“Luật Văn học”: nên có hay không?

(Toquoc)- Sáng 28/6 tại hội trường Hội Nhà văn Việt Nam đã diễn ra Đại hội cơ sở khối cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam. Điểm đáng chú ý của Đại hội này là thông báo của Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam về đề xuất xây dựng “Luật Văn học” trong thời gian tới và thảo luận sôi nổi của các Hội viên.

Viện dẫn cho đề xuất này là tại đất nước Thái Lan đã có Luật Văn học và luật Phê bình văn học từ năm 1931. Hiện nay Việt Nam có luật Điện ảnh, luật Di sản… nhưng luật Văn học lại chưa có. Nhà văn Phạm Viết Đào ủng hộ xây dựng đề xuất này. Ông cho rằng luật Văn học ra đời thì nhà văn sẽ được bảo vệ, tránh được hình sự hoá trong hoạt động Văn học nghệ thuật.
“Luật Văn học”: nên có hay không?  - ảnh 1
Đại hội cơ sở khối cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam sáng 28/6/2010

Nội dung thảo luận xoay quanh Điều lệ Hội của nhà văn Phạm Viết Đào được nhà thơ Trần Nhương cùng quan điểm là: “Hội Nhà văn Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; Hội hoạt động theo đường lối văn hóa văn nghệ của Đảng, chịu sự quản lý của nhà nước và tuân thủ theo quy định của Pháp luật Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”… (Mục 3 điều 2 dự thảo) mà chỉ cần viết Hội Nhà văn Việt Nam là tổ chức hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam…” Như vậy vừa không phủ định sự lãnh đạo của Đảng nhưng yếu tố Đảng sẽ mềm hơn. Không đồng ý với hai đồng nghiệp này, nhà văn Đỗ Chu bảo vệ quan điểm cứ để nguyên như dự thảo, không cần xem lại. Nhà văn Lại Nguyên Ân đề nghị Ban soạn thảo điều lệ nên tìm lại Điều lệ năm 1957. Mặc dù khi đó Hội Nhà văn mới được thành lập nhưng điều lệ vừa ngắn gọn vừa chính xác, chỉ khoảng 12 trang trên giấy 13x19cm.

Vấn đề nhân sự cũng thu hút sự quan tâm của các nhà văn.

Nhà thơ Hữu Thỉnh đưa ra cơ cấu nhân sự Ban chấp hành cho khối cơ quan Hội Nhà văn là 2 thì đề cử 3 người. Nhà văn Cao Tiến Lê cho rằng không nên hạn chế số lượng nếu họ được tín nhiệm và có năng lực. Nhà thơ Trần Nhương đề cử 7 người. Còn nhà văn Hoàng Minh Tường thì đặt ra câu hỏi tại sao chúng ta không bầu những nhà văn tái đắc cử, từng làm trong Ban chấp hành khoá trước, dù tuổi cao nhưng sức khoẻ vẫn đáp ứng, vẫn còn nhiều tâm huyết cho Hội Nhà văn như: nhà thơ Vũ Quần Phương, nhà văn Cao Tiến Lê. Nhà thơ Đỗ Chu kỳ vọng ở những người trẻ vào Ban chấp hành như Hữu Việt, Nguyễn Quang Thiều…: lực lượng trẻ sẽ có cách làm khác chúng ta, hơn nữa họ có ngoại ngữ. Còn chúng ta - những nhà văn ngồi đây đều sắp về hưu và đều phải về hưu. Mặc dù Hội Nhà văn là hội đặc thù nhưng chúng ta cũng nên tôn trọng quy định của nhà nước. Nhà văn, nhà thơ nào đến tuổi về hưu mà năng lực còn thì ký hợp đồng với họ. Còn bầu số lượng bao nhiêu không quan trọng nhưng chủ yếu là chúng ta phải bảo vệ được người đã bầu ở Đại hội toàn quốc. Theo cá nhân ông thì Ban chấp hành khoá cũ chỉ nên giữ lại nhà thơ Hữu Thỉnh và nhà văn Nguyễn Trí Huân. Nhà văn Nguyên An đề cao năng lực, phẩm chất và hiệu quả cần có của người được bầu vào Ban chấp hành chứ không phải bầu vào để nhà văn in cacvidit.

Ngoài những chủ đề được thảo luận, còn có ý kiến của nhà văn Hoàng Minh Châu lo ngại cho Đại hội toàn thể phải có cách làm chặt chẽ, phải có chỉ đạo để thành công. Có thể nhiều cái không bộc lộ ở đại hội cơ sở nhưng lại bộc lộ ở đại hội toàn quốc.

Nhà văn Cao Tiến Lê ghi nhận những công việc cụ thể mà Ban chấp hành khoá VII làm được. Nhưng bên cạnh đấy ông cũng đưa ra những góp ý về hiện tượng rối loạn thông tin văn học. Ví dụ cuốn sách “Sợi xích” do NXB Hội Nhà văn xuất bản tạo ra dư luận không tốt trong thời gian qua nhưng Hội Nhà văn không công khai kết luận. Trong năm 2009 có gần 100 cuốn sách của ban Văn xuôi, nhiều cuốn thấy hay, có chất lượng và trao giải được như của Trung Trung Đỉnh, Ma Văn Kháng… nhưng cuối cùng không một tác giả nào được giải mà ban văn học quốc phòng lại được hai giải. Và đề xuất nên thành lập các Hội đồng văn học chuyên biệt.

Nhà văn Lại Nguyên Ân đề nghị Hội Nhà văn quan tâm hơn nữa công tác di sản. Ông mong muốn công tác di sản cùng với bảo tàng Hội Nhà văn lập ra hội đồng hoặc ban chuyên về việc này. Vì hiện nay chúng ta bỏ sót nhiều nhà văn, nhiều thành tựu văn học trong sách, báo, văn bản… từ xa xưa.

Nhà thơ Trần Ninh Hồ bàn về Hội viên danh dự và không đồng ý. Ông tán thành việc chỉ có 4 hội đồng chuyên môn. Tuy nhiên giải thưởng thì nên để năm sau xét năm trước thì tốt hơn vì có thời gian thẩm định của dư luận. Ban chấp hành và Ban kiểm tra phải riêng biệt.

Cuối cùng, Đại hội đã thống nhất ý kiến bầu 5 người đề cử vào Ban chấp hành Hội Nhà văn khoá 8 là: Thành Đức Trinh Bảo, Ngô Thế Oanh, Trung Trung Đỉnh, Lê Minh Khuê, Đào Thắng.

Hiền Anh

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác