văn học dịch, đã nhận được một danh sách có tới 20 đầu sách, sau đó được tiếp tục bổ sung, tổng cộng chốt lại là 23 đầu sách. Có đầu sách hai tập, thậm chí có một đầu sách gồm tới tám tập.

Trước một số lượng như vậy riêng việc đọc giám định quả cũng vất vả, song cũng rất vui. Vui vì như vậy chứng tỏ sách văn học dịch gần đây đã khởi sắc. Phần lớn số sách đưa vào xét giải là những tác phẩm xuất sắc, có giá trị. Kể cả 6 đầu sách thuộc loại văn học thiếu nhi như ta quen gọi. Đó là những tác phẩm nổi tiếng của các nền văn học khác nhau như: Mặt trời nhà Scozta của Laurent Gaudi, Biên niên thành của Thẩm Tùng Văn, Cô đơn trên mạng của Z.Wisnewski, Người đọc của Bernhard Sehlink, Shelling đôi cánh thiên thần của David Almond, Totem sói của Khương Nhung, Hạt cơ bản của Michel Hnelirberq, Biên niên kí chim vặn dây cót của Haruki Murakami, Sonheshka của Ludmila Ulixkaya, hay Kitchen của Banana Yoshimoto, Hoang thai của Sorota Yarakowsk, ba tác phẩm Mắt sói, Cám ơnNhư một cuốn tiểu thuyết của Daniel Pennac, Năm người gặp nhau trên thiên đường của Mitch Alborn, Huynh đệHứa Tam Quan bán máu của Dư Hoàn, Tình ơi là tình của Elfriede Jelinek, Hồ điệp của Vương Mông… và tập thơ Khúc hát trái tim của Mattie J.T.Stepanek.

Thực hiện việc dịch các tác phẩm trên là các dịch giả đã được bạn đọc cả nước quen biết và tin cậy như Dương Tường, Phạm Tú Châu, Trần Đình Hiển, Hoàng Hưng, hay Lê Bá Thự, Vũ Công Hoan, và các dịch giả tên tuổi mới nổi lên như Trần Tiễn Cao Đăng, Nguyễn Thị Kim Hiền, Cao Việt Dũng, Nguyễn Thị Thanh Thư, Ngân Hà, Đa Huyên, Nguyễn Thanh Xuân, Lê Minh Cẩn, Lê Quang, Phạm Minh Hằng, Hồng Vân, Lương Việt Dũng, Nguyễn Thị Hiền, và lần đầu tiên xuất hiện trên sách văn học dịch: dịch giả Hữu Việt.

Trước các tác phẩm của một đội ngũ dịch giả như vậy thật khó lựa chọn ra cuốn sách để trao giải. Đành phải bám chắc vào quy chế giải thưởng của Hội đã ban hành, kết hợp với các tiêu chuẩn đánh giá một bản dịch văn học. Làm phương pháp loại trừ dần Hội đồng sơ khảo chọn ra được 5 cuốn sách để bỏ phiếu kín. Kết quả chỉ một tác phẩm duy nhất được phiếu cao đưa lên chung khảo. Tại Hội đồng chung khảo, một tác phẩm dịch khác được bổ sung để xét và bỏ phiếu. Nhưng kết quả vào giải vẫn là tác phẩm duy nhất mà Hội đồng sơ khảo đã đưa lên và sau đó Ban chấp hành Hội đã thông qua: bản dịch của Hữu Việt tập thơ Khúc hát trái tim của nhà thơ thần đồng Mỹ Mattie J.T. Stepanek (1990-2004)

Khúc hát trái tim vốn là tên tập thơ đầu trong 5 tập thơ của Mattie. Ở đây dưới cái tên Khúc hát trái tim, dịch giả Hữu Việt đã tuyển chọn 44 bài trong số hơn 200 tác phẩm của Mattie, giới thiệu cho bạn đọc thấy một giọng thơ độc đáo của một cậu bé, nhưng không phải là thơ trẻ con, mà thực sự là thơ đề cập đến mọi vấn đề của con người sống cùng với cả loài người, trên hành tinh. Đó là thơ đi từ một trái tim nhân hậu, lạc quan, tràn đầy niềm tin vào cái đẹp của cuộc đời, và sống một cách mạnh mẽ. Đó là thơ của một ngôn ngữ vô tư, giản dị đến dễ hiểu mà trẻ em dễ đồng cảm yêu thích, đồng thời uyên bác, sâu xa, triết lí, hóm hỉnh, chạm đến trái tim của mọi tầng lớp người đọc lớn tuổi. Giọng thơ đó mang đến cho người đọc “sức mạnh vượt thời gian và làm trái tim ta rung động mãi mãi”, như lời một nhà phê bình văn học Anh- Mỹ từng nhận xét.

Công phát hiện, tuyển chọn và dịch thành thơ sang tiếng Việt của Hữu Việt là rất đáng kể.

Bản dịch của Hữu Việt đã truyền được cái thần, cái đặc sắc của nhà thơ thần đồng, mà ở đây nhà thơ thần đồng thời đại công nghiệp . Chính vì thế mà một tập sách không lấy gì làm đồ sộ, có thể nói còn mỏng mảnh là lhác, đã nhận được số phiếu tuyệt đối cao  hơn hẳn các sách ứng giải khác.

Chúng ta chúc mừng thành công của cuốn sách đầu tiên của dịch giả Hữu Việt và hi vọng nhiều vào các thành công sắp tới của anh.

 

(Văn nghệ)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác