Nhà thơ Vương Tâm và cuốn trường ca đầu tiên về Cầu Long Biên

Nhà thơ Vương Tâm vừa ra mắt bạn đọc cuốn trường ca mang tên “Những nhịp cầu mùa thu” do NXB.QĐND ấn hành- tháng 8/2009. Đây là cuốn trường ca đầu tiên viết về cầu Long Biên lịch sử của Hà Nội. Nhà thơ Vương Tâm đã có cuộc trò chuyện với HNMO về những trang sử cách mạng hết sức hào hùng của quân và dân thủ đô…


                            Nhà thơ Vương Tâm và cuốn trường ca đầu tiên về Cầu Long Biên  - ảnh 1
                                            Nhà thơ Vương Tâm

 

PV: Vốn nổi tiếng là nhà thơ chuyên viết thơ tình. Ý tưởng nào dẫn ông đến những sáng tác cũng mang bóng dáng của một câu chuyện tình trong trường ca “Những nhịp cầu mùa thu”?

 

VT: Viết một trường ca về đề tài lịch sử cách mạng Thủ đô là rất khó, đặc biệt lại muốn thể hiện những cảm xúc mang tính trữ tình tự thân của tác giả gắn liền với các biến động của lịch sử và xã hội Hà Nội liên quan tới cây cầu  Long Biên lịch sử thì rất dễ trở thành các bài thơ trữ tình ngắn ghép lại, không làm nổi bật số phận của cây cầu hơn một thế kỷ này. Vì vậy, tôi đã tránh các cách viết đó và đã dùng phương pháp dựng lên một câu chuyện tình, có hơi hướng của một bi kịch lạc quan, giữa một chiến sĩ vệ quốc với cô bé giao liên 15 tuổi, để hòa nhập và những ký ức lịch sử cách mạng thủ đô trải dài từ cách mạng tháng 8 đến ngày đất nước thống nhất và những hình ảnh xây dựng, phát triển của Hà Nội, trong thời kỳ đổi mới. Trường ca có 19 chương ứng với 19 nhịp cầu Long Biên cổ xưa đã hơn 100 năm. Mỗi chương là một chủ đề thể hiện  sự kiện quan trọng nhất của Hà Nội, nhưng tất cả đều gắn liền với câu chuyện tình, được làm trục cảm xúc xuyên suốt, tạo sự lôi cuốn và tự nhiên cho người đọc.

 

PV: Có lẽ đây là tập trường ca đầu tiên viết về cầu Long Biên. Liệu có phải là một đề tài ông dành chào mừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội?

 

VT: Đúng vậy, là một người con của Hà Nội, với tôi đề tài về thủ đô bao giờ cũng hấp dẫn, đồng thời cũng là một thử thách. Bởi hàng trăm năm qua, đã biết bao văn nhân đã dành tâm huyết cho đề tài về Hà Nội, với hàng trăm tác phẩm đã ra đời. Ngày đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội đang đến gần, tôi ấp ủ trường ca về cây cầu lịch sử này, mong muốn đóng góp phần nào và sự nghiệp sáng tác chung nhằm tôn vinh lịch sử cách mạng hào hùng và hết sức to lớn của thủ đô. Chính vì lẽ đó tôi đã lấy cầu Long Biên làm ý tứ để trao gửi những cảm xúc cho người đọc, cũng như chào mừng kỷ niệm ngày đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

 

PV: Cầu Long Biên là một cây cầu cổ, gắn với nhiều sự kiện lịch sử của người dân Thủ đô. Điều gì đã thôi thúc ông, viết một trường ca về cây cầu lịch sử này?

 

 VT: Hình ảnh cây cầu Long Biên, như một chứng nhân lịch sử bất tử cho Hà Nội, hơn một thế kỷ qua. Mạc dù cây cầu đã bị không quân Mỹ đánh phá nhiều lần nhưng quân và dân thủ đô đã kiên cường chiến đấu và chiến thắng. Nhưng cuối cùng cây cầu vẫn trụ vững và gắn kiền với những biến động to lớn nhất của thủ đô. Trải qua thời gian lịch sử thủ đô được mô tả thật sự sinh động về sự phát triển phải nói bắt đầu gắn với hình ảnh của giao thông và đường sắt. Do đó cây cầu Long Biên, khi được khánh thành vào năm 1902, đã là một trong bốn cây cầu lớn nhất và đẹp nhất hành tinh, đồng thời nó là niềm tự hào của những người thợ Hà Nội đã suốt 4 năm dòng dựng xây và đỏ biết bao mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người đã nằm xuống.

 

Sau này qua bao biến động của chiến tranh, cầu long Biên cũng là nơi xảy ra những sự kiện cuối cùng của số phận những tên lính Pháp cũng như lính Mỹ thất bại trước sức chiến đấu ngoan cường của quân và dân thủ đô...Chính vì những lẽ đó cầu Long Biên ẩn chứa vẻ đẹp của huyền thoại bất tử, ẩn dấu một quá khứ hào hùng trong hơn một thế kỷ. Chiều dài thời gian đó có sức hấp dẫn và thôi thúc tôi viết để trao gửi những cảm xúc về Hà Nội mà mình đã ấp ủ bao lâu nay.

                         Nhà thơ Vương Tâm và cuốn trường ca đầu tiên về Cầu Long Biên  - ảnh 2

 

PV: Thông thường, viết về những sự kiện lịch sử, thì nên viết dưới dạng văn xuôi sẽ hợp hơn. Nhưng ông lại chọn viết theo thể thơ, liệu có hợp lý chăng?

 

VT: Hợp lý hay không còn do có tìm được duyên cớ tỏ bày hay không. Khác văn xuôi, dễ dàng miêu tả các sự kiện với những diến biến dồn dập và quyết liệt của mâu thuẫn để thu hút bạn đọc, thì với trường ca lại là sự bày tỏ trạng thái tâm lý và cảm xúc thơ ca của tác giả về những sự kiện lịch sử trên. Sức mạnh của trường ca lại thu hút người đọc ở sự bùng nổ cảm xúc của tác giả trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong cái nút của sự kiện. Đấy là tính trội và thất sự ưu việt của thơ. Bởi sự  kiện chỉ là cái cớ để bày tỏ chứ không là sự miêu tả trần trụi. Hình ảnh cầu Long Biên đã trở thành trục cảm xúc gắn liền với câu chuyện tình để làm nổi bật những sự kiện lịch sử của Hà Nội.

 

PV: Đọc trường ca, được chia làm 19 nhịp, ứng với 19 nhịp cầu Long Biên, gắn với những sự kiện lịch sử cụ thể. Từ đó, ông muốn gửi gắm điều gì?

 

VT: Trường ca “Những nhịp cầu mùa thu” được chia làm 19 chương ứng với 19 nhịp cầu cổ chỉ là một bố cục theo cách thông thường. Tuy nhiên tối đã biến tấu mỗi chương thành một nhịp có các tên riêng cho mỗi nhịp như: Nhịp em - Hà Nội; Nhịp lũ chân cầu; Nhịp đời - nhịp người; Nhịp sóng mắt xưa...Như trên tôi đã nói mỗi nhịp thơ đều gắn với những sự kiện đã được chọn lọc trong lịch sử cách mạng của thủ đô, nhưng đều bám vào trục cảm xúc là câu chuyện tình yêu và mất mát của đôi bạn trẻ tạo nên chất bi hùng của lịch sử. Qua cách viết này, ngoài sự ngợi ca sự vinh quang của lịch sử cách mạng thủ đô trong thế kỷ 20, tôi còn muốn bày tỏ tình yêu của mình với con người Hà Nội, những con người giàu ân tình và rất lãng mạn. Bởi chính những lẽ này mà những  người con của Hà Nội đã biết hy sinh và ngoan cường chiến đấu bảo vệ mảnh đất ngàn năm yêu dấu này. Chuyện tình yêu của người lính vệ quốc năm xưa còn mãi với cô bé giao liên ngày nào chính là sự gửi gắm những ân tình và lãng mạn của  con người trên mảnh đất  Hà Nội ngàn năm văn hiến.

 

PV: Ông có ý định viết một trường ca nào khác, hay một tập sách nào khác để chào đón 1000 năm Thăng Long - Hà Nội?

 

VT: Sắp tới tôi có “Chân dung Phố”, đó là tập thơ viết về sự đổi mới của Hà Nội, trong nhịp sống hiện đại, sôi động và hội nhập. Tập thơ gồm toàn những bài thơ về phố, đường, làng, ngõ, xóm...thực ra đó là những góc khuất lấp bình dị của thân phận và đời người cần được chở che trong cuộc sống đầy biến động trước cơ chế thị trường. Bởi lẽ trong tôi vẫn còn đó, những giọt nước mắt và những tiếng thở dài của con người cần được chia sẻ. “Chân dung Phố” là thế.

 

PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!

 

(Báo Hànộimới)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác