Sống một đời đã khó


(Toquoc)- Sống nhiều hơn một đời(*) là cuốn sách cùng ra đời vào một thời điểm với cuốn “Tuyển thơ- Vân Long” tinh tuyển những bài thơ trong chặng đường 60 năm cầm bút của nhà thơ Vân Long. Chỉ tính riêng thể loại mà ông gọi là “Ký- Chân dung” thì đây là quyển thứ 3. Trước đó, ông đã có “Những gương mặt- những trang đời (2001), Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội 2002 và “Những người … “rót biển vào chai” (2010). Giải thưởng của Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam 2011.

Sống một đời đã khó - ảnh 1

Mới đây, ngày 25/7/2013, tại Trung tâm Văn hóa- Ngôn ngữ Đông Tây, nhà thơ Vân Long đã ra mắt hai tập sách nói trên. Bạn hữu văn chương ở nhiều lứa tuổi đến dự, trong đó có vài người tuổi đàn anh như Phan Kế An, Nguyễn Xuân Khánh… cũng có mặt.

Vào độ tuổi trước thất thập, bạn đọc quá quen với những vần thơ mang nặng nghĩa tình giữa người với người và giữa người với đời. Nhưng trong vòng khoảng hơn mươi năm trở lại đây, dường như nhà thơ Vân Long có hướng dịch chuyển sang một cách chia sẻ khác bằng những tập ký chân dung khá đầy đặn. Nếu những tập trước, ta thường bắt gặp nhiều gương mặt văn sĩ quá than quen như Tản Đà, Tô Hoài, Huy Cận, Trần Dần, Trần Lê Văn, Quang Dũng, Ngô Quân Miện, Nguyễn Khải, Bùi Ngọc Tấn, Nguyễn Bùi Vợi, Trịnh Thanh Sơn… và cả những người đồng thời với ông, thì đến “Sống nhiều hơn một đời” ta bắt gặp nhiều hơn chân dung của các doanh nhân, nhà khoa học.

Tuy nhiên tôi vẫn cảm thấy mảng chân dung văn sĩ mới thực sự là thế mạnh của ông. Dường như ở đấy nhà thơ Vân Long có cơ hội vừa để trải long, lại vừa có sở trường “dò sóng ngầm” trong bộn bề những gì ông chứng nghiệm được ở những đồng nghiệp văn chương hơn. Chân dung về nhà văn Sơn Tùng, nhạc sĩ Văn Cao, họa sĩ Phan Kế Anh, nhà văn hóa Hữu Ngọc là những trang viết ông đầu tư công phu, tâm huyết. Tuy độ ngắn dài và điểm nhấn ở mỗi chân dung có khác nhau, nhưng đọc qua chúng ta dễ dàng nhận ra người được “vẽ” chân dung ngay, rất khó trộn lẫn với người khác. Đấy là thành công rất đáng ghi nhận của tác giả “Sống nhiều hơn một đời”.

Chẳng hạn đối với họa sĩ Phan Kế An, tác giả đã “vẽ” ông một cách vừa hóm hỉnh, hài hước lại vừa như có vẻ “bất cần” đời của lão đại gia trong làng hội họa, như chúng ta vẫn thường bắt gặp ở những sinh hoạt đời thường của cụ già này. Chỉ cần sử dụng một vài nét chấm phá với các cụm từ như “đếch phải”, “đếch cần”, “đếch gì”, “đếch tin” hay “bỏ mẹ”, “hú vía” là đủ “vẽ” được một Phan Kế An bằng da, bằng thịt và một nghệ sĩ Phan Kế An thuộc hạng tài năng bậc nhất trong làng hội họa Việt qua các họa phẩm “Nhớ một chiều Tây Bắc” và những bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây hơn nửa thế kỷ. Đấy là cái rất được trong cách viết chân dung vừa phác họa, vừa đặc tả tính cách người được viết theo cách của nhà thơ Vân Long.

Về chân dung các nhà khoa học có Hồ Đắc Hoài, nguyên Viện trưởng đầu tiên Viện Dầu khí quốc gia Việt Nam; Giáo sư- Tiến sĩ Đỗ Tất Lợi tác giả bộ sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” nổi tiếng; ông Nguyễn Như Kim, Phó Giám đốc đầu tiên của Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam, được cử mang 18 kilô vàng, đi xuyên Đông Dương, sang Thái Lan, bí mật mua những thiết bị cho Đài những ngày đầu kháng chiến chống Pháp; bác sĩ Trần Hữu Ngoạn, nguyên là Giám đốc Bệnh viện phong Quỳnh Lập, Quỳnh Lưu, Nghệ An với suy nghĩ rất con người: “Người bệnh phong có tội gì mà bị hắt hủi! Suốt đời mang tên thằng hủi, chết chôn rồi vẫn đeo tiếng mả hủi!”; Giáo sư- Tiến sĩ Trần Qụy, Anh hùng Lao động thời kỳ mới đã nỗ lực không mệt mỏi để có được thành công trong việc chống bệnh Sars ở nước ta…

Huyền Vân

--------------------------------

(*) “Sống nhiều hơn một đời” (Ký- Chân dung), Vân Long, Nxb Phụ nữ, H, 2013

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác