Bút kí- Nhà văn trẻ, bạn ở đâu?

(Toquoc)- Cuộc thi Bút kí trên Tạp chí Nhà văn đã và đang thu hút được nhiều tác giả tham dự với những tác phẩm chất lượng cao. Nhưng có một thực tế là dường như các cây bút trẻ còn vắng bóng trong thể loại bút kí nói chung và cuộc thi nói riêng.

Bút kí- Nhà văn trẻ, bạn ở đâu?  - ảnh 1Để tìm hiểu vấn đề này, báo điện tử Tổ quốc đã có buổi trò chuyện với Nhà thơ Nguyễn Trác - Tổng biên tập Tạp chí Nhà văn.


PV: Thưa nhà thơ, lý do gì khiến Tạp chí Nhà văn tổ chức cuộc thi bút kí?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Ký là thể loại văn học có truyền thống trong dòng chảy văn học Việt Nam với những tên tuổi lớn như: Phạm Đình Hổ, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Nguyễn Tuân, Trần Đăng, Nguyên Ngọc, Nguyễn Thi, Hoàng Phủ Ngọc Tường...

Ký hấp dẫn bạn đọc bởi đó là thể loại bám sát đời sống nhất, phản ánh kịp thời nhất và đối tượng phản ánh của nó là người thật, việc thật.

Tổ chức cuộc thi bút kí, Tạp chí Nhà văn muốn thêm một lần nữa tôn vinh thể loại văn học này, phát hiện thêm nhiều cây bút mới cũng như tạo điều kiện để các nhà văn tiếp cận với cuộc sống đất nước trong giai đoạn xây dựng, phát triển và hội nhập.

PV: Cuộc thi bút kí của Tạp chí Nhà văn dự kiến sẽ kết thúc vào đầu năm 2008, vậy ông hy vọng ở chặng cuối sẽ có nhiều tác phẩm chất lượng không khi mà có khá nhiều sự “cạnh tranh” ở các báo khác như báo Văn nghệ, báo Công an Nhân dân?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Từ khi phát động cuộc thi, Tạp chí đã nhận được sự hưởng ứng và tham gia của đông đảo các nhà văn, nhà thơ có tên tuổi như Trần Chinh Vũ, Trần Quang Huy, Ngô Minh, Đặng Ái, Hoàng Minh Tưởng... có cả nhà lý luận phê bình và một số cây bút trẻ cũng tham gia.

Nhiều bài ký đã được bạn đọc đánh giá tốt như Gió thổi dọc triền sông, viết về công trình thuỷ điện Sơn La của Trần Chinh Vũ, Mông Dương, chiều sâu lòng người của Mai Phương, Huyền thoại Lâm Hà của Lê Đình Cánh, Ngải đắng mùa đông của Cao Xuân Thái, Khát vọng dưới đỉnh Phanxipăng của Kiều Xuân Thuỷ, Người dựng lều tạc thơ bên mộ Hàn Mặc Tử của Vũ Đảm, Và tôi hiểu đó là Quy Nhơn của giáo sư Phong Lê...

Về sự “cạnh tranh” với các cuộc thi bút kí - phóng sự trên các báo bạn tôi nghĩ là “có”, nhưng cũng không đáng ngại. Mỗi tờ báo có một đường hướng riêng khi tổ chức cuộc thi của mình. Tạp chí Nhà văn cũng vậy và nó cũng có những lợi thế riêng.

Đầu tiên là chúng tôi đã phát động trước. Hai là bài gửi đến chúng tôi không bị cắt bỏ do “đất” Tạp chí rộng hơn nên tác giả không bị câu thúc về số chữ, số trang. Ba là chúng tôi có những cộng tác viên thân thiết và có nhiều nhà văn ưu ái.

Hy vọng là tất cả các cuộc thi ở các báo đều thành công.

PV: So với thơ ca, truyện ngắn, tiểu thuyết thì Kí có sức hấp dẫn như thế nào?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Điều này tôi đã nói một phần ở câu một rồi. Chúng ta đang sống trong thời đại thông tin, mà đưa tin nhanh nhậy nhất, sát thực nhất chính là thế mạnh của bút kí - phóng sự.

Nhưng bút kí - phóng sự là một thể loại đặc biệt của văn học nên nó còn mang vẻ đẹp của văn chương, sức suy nghĩ và khái quát của một nhà văn.

Thơ ca, truyện ngắn, tiểu thuyết hay bút kí - phóng sự mỗi thể loại có một sức hấp dẫn riêng và không thể thay thế nhau.

PV: Nhìn vào loạt bài có chất lượng đã được đăng tải trên Tạp chí, thấy rất ít những tác giả trẻ. Vậy theo ông thể loại bút kí có phải là khó và quá sức với các cây bút trẻ không?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Chúng tôi đã đăng tải một số bài bút kí dự thi của một vài tác giả trẻ như Kiều Xuân Thuỷ, Nguyễn Đình Tú, Nguyễn Thế Hùng...

Nhưng đúng là cuộc thi vẫn còn vắng bóng nhiều tác giả trẻ. Lí do? Theo tôi có ba lí do:

Một là cuộc thi chưa đủ sức hấp dẫn lớp người viết trẻ.

Hai, những người viết trẻ chưa đánh giá cao thể loại văn học này.

Và ba, còn có thể là do tâm lý nhiều tác giả trẻ hôm nay thích đi vào khai thác những vấn đề cá nhân, những nội tâm phức tạp hơn là hướng ngòi bút của mình tới những đề tài, những vấn đề xã hội mà họ chưa có điều kiện thẩm thấu được hết.

Chúng tôi rất mong có nhiều tác phẩm của các tác giả trẻ tham gia. Thể loại bút kí hoàn toàn không phải là một thể loại khó và quá sức với các cây bút trẻ. Ngày trước, Vũ Trọng Phụng chả viết ký từ khi còn rất trẻ đó sao!

PV: Vậy theo cá nhân ông một bài bút kí hay cần những yếu tố nào?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Trước tiên phải xác định ký là một thể loại văn học, có đủ các tố chất của một tác phẩm văn học. Nhưng nó có sức hấp dẫn riêng ở mảng thực tế đời sống tươi mới mà nó cung cấp cho người đọc, ở tính cập nhật.

Có bài ký hay vì những suy nghĩ, phát hiện độc đáo một vấn đề mới của xã hội. Có bài ký hay vì nhiệt huyết người viết. Có bài ký hay là do chữ nghĩa hình ảnh câu văn hay và sâu sắc. Có cả những bài ký kết hợp các yếu tố này v.v...

PV: Sau khi cuộc thi kết thúc, những tác phẩm đạt giải và có chất lượng Tạp chí có tập hợp lại và in thành tuyển tập không?

Nhà thơ Nguyễn Trác: Chúng tôi sẽ tập hợp và cho ra mắt bạn đọc Ttuyển tập cuộc thi Bút kí của Tạp chí Nhà văn.

Xin cảm ơn ông và chúc cuộc thi Bút kí của Tạp chí Nhà văn thành công tốt đẹp!

NGUYỄN HIỀN (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác