Thi sĩ ăn chay trường và... cuốc bộ làm thơ

Bây giờ mọi người đang đổ xô đi học lái ô tô để chuẩn bị cho thời ”hậu” WTO. Trong lúc đó, nhà thơ -Tổng biên tập tạp chí Sông Hương Nguyễn Khắc Thạch thì lại u mê “quay về thời tiền sử”: bỏ xe máy, cuốc bộ và trường trai!

Từ trước Tết Đinh Hợi mấy tháng đến nay, Thạch bắt đầu chuyển qua ăn chay và đi bộ. Không phải đi bộ thể dục mấy cây số buổi sáng để luyện gân cốt, chống béo phì, mà lấy đôi chân mình làm phương tiện di chuyển trên đường hàng ngày hẳn hoi. Nghĩa là đi làm, đi họp, đi chơi…tất tật, Thạch đều cuốc bộ.

Không phải ăn chay ngày rằm, cuối tháng để “nhớ Phật” như mấy người “tu tại gia” ở Huế, mà thường chay như mấy thầy sư chùa. Tôi thấy nhà thơ nào cũng ngất ngất rượu suốt ngày, họ bảo “thơ là lời của tửu thần”. Thạch không rượu, không nhậu, vẫn cứ thơ, mà thơ hút hồn người ta hẳn hoi, thế mới lạ.

Đối với Thạch, mỗi bài thơ là một cuộc đào bới, lặn tìm chữ... Anh làm thơ như người đi bộ từng bước chậm rãi, hoặc như người “làm nghề khắc đá” (chữ của Nguyễn Trọng Tạo), cứ đục tạo dáng từng con chữ, mồ hôi mồ kê khó nhọc.

Hơn chục năm trước Thạch đã tập ăn chay mấy đợt dài. Bát cơm, cọng rau muống luộc chấm xì dầu, quả cà pháo, miếng đậu phụ... cũng ngon lành... Hình như mỗi khi có chuyện gì đó bức xúc, chấn động trong tâm, Thạch lại chuyển từ mặn sang chay. Từ trai kỳ (nhị trai, tứ trai- tức ăn chay hai ngày, bốn ngày một...) đến trường trai là một sự thoát, tức là chay đã thành nghiệp rồi. Có ba cung bậc chay: ăn chay để chữa bệnh (y thuật), ăn chay cho đằm tính lại, ăn chay để hướng thiện (tâm lý) và ăn chay vì con người đã ngộ ra mình trong đời sống tâm linh thăm thẳm. Đó là bản tính không có gì có thể thay đổi được.

Nhưng ăn chay cũng rắc rối cho mọi người lắm. Có cuộc tiệc người ta đã dọn sẵn món mặn. Khi Nguyễn Khắc Thạch xuất hiện, nhà bếp lại đi làm mấy đĩa chay như đậu phụ rán, khoai tây chiên bưng lên. Lại phải chờ. Có khi phải ra phố mua, vì trong bếp không sẵn nguyên liệu chay. Bởi phiền, nên Thạch ít khi đi dự tiệc tùng bạn bè hay cơ quan mời. Năm ấy, Thạch phải vào bệnh viện mổ sỏi thận. Viên sỏi to bằng hạt mít. Mổ mất nhiều máu, thế là phải ăn mặn trở lại. Chuyến này thì Thạch trường chay thật. Thạch bảo: “Mình đi bộ, ăn trường chay, điện thoại di động cũng muốn bỏ nốt, vì nó phiền toái và trần tục quá. Nhưng anh em cơ quan phản đối vì có gì đột xuất không gọi được”.

Nhiều khi bài vở quá “nóng”, lại có ý kiến quở trách căng thẳng hay phê bình gay gắt. Nhiều lần tưởng không trụ nổi. Thế mà “hắn” cứ đi bộ thủng thẳng. Đi lúc cúc 25 phút từ nhà cuối đường An Lăng đến cơ quan. Khi vội thì đi nhanh hơn, khoảng 20 phút. Vừa đi vừa nghĩ việc, nghĩ thơ. Trưa thì nhai tổ mì với muối, hoặc ra phố ăn bát bún chay. Chiều lại cuốc bộ về nhà.

Thạch bảo, đi bộ khoẻ người. Tất cả các thứ bệnh huyết áp, khớp khiệc đều bay hết. Thạch không chỉ đi bộ ở Huế, mà cả khi vào Sài Gòn, ra Hà Nội họp hành, “hắn” đều tồng tộc cuốc bộ . Mấy lần trước ra Hà Nội đều đi taxi, vừa tốn tiền, có khi lại bị kẹt xe, trễ tàu. Bây giờ thì cứ cuốc bộ, muốn đến đâu cũng tiện. Ăn trường chay, từ chối rượu bia, đi chân đất - có lẽ đã đến lúc thành “mốt” rồi cũng nên? Nguyễn Trọng Tạo vô Huế chuyến sau Tết Đinh Hợi rồi, mặt buồn thiu vì bày uýt-ky ra mà không ai nâng ly cùng. Thạch thì chay tịnh từ lâu. Hoàng Phủ Ngọc Tường gần 10 năm kiêng rượu. Ngô Minh cũng đang ăn chay vì bệnh, chỉ chạm ly rồi “xin được ngồi nhìn anh Tạo uống”. Ôi, đã đến lúc “tu” rồi, “ngộ” ra rồi ! Phật bảo, người tu “đạt đạo”, tu thành “chánh quả” là con người không còn bị ràng buộc bởi bất cứ ham muốn nhục dục nào nơi trần thế. Lúc đó con người sẽ như con chim vút bay trên trời rộng, như con cá dưới biển sâu, tự do như mây bay gió thổi…Đó là sự giải thoát!

Có thể có người nghĩ rằng Thạch sống “lập dị” thế để gây tiếng vang. Tôi nghĩ bản tính Thạch không phải như thế. Thạch lặng lẽ sống, lặng lẽ nghĩ suy, không thích xuất hiện nơi đông người, không thích đăng đàn diễn thuyết, thì tiếng tăm để làm gì. Có lẽ chuyến trường chay, cuốc bộ này của Thạch sẽ đạt đạo đây. Chàng quyết tâm lắm. Nhưng biết đâu đấy, khi nàng thơ xuất hiện.

Em nói lời có đáy
bên dòng sông suy tưởng
tôi như gã tín đồ bị rút
phép thông công…
Rồi tất cả lại bắt đầu lại từ đầu, biết đâu đấy...


                                                                    (Sưu tầm)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác