Khi người đọc... đọc qua người bán

Đã từ khá lâu, ngoài những bài viết phê bình, giới thiệu sách trên báo chí; có thêm một “luồng” định hướng mới trong văn hóa đọc của người Việt: Đọc sách qua người... bán sách.

Vừa là “bất đắc dĩ”, nhưng cũng vừa là tự nguyện (bởi thực tế, đó cũng là một chiêu giữ khách của các cửa hàng), những người bán sách đã trở thành người “định hướng” đọc gì, cuốn gì đang “hot” cho người mua... Và gián tiếp, họ “định hướng” cho những xu hướng sách được phát hành tại Việt Nam.
Khi người đọc... đọc qua người bán  - ảnh 1
(ảnh evan)
Phố Nguyễn Xí (Hà Nội) lâu nay trở thành điểm đến cho những người yêu sách. Những cửa hàng sách san sát nhau, với bạt ngàn và bội thực sách, sách văn học, sách thiếu nhi, sách tiếng Anh, sách nghiên cứu khoa học, sách phong thủy... chẳng có gì là không có ở những cửa hàng này. Nếu phải chọn, khách thường là hoa mắt và ... bối rối. Bởi với xu hướng nhà sách mở ra nhanh như “nấm sau mưa” và với xu hướng sách ra đều nhiều như sao trên trời mỗi đêm hè, thì đúng là làm sao mà chọn nổi một vài cuốn hay để mua và đọc. “Ngay tôi là người trong nghề, nhưng nhiều khi cũng bối rối khi đi chọn một cuốn sách hay. Nếu như với những tác phẩm kinh điển xưa thì dễ dàng rồi. Nhưng với những cuốn sách mới hiện nay, thì đúng là không thể chỉ nhìn tên sách và bìa sách mà chọn được. Tác giả cũng là một yếu tố lựa chọn, tuy nhiên... cuối cùng vẫn phải dựa vào người bán sách”- N.Ng, một người hoạt động trong lĩnh vực xuất bản cho biết.

Và đó cũng là xu hướng hiện nay của những người mua sách. Ra cửa hàng, thay vì đứng băn khoăn cả ngày vẫn chưa chọn được cuốn sách ưng ý trong “rừng sách”, cuốn nào cũng có tên tuổi, cũng có lời giới thiệu nóng bỏng và cũng có những bìa sách bắt mắt đầy cám dỗ... những người mua sách lập tức tìm ngay đến người bán để được tư vấn “đọc”: “Chị ơi, cuốn nào đang hot?”...

Thành quen và không còn bất ngờ với việc này, ngay lập tức những cuốn sách “hot” sẽ được giới thiệu: Nào là “Gió lẻ” của Nguyễn Ngọc Tư, “Xuân Từ Chiều” của Y Ban, “Chạng vạng” của..., “Hồng Cúc đỏ” của... Thường thì, người mua sẽ lấy ngay những cuốn sách được chọn hộ này, bởi theo kinh nghiệm của họ, đúng là các nhà sách đã “lọc” sách rất chuẩn, và cũng chính họ, nắm được cuốn nào ăn khách, cuốn nào đang nóng để giới thiệu với khách. “Thành quen rồi, tôi không còn chọn sách, cũng không đọc giới thiệu sách trên báo chí nữa, mà dựa vào “uy tín” đọc của chị chủ cửa hàng sách quen này để chọn sách đọc”, anh D.H, một người mê sách cho biết.

Để làm được việc này, hoàn toàn cũng không phải dễ dàng với những người bán sách, bởi trên thực tế, nếu chỉ nắm được cái tên sách “hot” mà không nắm được nội dung sách để giới thiệu, thậm chí không nắm được “lịch sử” của tác giả cuốn sách, thì sẽ rất khó thuyết phục người mua và càng khó lấy được lòng tin của họ để đến với cửa hàng mình. “Chúng tôi có 1-2 người bán hàng, tất nhiên là những người cũng có học thức một chút, có thể là sinh viên ngành văn, họ chịu trách nhiệm đọc và tư vấn cho khách về nội dung sách, thậm chí thân thế, sự nghiệp, quá trình sáng tác, những tác phẩm tương tự... của tác giả cuốn sách đó. Cũng may, đó là những người yêu đọc nên họ rất say mê và làm rất tốt công việc này”- chủ nhà sách Ngân Nga cho biết. Tương tự như vậy, nhưng lại... dựa vào cậu con trai ham mêm đọc sách của mình để “thuyết phục” khách, đó là “chiêu” của cửa hàng chị Hà trên phố Nguyễn Xí. Cậu con trai của chị vốn là con mọt sách, cũng xuất phát từ việc trong nhà có quá nhiều sách, và trong khi ngồi bán hàng thì... buồn chẳng có việc gì ngoài đọc sách; cậu bé trở thành cuốn “từ điển sống” cho những người mua sách. Họ thích được nghe cậu tư vấn chọn sách, đồng thời lại thích cùng cậu “đàm đạo” về nội dung sách, quả thật thú vị và rất “hiệu quả” khi đi mua sách.

Vậy nên, nói không ngoa, từ xu hướng “công nghiệp” hiện nay của cuộc sống, đã bắt đầu xuất hiện “xu thế” đọc thay, chọn giùm sách cho người đọc. Nó cũng na ná như xu hướng “đọc báo thuê” đang khá phổ biến trong xã hội, nhưng ở đây, vấn đề là “không mất tiền dịch vụ”, mà bù lại, những giây phút đi mua sách lại trở thành những giây phút thư giãn bởi gặp được những người cùng sở thích với mình.

Mặt “ưu” là vậy, nhưng cũng có rất nhiều “mặt trái” của việc chọn sách này. Bởi thay vì tự chọn lựa, giờ đây người đọc sẽ đọc theo định hướng và chỉ chú trọng vào một số loại sách nào đó. Đó là thực tế, khi sách văn học của Nhật và Trung Quốc đang gần như “độc chiếm” trong tủ sách của rất nhiều gia đình. Bên cạnh đó có nhiều NXB, vì lợi nhuận cũng đã câu kết với chủ cửa hàng, tạo những cơn sốt ảo, tạo những dư luận ảo để bán sách, gây ra những thất vọng cho người đọc, đồng thời tác động không tốt tới văn hóa đọc của một bộ phận thanh niên trẻ đang “thiếu chính kiến” khi đọc sách. Vậy nên, tồn tại những người “đọc giúp người đọc) là xu thế, nhưng cũng nên có những định hướng nhất định về văn hóa đọc cho người Việt, bằng những cuộc hội thảo, những cuộc trao đổi mang tính “dẫn dắt” do những người có chuyên môn thực sự và có trách nhiệm với nền “văn hóa đọc” của Việt Nam đảm nhiệm!

(Tin tức)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác