Aniara - lời cảnh báo về Trái đất

(Toquoc)- Sáng 29/5 tại thư viện Hà Nội đã có buổi ra mắt bản tiếng Việt tập thơ: Aniara về con người, thời gian và không gian của nhà thơ Thuỵ Điển Harry Martinson, do Hoàng Hưng dịch.

Aniara - lời cảnh báo về Trái đất - ảnh 1

Tham dự buổi ra mắt có sự hiện diện của đại diện đại sứ quán Thuỵ Điển tại Việt Nam, giám đốc nhà xuất bản Tranan Thuỵ Điển, giám đốc Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây và Nhà xuất bản Lao Động, một số nhà văn, nhà thơ Thuỵ Điển và đông đảo nhà văn, nhà thơ Việt Nam.

Trong vài năm trở lại đây việc quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam và Thuỵ Điển có những bước phát triển. Một số nhà văn Việt Nam như Hồ Anh Thái, Lê Minh Khuê, Ma Văn Kháng, Phan Thị Vàng Anh… đã có tác phẩm được dịch ra tiếng Thuỵ Điển. Bên cạnh các nhà văn, Việt Nam còn giới thiệu đến Thuỵ Điển 20 nhà thơ có đóng góp và ảnh hưởng mạnh mẽ trên văn đàn Việt Nam. Về phía Việt Nam, đã giới thiệu độc giả trong nước các nhà văn, nhà thơ Thuỵ Điển từng được giải Nobel văn học. Các tác phẩm văn học được giới thiệu ở hai nước nằm trong chương trình hỗ trợ văn hoá được chính phủ Thuỵ Điển phê duyệt và hỗ trợ đến năm 2013.

Sử thi khoa học giả tưởngAniara, về con người, thời gian và không gian” là tác phẩm được dịch nghĩ từ tiếng Thuỵ Điển sang tiếng Việt, sau đó người nhận nhiệm vụ dịch thơ là nhà thơ Hoàng Hưng. Nhà thơ Hoàng Hưng cho biết lý do nhận dịch tập thơ: “thoạt đầu là do tò mò muốn biết một thiên “sử thi” mà nội dung lại là “khoa học giả tưởng” sẽ ra sao. Và quả thật, những khúc ca đầu không làm tôi hứng khởi lắm khi vấp phải không ít thuật ngữ về vũ trụ và công nghệ và tác giả chế ra miêu tả con tàu không gian độc đáo và kể về chuyến phiêu lưu bất tận của nó ở “ngoại trường”. Thú thật nhiều lúc không khỏi nản lòng thấy mình chắc khó có khả năng chuyển chúng thành “thơ” đúng nghĩa” . Nhưng rồi cảm hứng bừng lên khi óc tưởng tượng mạnh mẽ của tác giả chiếu lên một cuốn phim cảnh tượng không gian siêu thực ám ảnh ma quái cõi trống không trong suốt, lạnh giá, bất động trân trân nhìn ta suốt ngày này sang ngày khác…”. Và rồi “thậm chí có những khúc cảm hứng bắt kịp như thể chính mình đang làm thơ chứ không phải dịch thơ. Tôi phải sáng tạo ra nhiều từ mới cho phù hợp với văn bản, văn cảnh”.

Trước nay, trong văn học Việt Nam, chúng ta được tiếp cận nhiều với sử thi thần thoại, sử thi anh hùng… với nhân vật trung tâm là người anh hùng, biểu tượng cho cái đẹp, cái thiện để chiến thắng mọi thế lực và hướng đến cuộc sống tốt đẹp hơn. Với “Aniara, về con người, thời gian và không gian” có thể coi là một sử thi hiếm hoi về khoa học giả tưởng được giới thiệu tới độc giả Việt Nam, mặc dù nó đã ra đời cách đây hơn nửa thế kỷ.

Gọi là sử thi khoa học giả tưởng, nhưng những điều mà Harry Martinson đặt ra lại như một dự báo, một cảnh báo của một nhà tiên tri. Một loạt vấn đề tác giả đề cập đến, cho đến nay vẫn còn giá trị và không quá xa lạ với cuộc sống chúng ta. Đó là giả thiết về con tàu vũ trụ khổng lồ Aniara chở người tị nạn thoát khỏi trái đất đã nhiễm xạ nguyên tử nặng nề và có nguy cơ huỷ diệt bởi những vũ khí quái lạ khác do trí tuệ con người tạo ra, bị lạc trong không gian, bị kết án lưu đầy vĩnh viễn cho đến khi được cái chêt giải thoát.

Tác phẩm là lời cảnh báo về sự huỷ diệt của Trái đất do con người gây ra. Lời cảnh báo của Harry Martinson không thừa. Hành tinh chúng ta vẫn chưa bị khai tử chính là nhờ những hồi chuông báo động từ những tác phẩm tương tự như Aniara. Với ý nghĩa mang tính nhân văn, toàn cầu rộng lớn đó nên Harry Martinson; được coi là “nhà văn chân đất” đã được tôn vinh trong giải thưởng văn học cao quý nhất - giải Nobel.

Tại buổi ra mắt, nhà thơ Hoàng Hưng và nhà thơ Thuỵ Điển đã đọc một số khúc tiêu biểu trong sử thi bằng hai ngôn ngữ.

Hiền Nguyễn

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác