“Xác phàm”- tiểu thuyết về chiến tranh biên giới phía Bắc

 

(Toquoc)- Sáng 13/8 tại Hội trường Hội Nhà văn Việt Nam đã diễn ra buổi giới thiệu tiểu thuyết viết về chiến tranh biên giới phía Bắc - Xác phàm của nhà văn quân đội Nguyễn Đình Tú.


Displaying Xacpham.jpg
Ban Nhà văn Trẻ và NXB Trẻ giới thiệu tiểu thuyết Xác phàm tới độc giả

 

Cuốn tiểu thuyết vượt qua rào cản xuất bản

Xác phàm được coi là cuốn tiểu thuyết đầu tiên về chiến tranh biên giới phía Bắc. Vì thế từ bản thảo đến khi trở thành cuốn sách đến tay bạn đọc đã trải qua một chặng đường khá gian nan. Nhà thơ Phạm Sĩ Sáu là người trực tiếp biên tập Xác phàm đã chia sẻ, trong một cuộc gặp giữa tôi, nhà văn Nguyễn Đình Tú, nhà văn Nguyễn Xuân Thuỷ tại Sài Gòn tôi có nói, Nhà xuất bản Trẻ dự định sẽ đặt hàng để xuất bản một số tiểu thuyết về chiến tranh biên giới phía Bắc thì Nguyễn Đình Tú nói là đang viết một cuốn đề tài này. Tuy nhiên lúc đó Nguyễn Đình Tú cũng tỏ ra băn khoăn về việc in ấn và tôi nói với Tú là cứ viết đi, sẽ tìm cách để in được.

Khi Xác phàm hoàn thành bản thảo và chuẩn bị mang nhà in vào cuối năm 2013 thì bị trục trặc. Rồi các sự kiện 40 năm Hoàng Sa trôi qua, Gạc Ma trôi qua… cuốn sách không thể ra được. Cho đến tháng 5/2014, trước sự kiện giàn khoan HD 981 của Trung Quốc xâm phạm vùng biển Việt Nam thì Nhà xuất bản Trẻ quyết định sẽ in. Nhưng đến lúc này lại phải xin giấy phép mới của năm 2014 chứ không thể dùng giấy phép năm 2013. Sau khi đổi được giấy phép thì cuối tháng 7 cho đến đầu tháng 8/2014 cuốn sách đã chính thức được ra đời. Nhà thơ Nguyễn Sĩ Sáu khẳng định, Xác phàm sẽ không phải là cuốn tiểu thuyết duy nhất viết về chiến tranh biên giới phía Bắc của Nhà xuất bản Trẻ. Tới đây, Nhà xuất bản Trẻ sẽ tiếp tục công bố các cuốn sách khác về đề tài này, cụ thể là cuốn một tiểu thuyết nữa cũng của nhà văn quân đội Nguyễn Bình Phương và tác phẩm chuẩn bị công bố trong cuộc thi Văn học tuổi 20 lần thứ 5.

Là một người lính từng tham gia chiến đấu trước khi trở thành người cầm bút, nhà thơ Phạm Sĩ Sáu cảm thấy rất mừng khi Xác phàm được ra đời và vì tác phẩm “nói được một tiếng nói mà bấy lâu nay không thể nói được. Khi còn là người lính chúng tôi từng nói với nhau rằng: phàm là một người chiến sĩ chấp nhận hi sinh chứ không chịu chết”.

Trước các câu hỏi liên quan đến việc tại sao Nhà xuất bản Hội Nhà văn không đứng ra in cuốn sách của Hội viên hoặc nhà văn Nguyễn Đình Tú có phải “cân nhắc” điều gì để cho cuốn sách đến được tay bạn đọc, tác giả đã chia sẻ rất đơn giản là Nhà xuất bản Hội Nhà văn chỉ cấp giấy phép chứ không làm kinh doanh, tác phẩm được in ra thì tác giả phải chịu kinh phí in ấn cũng như công việc phát hành. Còn việc cân nhắc khi viết để tác phẩm đến được với bạn đọc là có. Nguyễn Đình Tú tự nhận mình là nhà văn muốn viết ra tác phẩm và chia sẻ với bạn đọc chứ không “vĩ đại” đến mức viết xong cất trong ngăn kéo để đợi đến một ngày nào đó được công bố mà mọi người phải ngả mũ.

Thực tế, trong tiểu thuyết Xác phàm, khi viết về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc tác giả đã gọi những địa danh có thật bằng một cái tên khác và “phía bên kia” cũng được gọi là Khợ.

Mềm hoá tiểu thuyết chiến tranh

Tiếu thuyết Xác phàm tái hiện 17 ngày của cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc thông qua lời kể của một cậu bé (tạm gọi) mà không biết là nam hay nữ, là người cõi âm hay cõi dương. Câu chuyện cũng như tiểu thuyết được bắt đầu bằng ca phẫu thuật giới tính trên đất nước Thái Lan.

Có ý kiến cho rằng việc mượn hồn ma của người khác để nhập vào, để kể ra ảnh hưởng cách viết của nhà văn Mạc Ngôn, hoặc ngay cả một số người cầm bút trong nước. Và dường như đó là “sự an toàn” khá hữu hiệu giữa lằn ranh thực và ảo, nhất là của một nhà văn chưa từng trải qua chiến tranh. Nhà văn Nguyễn Đình Tú khẳng định là khi viết Xác phàm anh không hề nghĩ đến các nhà văn khác mà dựa vào một người ngoại cảm thực anh từng chứng kiến trong đời sống.

Nhà phê bình Nguyễn Thị Minh Thái đánh giá đây là cách xử lý tốt nhất của nhà văn Nguyễn Đình Tú, biến chất liệu không phải tiểu thuyết thành tiểu thuyết.

Lý do vì sao Nguyễn Đình Tú không chọn cách viết tiểu thuyết chiến tranh thông thường có thể xem là lựa chọn có tính toán và khá sắc sảo của một nhà văn. Trước hết, tác phẩm sẽ không rơi vào “con đường cũ” mà các cuốn tiểu thuyết trước đó đã viết. Thứ hai, nó sẽ dễ đọc và làm “mềm hoá” chiến tranh. Lật ngay những trang đầu của cuốn sách sẽ không phải là chiến trường ác liệt, sẽ không phải một cuộc chiến cam go… mà là những vấn đề khá thời thượng - chuyển giới. Từ chuyển giới rồi tâm linh - những lý giải giữa thể xác và tâm hồn để nói về một cuộc chiến chắc chắn sẽ thu hút được nhiều đối tượng độc giả hơn. Về mặt thời gian, những chất liệu “đương đại” ngồn ngộn hơi thở của cuộc sống có thể nhiều người sẽ nghĩ đó là “gia vị” cho cuốn tiểu thuyết, nhưng ở một mức độ nào đó lại thể hiện “thời gian” và tâm thế của ngày hôm nay đang đi ngược về cuộc chiển tranh đã lùi vào quá khứ.

Hiền Nguyễn

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác