Trái tim nhà giáo trong một nhà thơ (*)

15 năm qua, với ba tập thơ, bốn tập truyện vừa, truyện ngắn viết cho thiếu nhi và tuổi mới lớn, đến tháng 10 năm 2009 nhà thơ Trần Hoàng Vy (Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh) vẫn trung thành với địa hạt cũ, lại ra mắt bạn đọc tập thơ mới cho thiếu nhi Chớp mắt rồi cười do NXB Văn nghệ phát hành.

Trái tim nhà giáo trong một nhà thơ (*)  - ảnh 1
Nhà thơ Trần Hoàng Vy và tập thơ mới "Chớp mắt rồi cười"
Với 44 bài thơ, tạo thành một mảng nội dung khá đầy đặn về cuộc sống thiếu nhi nông thôn, tôi không có tham vọng phân tích, bình luận về nghệ thuật trong thơ Trần Hoàng Vy, mà chỉ là đôi nét cảm nhận đối với dòng thơ viết cho trẻ em vốn dễ mà khó này.

Là một giáo viên về hưu, mới trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ cuối năm 2008, nhưng suốt quá trình hành nghề “gõ đầu trẻ”, thầy giáo Trần Hoàng Vy đã có nhiều thời gian tiếp xúc, tìm hiểu và chia sẻ những ước mơ con nít của học trò mình. Chính vì vậy những tác phẩm văn học viết cho trẻ em của anh thấm đẫm tình cảm, bóng dáng con người, khung cảnh nông thôn miền Đông Nam Bộ. Trong Chớp mắt rồi cười của Trần Hoàng Vy, nếu những chi tiết mang dáng dấp phố thị, như “xe đạp điện”, bàn phím computer, game online… chỉ thoáng qua ở phần cuối để nói lên sự ảnh hưởng muộn màng chốn thôn quê giữa thời đại công nghệ thông tin phát triển đến chóng mặt, thì những vườn cây trái, dòng sông, con chuồn chuồn, một chiều mưa, một trưa nắng với những màu xanh thân thuộc muôn đời luôn hiện lên trong ánh mắt trẻ thơ. Những khám phá luôn mới, luôn bất ngờ trong thiên nhiên muôn màu giúp trái tim con trẻ thêm yêu quê hương, xứ xở của mình.

            Hạt mưa rất ngộ

                        Khóc nhè với em          

            …Mưa tròn viên bi

                        Hạt bắn li ti.

                        (Hạt mưa ngoài cửa sổ)

Quả xoài hình con mắt

Quả nhãn hình bi ve

Quả măng màu tím ngắt

                        (Mùa quả)

Điều hiếm hoi trong tiếp xúc cuộc sống thường nhật của trẻ em nơi phố thị là cảnh sắc thiên nhiên, lại rất sẵn và thân thiện với trẻ em nông thôn. Màu sắc không gian, môi trường tự nhiên gắn bó suốt tuổi thơ của mỗi người, trong đó có thể kể dến các loài hoa. Từ hoang dã như hoa mua, hoa lục bình tím; hoa điên điển vàng đến hoa trong vườn nhà như hoa khế, hoa hồng, hoa huệ; hoa vông; hoa cau; hoa cà; hoa rau muống; hoa súng, hoa đồng tiền, hoa cà phê… cả những loài hoa dại hiếm lạ như hoa Bụi đường; hoa phi yến, một thế giới hoa nhiều màu sắc và tên gọi được tìm tòi, gom góp trong tập thơ.

Thế giới trẻ thơ của Trần Hoàng Vy hoàn toàn chất phác, hồn nhiên và “sạch”, theo lối nhận xét bây giờ. Chính những gì “sạch” đã mang lại cảm xúc cho nhà thơ và nhân sinh quan trẻ nhỏ.

Bánh đa ai ném xuống hồ

Ồ không chiếc lá nhấp nhô đó mà

                        (Hoa súng)

Sông chở lục bình đi đâu hở sông?

                        (Sông quê em)

Nước lũ mênh mông cò đậu nơi nào?

                        (Con cò mùa nước lũ)

Những nhận xét rất trẻ con, rất đáng yêu:

- Mùa xuân thơm như miệng sữa

- Mùa hạ như trang vở cuối

- Mùa thu như bàn ghế cũ

- Chỉ mùa đông như… cơm nguội

                        (Bốn mùa thơm)

Ánh mắt trẻ thơ trong Trần Hoàng Vy cũng khá tinh tế khi quan sát thế giới xung quanh, tạo cho các em thói quen nhận biết, đánh giá cuộc sống bằng cách riêng của mình mà người lớn thường gọi là “thế giới tuổi thơ”. Điều này người đọc bắt gặp rất nhiều.

Rõ có ông mặt trời

Hạt mưa bỗng rơi rơi

A! Ông trời đang tắm.

                        (Ông trời tắm)

Cong dần lá sen

Cánh hoa theo gió…


Con chuồn chuồn ớt

Mon men, mon men…

                        (Sen mùa thu)

Lớp mới bạn bè vẫn cũ

Nhưng mà ai cũng lớn thêm.

                        (Lớp mới)

Không gian miền quê chính là yếu tố phát triển cho trí tưởng tượng của bé.

Quả xoài hình con mắt

Quả nhãn hình bi ve

Quả măng màu tím ngắt

                        (Mùa quả)

Trong đời sống thực tại, công nghệ thông tin phát triển như internet đã giúp trẻ em nông thôn nâng cao nhận thức, thì những ký ức nhà quê không dễ thay đổi.

Trưa nay ai dẫn ve vào phố

Ve đậu vào đâu cất tiếng ngân?

                        (Tiếng ve trong phố)

Quê mình từ khi có điện

Trăng đi lâu lắm chưa về?

                        (Đốt đuốc tìm trăng)

Chớp mắt rồi… cười là bài chủ đạo trong tập thơ và cũng là phát hiện mới của Trần Hoàng Vy trong thế giới trẻ thơ. Một chớp mắt thoáng qua đã đọng lại trong đầu trẻ thơ những điều thú vị.

Ông trời chớp mắt rồi mưa

Gió chớp mắt

Lá lưa thưa rụng đầy

Nắng vàng chớp mắt

Giăng mây

Ngọn đèn chớp mắt

Sợi dây diện buồn

Trang vở chớp mắt

Đêm buông

Bé chớp mắt

Chẳng biết buồn

Hay vui?

Chỉ tiếc bài này Trần Hoàng Vy không giữ nguyên được thể thơ lục bát truyền thống. Xuống dòng, ngắt câu ở đây làm hạn chế cách nhận biết và thẩm thấu thơ của các em. Nếu ở người lớn là sự đổi mới, phá cách tạo ấn tượng, thì với trẻ em là sự đánh vật với câu chữ. Cũng chung sự lỗi nhịp này, một số bài thơ của người lớn đã “đi lạc” vào tiết tấu thơ trẻ em như Chia chữ; Một khúc sông hè; Hoa cà phê. Ba bài Tắm biển; Game oline; Những ngón tay lướt phím computer, hình như được thêm vào tập thơ cho đủ số lượng mà không được quan tâm chăm chút về câu chữ. Một số lỗi chính tả không đáng có cũng “lạc” vào tập thơ vốn cần sự chuẩn xác về ngôn ngữ cho trẻ em. Thật đáng tiếc.

Nhìn chung, Chớp mắt rồi cười là tập thơ khá súc tích cả về số lượng và chất lượng, thể hiện thái độ lao động nghiêm túc, có trách nhiệm của nhà thơ đối với độc giả “nhí”, một đối tượng rất quan trọng của tương lai văn học nước nhà. Đó là cái tâm nhà giáo trong trái tim một nhà thơ của thiếu nhi.

05/11/2009

Phùng Phương Quý

 

----------------------------------

(*) Đọc “Chớp mắt rồi cười” của Trần Hoàng Vy - NXB Văn nghệ, 2009

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác