Hiện tượng luận về văn học



(Toquoc)- Trong khi những cây bút trẻ chủ yếu viết văn, làm thơ thì Ngô Hương Giang lại tìm đến một mảng văn học khá đặc biệt- nghiên cứu phê bình văn học. Thành quả mới nhất của quá trình nghiên cứu là cuốn Hiện tượng luận về văn học. Sách do NXB Hội Nhà văn cùng công ty Hà Thế ấn hành tháng 2/2013.


Hiện tượng luận về văn học - ảnh 1
Bìa sách


Trước 1975, ở miền Nam Việt Nam có hai công trình biên khảo về triết học Hiện tượng luận, một của Trần Thái Đỉnh và một của Lê Thành Trị, tuy nhiên hai công trình này chỉ mang tính chất diễn giải, dọn chỗ cho sự dẫn nhập chứ chưa thực sự là một công trình nghiên cứu đúng nghĩa. Trần Thái Đỉnh với cuốn Hiện tượng học là gì? (Hướng Mới xuất bản 1968) là sự diễn giải 16 trang dẫn nhập cuốn Phenomenology of Perception (Hiện tượng luận về Tri giác) của Maurice Merleau Ponty, trong đó nhấn mạnh chủ yếu vào lập trường Hiện tượng học cùng những quan điểm của nó. Lê Thành Trị với Hiện tượng luận về hiện sinh là một công trình biên khảo về Chủ nghĩa hiện sinh nhưng dưới góc nhìn Hiện tượng luận, chứ không phải là công trình thuần biên khảo về Hiện tượng luận.

Sau 1975, việc giới thiệu hiện tượng luận trong văn học không phổ biến, nó chỉ nằm trong các sách biên khảo về lý thuyết văn học có tính chất phác thảo, giới thuyết chứ không chuyên sâu. Phương Lựu trong cuốn Mười trường phái phê bình văn học phương Tây đương đại đã dành một mục để giới thuyết về Hiện tượng luận từ triết học tới mỹ học và phê bình văn học. Phạm Văn Sĩ trong Về tư tưởng và Văn học phương Tây hiện đại cũng đã để một mục bàn về Hiện tượng luận của Husserl, khi tác giả nhấn mạnh tới thân phận con người trong văn học. Đặc biệt, trong cuốn Phê phán văn học hiện sinh chủ nghĩa, Đỗ Đức Hiểu dành một phần lớn để phê phán hiện tượng luận của Husserl và Sartre.

Từ năm 2000 trở lại đây, các công trình nghiên cứu lý thuyết của Husserl trong văn học cũng không phổ biến. Trong đó, có thể nói công trình Tác phẩm văn học như là quá trình của Trương Đăng Dung là chuyên luận “hiếm” trong hệ thống lý luận văn học ở Việt Nam.

Trong cuốn Hiện tượng luận về văn học, tác giả đặt giới hạn nhận thức của mình ở những vấn đề của Hiện tượng luận, trải dài từ triết học tới mỹ học, từ Husserl, Heidegger, Ponty, Sartre, Trần Đức Thảo, Ricoeur tới Gadamer, Jauss, Ise, Ingarden trong chương 1 của công trình. Từ điểm đứng Hiện tượng luận trong triết học, tác giả luận giải nó vào hiện tượng cụ thể là văn học, với ba phạm vi nghiên cứu lớn là: tác giả, ngôn ngữ và nhà phê bình/người đọc ở chương 2, 3 và 4 của công trình. Theo đó Hiện tượng luận về văn học bao gồm bốn chương:

Chương 1. Hiện tượng luận và Hiện tượng luận về văn học

Chương 2. Bản thể luận của tác phẩm văn học

Chương 3. Giảm trừ hiện tượng luận văn học

Chương 4: Vấn đề chân lí trong văn học

Đức Anh

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác