Chuyện bút danh

Bút danh là tên tác giả ghi kèm vào tác phẩm nhằm xác định tác quyền của người sáng tạo ra nó. Những tưởng lấy bút danh thế nào là thuộc quyền tối cao của mỗi người cầm bút. Nhưng hóa ra không hẳn như vậy.

Gần đây, thấy xuất hiện trên báo chí một số bài viết ký bút danh Hoài Thanh, Đào Duy Anh liền khấp khởi đọc, bụng bảo dạ lâu nay sợ chưa đọc hết của các cụ, bây giờ có người sưu tầm, giới thiệu ra thì không thể không đọc. Đọc được mươi dòng thấy hơi ngờ ngợ. Bèn nhìn xuống cuối bài thấy lù lù dòng chữ ghi ngày tháng năm, thậm chí cả địa danh nữa. Hóa ra suýt bé cái nhầm.

Hôm vừa rồi mở website vannghesongcuulong.org ra xem thấy bài thơ của tác giả Hoàng Lộc, bèn đọc. Lại bé cái nhầm lần nữa. Không phải Hoàng Lộc nổi tiếng với bài Viếng bạn, mà là Hoàng Lộc của thời @.

Liệu có phải người ta quan niệm theo cách Tây phương, nghĩa là kính trọng ai, mang ơn ai thì lấy tên người ấy đặt cho con, hay cho chính bản thân mình?

Người Việt mình không quen như thế, không có tục như thế. Trong họ nội ngoại hai ba đời, thậm chí bốn đời, các bậc cao niên trong họ cấm chỉ con cháu đặt tên đứa trẻ trùng với tên cô bác, ông bà, cụ kỵ đã khuất. Làm như thế là phạm húy, là bất hiếu với tổ tiên.

Còn đối với những người cầm bút hôm nay, nếu chẳng may cha mẹ không biết trong chốn chữ nghĩa tiền nhân đã có những cái tên lừng danh như thế mà đặt tên trùng thì cũng còn có thể thể tất được, nhưng đến lượt mình khi cầm bút thì cũng nên tự nguyện mà đổi đi. Như thế mới là cách ứng xử đẹp, vừa tỏ ra kính trọng các bậc hiền tài đất nước, vừa chứng tỏ mình đọc rộng biết nhiều.

Ngày nhà văn Bão Vũ ở Hải Phòng có tên thật là Vũ Bão, khi mới xuất hiện cũng lấy bút danh là tên thật luôn, sau đó đọc rộng ra mới giật mình trong làng văn đang có một ông nhà văn Vũ Bão nổi tiếng với tiểu thuyết Sắp Cưới và nhiều tác phẩm khác. Thế là anh liền mau chóng đổi thành Bão Vũ. Nghe nói ông Vũ Bão thấy thế lấy làm cảm kích lắm, rồi tìm đến kết thân, thành ra đôi bạn văn vong niên tri kỷ.

Thế mới là cách ứng xử của các bậc văn nhân chứ!

Tôi đem chuyện này than phiền với một ông bạn nhà văn. Ông cười cười mà bảo rằng: “Những cái thằng ấy thậm chí nó cũng không biết các ông Hoài Thanh, Đào Duy Anh, Hoàng Lộc… là ai ấy chứ”. Liệu có thật thế không? Thế thì đi vào văn chương làm sao đây?!


(Quân đội Nhân dân)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác