Hơi thở thời đại đến từ những lớp học viết văn

(Toquoc)- Tới nay, khóa học đầu tiên của Trung Tâm Bồi dưỡng Viết văn Nguyễn Du của Hội Nhà văn Việt Nam đã đi được non nửa chặng đường.

Nhân tới tham dự buổi giao lưu văn học giữa TT với Khoa Sáng tác- Lý luận- Phê bình (ĐH.VH) chiều 26/6, Báo điện tử Tổ Quốc đã có cuộc phỏng vấn ngắn lớp phó phụ trách học tập - nhà thơ Hoàng Quý, về tình hình lớp học, giáo viên, các hoạt động ngoại khóa cũng như điều kiện ăn ở tại TT.


PV: Sau thời gian gần một tháng học tại TT, ông thấy thế nào?

Nhà thơ Hoàng Quý: Mở ra Trung tâm Viết văn Nguyễn Du Khóa I là một việc làm hết sức thiết thực, không quá muộn. Bởi vì các chương trình đại học trước đây hơi cứng nhắc còn cách tổ chức theo mô hình của trung tâm là rất tốt. Cụ thể, khóa học ngắn hạn (2 tháng rưỡi), tổ chức buổi giảng ít mang tính định hướng, mà tập trung giới thiệu những vấn đề vĩ mô của văn học, hoặc giới thiệu những mạch, những trường phái, những đường đi của văn học của nhiều nước trên thế giới.

PV: Khóa học có đúng như kỳ vọng ban đầu của mọi người?

Nhà thơ Hoàng Quý: Theo ý riêng tôi, thời gian học vừa rồi đã đáp ứng được một phần kỳ vọng của tôi. Một phần, bởi vì những vấn đề mà chúng tôi mong muốn thì bao giờ cũng rộng, mà đây là khóa đầu, khóa thực nghiệm. Tôi nghĩ là sau khóa này, Hội Nhà văn sẽ rút được nhiều kinh nghiệm để đáp ứng được những cái mà nhiều nhà văn kỳ vọng vào một khóa học như thế này.

PV: Giáo án mà TT đưa ra có hợp lý không, thưa ông?

Nhà thơ Hoàng Quý: Có thể do đây là chương trình thử nghiệm, nên các giáo án chưa được phù hợp lắm. Chính vì thế bên cạnh những giáo sư đã truyền đến được cho học viên hơi nóng thời đại, vẫn còn một số bài giảng hơi tản mát. Nhưng tôi tin là những khóa sau sẽ được điều chỉnh.

PV: Chất lượng giáo viên giảng dạy thế nào?

Nhà thơ Hoàng Quý: Nói chung là rất cuốn hút, đối với riêng tôi. Còn các học viên nói chung trong tháng đầu hết sức hài lòng. Vì các học giả, giáo sư đầu ngành đã mang đến một hơi thở mới về xã hội hiện nay. Có những buổi giảng đã khái quát được công cuộc đổi mới của chúng ta, vị thế của đất nước chúng ta trong giai đoạn đổi mới. Kể cả các vấn đề còn đang tranh cãi cũng được đề cập thẳng thắn. Những kiến thức này rất quan trọng vì nó trang bị, bồi bổ cho nhà văn có thêm tầm hiểu biết rộng, sâu, khái quát mà lại chắt lọc. Những kiến thức này sẽ giúp tầm nhìn của các nhà văn được mở rộng hơn khi xây dựng tác phẩm. Hơn thế, qua những buổi học như thế, các nhà văn có thêm những kiến thức lý luận để sử dụng lâu dài.

PV: Từ đầu tới giờ, bài giảng nào ấn tượng với ông nhất?

Nhà thơ Hoàng Quý: Rất nhiều. Nói chung các bài giảng đã nêu bật lên được những cuộc tranh luận về mọi mặt trong xã hội Việt Nam. Nhưng tôi đặc biệt thích bài giảng của giáo sư Lê Đăng Doanh về kinh tế mở, hay một bài giảng về văn học dân gian hiện đại cũng rất xuất sắc. Đó là những bài giảng tôi đặc biệt thích cả về nội dung lẫn cách giảng bài của các giáo sư.

PV: Ông vừa nói nội dung bài giảng nêu bật được những cuộc tranh luận trong xã hội, vậy trong giờ giảng đó, các giáo viên có cho học viên được cùng tranh luận vào vấn đề đó?

Nhà thơ Hoàng Quý: Các giảng viên khuyến khích chúng tôi có ý kiến, cùng tham gia tranh luận. Có những buổi học rất sôi nổi. Có lẽ chính vì thế mà các học viên đi học rất đông đủ, trừ một số rất ít người vì công việc đặc biệt đột xuất mới phải nghỉ.

PV: Ông có đề nghị gì với TT về cách thức cũng như nội dung giảng dạy?

Nhà thơ Hoàng Quý: Theo tôi, nên bớt những bài về các vấn đề tất yếu của văn học. Cần đưa vào các xu hướng văn học trong nước và trên thế giới, đặc biệt là xu hướng văn học trẻ. Bởi chính những người trẻ sẽ bước lên diễn đàn để làm tiếp những phần việc mà các nhà văn đi trước chưa làm xong. Tôi rất tin ở thế hệ trẻ. Nếu không có họ, nền văn học của chúng ta sẽ không luôn có được màu sắc tươi sáng, không có được những đổi mới cần thiết. Mà đổi mới luôn là cần thiết. Tôi nói các nhà văn trẻ, là không phân biệt tuổi tác, bao gồm cả những người đã lớn tuổi mới vào nghề văn và đương nhiên là cả những tác giả rất trẻ tuổi bắt đầu làm văn học. Họ là những người dám đổi mới văn học.

PV: Theo ông, các hoạt động ngoại khóa của TT có hấp dẫn và bổ ích không?

Nhà thơ Hoàng Quý: Từ ngày 28/6 tới lớp học sẽ bắt đầu có các cuộc hội thảo văn chương. Còn từ đầu tới giờ, anh chị em học viên tự tổ chức đi thực tế vào ngày nghỉ cuối tuần. Ví dụ, ngày 29-30-31/6 tới đây, một nhóm anh em chúng tôi sẽ đi Hải Phòng. Chúng tôi sẽ thăm cơ sở của các cháu trẻ em mồ côi, nghèo của một xóm lao động nghèo giáp biển. Chúng tôi sẽ thăm một nơi nuôi nấm linh chi của một cựu chiến binh bị thương nặng và sẽ giao lưu với câu lạc bộ ca trù. Và đương nhiên chúng tôi cũng sẽ gặp gỡ với rất nhiều tác giả của Hải Phòng đang làm việc tại đài phát thanh và truyền hình ở Đồ Sơn. Ngoài ra, trung tâm cũng tổ chức cho chúng tôi những buổi giao lưu với các nhà văn nhà thơ lớn như nhà văn Tô Hoài, hoặc giao lưu với các sinh viên khoa Sáng tác - Lý luận - Phê bình văn học của trường Đại học Văn hóa mà tiền thân là Trường viết văn Nguyễn Du. Tôi cho là các hoạt động như vậy vừa thiết thực, vừa bổ ích và hấp dẫn nữa. Chúng tôi sẽ có những ghi chép có ích cho sáng tác của mình sau này.

PV: Các cuộc hội thảo văn chương sắp tới sẽ được tổ chức như thế nào?

Nhà thơ Hoàng Quý: Sẽ có các hội thảo về thơ và về văn xuôi. Mỗi buổi hội thảo sẽ xoay quanh 3-4 nhà thơ hoặc nhà văn. Mỗi học viên sẽ chuẩn bị 10-15 bài thơ, hoặc 2-3 tác phẩm văn xuôi của mình. Tại hội thảo, các học viên khác sẽ bình về tập thơ hoặc tác phẩm văn xuôi đó. Mục đích của hội thảo là các thầy đánh giá khả năng phân tích văn học của học viên, đồng thời đánh giá khả năng tham gia bình luận, bếp núc văn chương. Đặc biệt, hội thảo nằm trong chương trình học nên sẽ có chấm điểm chứ không đơn thuần chỉ là trao đổi về các tác phẩm văn chương.

PV: Ông nhận xét gì về điều kiện học hành và ăn ở tại TT?

Nhà thơ Hoàng Quý: Ban đầu thì có khó khăn về cơ sở. Tuy nhiên, sau 10 ngày học, thì mọi thứ cũng đã ổn định. Các bạn ở nội trú và ngoại trú đều đã yên tâm học tập. Tôi hy vọng, những khóa sau sẽ không bị rơi vào tình trạng như chúng tôi ban đầu.

PV: Trong thời gian học ở đây, ông đã có sáng tác gì mới?

Nhà thơ Hoàng Quý: Tôi đang viết trường ca Đối thoại trắng, đã hoàn thành 13 khúc mở. Tôi đã đọc trong buổi giao lưu đầu tiên. Chắc là nó cũng có những dư âm nhất định. Chính vì vậy, tiến sĩ Văn Giá đã mời tôi đọc một buổi trước các sinh viên của Khoa Sáng tác - Lý luận - Phê bình văn học. Tôi sẽ dồn công sức cho trường ca này.

PV: Vậy ông đã tỏ ra là một người lớp phó học tập gương mẫu!

Nhà thơ Hoàng Quý: Tôi cũng hy vọng trường ca này sau khi tôi viết xong sẽ nói được vài điều mà tôi suy nghĩ nhiều năm rồi. (cười)

PV: Khóa học này có tác động gì ngoài văn học không, thưa ông?

Nhà thơ Hoàng Quý: Nhiều học viên, trong các chuyến đi đã tự nguyện đóng góp vào công tác từ thiện xã hội, rồi chia sẻ với những người có công với cách mạng, với các trẻ em nghèo. Tôi cho là đây là một việc rất quan trọng. Nó là bài học về tính cách. Một người cầm bút viết văn, ngoài tài năng mà trời cho, thì tâm đức của anh sẽ quyết định con đường văn chương của anh dài hay ngắn.

PV: Theo ông, khóa học này có đạt được mục tiêu đặt ra ban đầu?

Nhà thơ Hoàng Quý: Tôi tin là về cơ bản, các mục đích cung cấp kiến thức sâu rộng cho học viên mà nhà trường đặt ra ban đầu sẽ được thực hiện.

PV: Khi trở về địa phương, ông có định quảng bá cho khóa học của TT?

Nhà thơ Hoàng Quý: Tôi là thành viên của Chi hội Nhà văn Việt Nam miền Đông Nam Bộ, sau khi trở về Vũng Tàu, tôi sẽ trao đổi ích lợi của khóa học này với các nhà văn khác và cả với các tác giả chưa là hội viên. Tôi cho rằng sự học là quan trọng. Mà học theo một chương trình đặc biệt như thế này, được đúc rút từ kinh nghiệm của các vị đầu ngành và rất cô đọng như thế này sẽ có lợi ích nhiều cho các nhà văn. Tôi cũng tin rằng khóa sau sẽ có nhiều hội viên theo học.

PV: Ông có muốn nhắn gửi gì với Hội Nhà văn Việt Nam?

Nhà thơ Hoàng Quý: Nhân đây tôi rất mong Hội Nhà văn quan tâm hơn nữa đến văn học trẻ và các tác giả trẻ làm văn học để nhanh chóng kết nạp họ vào đội ngũ những nhà văn. Chính họ là những lá xanh, lá tươi non mới. Tất nhiên, việc những búp non ấy có chống trọi lại được với thời gian hay không lại là việc khác.


Xin cảm ơn nhà thơ.


ĐỨC ĐAN
(thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác