Chuyện về các bà vợ của nhà văn Sao Mai

Xuân Thu

Trong làng văn làng báo Việt Nam, dễ có mấy người được như nhà văn Sao Mai. Khi ông viết có bà cả soi đuốc, bà hai quạt hầu. Đã có nhiều bài viết, nhiều bộ phim về nhà văn có cái tên lạ như cuộc đời, nhưng nói về các bà vợ của ông thì cũng chưa nhiều.

Bước sang tui 85, nhà văn đã yếu nhiu. Vng ngư lu, nơi tháp ngà ngh thut năm xưa ca ông bây gi nm khiêm nhường trên b ao, lùi mãi phía sau nhng căn nhà ln do v con ông xây ct. Nhà văn mt m, chân chm này đã tng mt thi lng ly. Sao Mai có 3 bà v: 1 chính cung, 1 th phi và 1 phi chính quy (thiếu giy hôn thú nhưng tha tình thương yêu).

Chuyện về các bà vợ của nhà văn Sao Mai - ảnh 1Bà c vn con nhà địa ch, ly chàng trai có cái tên na ta na tu t năm 16 tui. Nét đẹp ca cô gái nn nếp con nhà xưa vn còn n hin đâu đây trên gương mt tui 77. Không biết có phi vì ly chng sm, đẻ con mau, gng gánh mt ông chng dài lưng tn vi và đàn con di đã làm cho bà c còm còi đến tn hôm nay. Bè bn tng chòng gho v chng ông: con thì bng l, v bng chai / chng c gy như chiếc gy dài / kháng chiến my ln toan v l / thế mà gy c trc khua chai.

Ln theo li k ca bà c thì nhà văn tài hoa ca chúng ta không du dàng như bây gi. Mà du dàng làm sao được khi mt trí thc nếm đủ mùi phn hoa như ông phi dn lòng b thuc phin, cp v con lên núi rng heo hút khai hoang, phi ăn cháo cám khi viết văn (xã cám cnh quá quyết định xut 1 t thóc cu tế ng nh nhà văn chết đói thì mang tiếng...). Nhưng cái chính là ông ch có mt, không th x làm my phn cho tình yêu, s nghip và bn phn. Sách báo đều khen v ông (nht là bà c) quá đảm đang chèo chng. Sau 40 năm t mt gia đình nheo nhóc đi khai hoang, nay nhà có bát ăn bát để đã là câu tr li tht đầy đủ.

Tôi hi: “Tui tr đã phi đắp chăn chung, bà có ghen không?. Bà thng thng: “Ớt nào mà t chng cay” (không l đất khai hoang Vân Luông t li ngt như ko?). Ri bà đọc my câu thơ (hình như ly nhà văn, phi qut hu cho ông viết lách mà bà sinh ra biết làm....thơ?). Đắng cay ngm qu b hòn / Ăn đi cho ngt, cho ngon, cho bùi.

Ai đó ngi khen các bà không ghen là khen đểu. Thôi thì tri không chu đất, đất phi chu tri. Bà c bo: ông y có ly 10 v cũng được. Yêu hay không là như trong lòng. Đã không có tình vi nhau thì nm cnh nhau cũng ging như cnh đống xương, đống tht. Không ngăn được Mt chim le, Lông chim nhn (*), bà đành cáng đáng vic nhà, n định trt t hu phương cho ông theo đòi nghip văn chương. Tư cht con nhà địa ch xưa làm cho bà c thành người quyết lit. Nhà văn không th thiếu được tình yêu ca hai bà sau, nhưng cũng không dt áo ri xa bà c được.

Bà hai k: “Khi trước tôi thích ung rượu. Ch c Tiếng nói không được bèn git cho mt trn. Tôi phi quyết b rượu và b được. Nh bà c ghê gm mà nhà văn b được nghin ngp. Ngày xưa ông hút mãi mà không ai biết. Mt hôm bà c ngi c áo, thy mùi l, cáo giác vi m chng. Bà m bt con trai ri ph phường, v quê Ý Yên (Nam Định) cai. Ông nh thuc, thiếu thuc ri sinh kiết l tưởng chết. Cui cùng ông đon tuyt nàng tiên nâu nh có v.

Cai qun được 11 đứa con (trong đó 8 là con trai) trong đại gia đình h Tân không h đơn gin. Bà c vn thng tính, không lèm bèm. Con cái ca 3 bà cm ch không đứa nào được trách b, cãi b. Bà c bo: tôi là người có quyn trách ông y nht mà tôi không trách thì đứa nào dám ho he!

Chuyện về các bà vợ của nhà văn Sao Mai - ảnh 2
Nhà văn Sao Mai và người vợ thứ ba, nữ cựu chiến binh Lê Thị Hải Lý

Các m
mâu thun thì bo sao được các con. Đứa nào không vâng li bà cho ăn roi ngay. Nhưng bà biết rng: chúng s bà vì bà nghiêm khc và có tình thương. Đánh nó nhưng phi thương nó mi phc. Con mình còn khó hung chi m n con kia. Ai chng có tai để nghe, có mm để cãi. Phi làm thế nào cho chúng tâm phc khu phc. Mun tht s thun hoà phi sng có tình thương và biết lo cho nhau.

Bà hai, bà ba vn biết phn đến sau, bn cht là người t tế. Bà c ming sn sn (không trách tên là c Tiếng) nhưng d bao dung. Hàng xóm láng ging thù hn mãi mà cui cùng cũng hoà hoãn vi nhau hung chi người trong nhà.

Đang tr li phng vn, bà c bo bà hai ly cho ít thuc lào để ăn tru. Bà hai ngoan ngoãn như đứa em gái. Tôi bo: bà c hơi gia trưởng. Bà c đáp: phong kiến có cái n nếp ca nó. T do vô ti v làm hng gia đình và làm lon xã hi. Rch ròi, phân minh làm cái đại gia đình 22 người con (k c dâu, r) và 45 cháu cht này êm m. Người con c ca bà hai hin làm Phó ch tch thường trc HĐND xã Văn Luông. Các anh em khác đ u có nhà to, tri ln. Có điu không ai viết văn, viết báo.

Tâm s trước khi chia tay chúng tôi, bà c Tiếng bo: “Do này ông y yếu. Nhiu lúc c nhìn tôi mà khóc. Hi gng thì ông y bo: bà hy sinh c đời vì tôi mà tôi không đền đáp được gì cho bà. Định trêu ông y thế có ra Vit Trì na không (nơi bà ba đang ) nhưng thôi. Sp xung l hết c ri còn gì. Các chú v Vit Trì nhn bà Lý vào vi ông y cho vui...”

-------------

(*) Tên 2 tác phm ca nhà văn Sao Mai

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác