Dòng suối không thể lấp

Nguyễn Bảo

Cuối mùa mưa năm ấy, chúng tôi lên đường theo đơn vị vào cuộc chiến đấu mới. Lần này, tôi và Hồng cùng đi Quảng Đà. Mưa sầm sụt. Rừng cây uẫm nước. Tới bên bờ một con suối, cô giao liên dừng lại nói: “Nhiệm vụ của em đã hết. Anh nào đi cánh Bắc, lối này. Về cánh Trung, lối này”. Cô giao liên quay lại Hồng đưa mắt dõi theo cho đến khi màu áo xanh tan biến rong vô số những cây rừng ngút ngát. Tôi sửng sốt khi thấy mặt Hồng chợt đờ đẫn. Chưa bao giờ bạn tôi mang một gương mặt như vậy. Tôi hốt hoảng:

- Có chuyện gì vậy Hồng?

Hồng hơi cúi xuống, giọng chùng hẳn:

- Mình ngu quá thể, có việc này quên chưa nói với cô.

Ông cứ ở đây chờ chút nhé. Mình phải gặp cô bằng được.

Tôi sửng sốt không hiểu đầu cua tai nheo ra làm sao, cũng chưa kịp nghĩ xem nên thế nào trước quyết định của Hồng thì cậu đã mất hút vào rừng thẳm. Chắc là hai người có chuyện gì đó quan trọng lắm. Tài thật, cũng mới biết nhau trong chuyến đi này. Nhưng hình như hai người có sự đồng cảm gì đó. Suốt dọc đường, chuyện của họ nổ như pháo ran. Cuộc chiến còn dài. Đường ra trận cũng còn dài. Có lẽ đây là nơi tương đối yên ổn trước lúc chúng tôi bước vào con đường gian truân nguy hiểm. Tôi mở ba lô giăng võng nằm, chờ Hồng. Nhưng cũng chỉ chừng khoảng mười lăm phút, Hồng quay lại. Mặt cậu chàng thoả nguyện nhưng có vẻ buồn. Tôi đùa:

- Không bị cô nàng cho cái tát vào mặt đấy chứ?

- Có làm quái gì đâu mà tát với không.

- Không làm quái gì mà thấy cô ta quay lại thì cuống quýt đuổi theo như con cún động cỡn. Cũng may là mới đi cùng nhau một buổi đường chứ không ấy à, coi chừng cô nàng ễnh bụng ra như không.

Hồng nhìn tôi, đôi mắt đượm buồn. Tôi chột dạ, cũng chỉ định chọc chút cho vui. Nào ngờ. Chắc tôi đã quá lời. Chắc giữa Hồng và cô giao liên có mối quan hệ gì đó.

Tôi chợt nhớ hôm hai đứa rủ nhau từ Hà Đông về Hà Nội. Chúng tôi đang đứng trước gian hàng bày bán quần áo, bỗng Hồng thấy một cô gái. Đúng là vóc đáng cũng gần giống với cô giao liên này đây. Hồng lò dò tới phía sau đấm vào vai khiến cô giật nảy người. Hồng cười sởi lởi, cô gái thì nhăn mặt. Hồi ấy, tôi cũng chỉ ngỡ Hồng và cô là anh em đồng hương gì đó.

Hồng nhìn tôi săm soi rồi ồ lên:

- Ô hay! Cậy cũng biết cô ta à?

Tôi nhắc lại chuyện cũ, cố ý pha trò để xua đi không khí buồn nặng lúc này nhưng nét mặt Hồng cũng chẳng vui hơn:

- Đúng đấy, Mai của mình đấy. Cô mới vào đại học được nửa năm thì chúng mình yêu nhau. Mai cùng quê với mình. Biết nhau từ lúc còn cởi truồng nên gặp nhau là dính liền. Mọi việc đều suôn sẻ. Bắt đầu trục trặc từ hôm mình xin đi B. Mai khuyên mình nên tính kỹ. Chỉ một năm nữa là hết khoá học. Theo cô, ở lại là trọn vẹn hơn. Học xong đi chiến trường cũng không muộn.

- Vớ vẩn, lúc này mà em còn nghĩ đến sự trọn vẹn thì lạ quá đấy.

Lẽ ra mình nên bình tĩnh trao đổi đến nơi đến chốn với Mai nhưng mình nóng quá, chưa chi đã vùng vằng bỏ đi. Cơ hội để hàn gắn là bức thư cô gửi ngay ngày hôm sau. Nhưng mình đã bỏ qua. Mai có quan điểm của Mai. Chưa chắc ai đúng ai sai nhưng mình đã không thèm để ý. Trong thư trả lời, mình tỏ ra quá thô thiển. Mình nghĩ, đằng nào rồi cô ấy cũng nghĩ lại, sẽ có một bức thư khác gửi mình. Ai ngờ. Từ đó cho đến nay không có lấy một dòng chữ nào nữa. Một dòng, chỉ một dòng thôi nhưng càng mong càng mất hút. Hôm mình đi, cô ấy cũng không ra tiễn. Thằng bạn của mình nói: Cô tuyên bố với bạn bè: Đừng ai nhắc đến tên của mình trước mặt cô ta.

- Thôi cậu ơi! Đang đi đánh nhau, hồi ký những chuyện ấy làm gì? Quên ngay đi. Sau hẵng tính. Lằng nhằng. Đa sầu đa cảm đâu phải tính cách của cậu.

- Nhưng mà khổ. Mình vẫn yêu cô ấy. Mà tại cái cô giao liên kia kìa. Sao lại giống Mai đến thế không biết.

Tôi bụm miệng cười mà nước mắt muốn ứa ra. Gần gũi với Hồng là vậy mà bây giờ tôi mới nhận ra cái sự lãng mạn quá trời của cậu ta. Tôi cùng tuổi  với Hồng, cũng đã từng yêu nhưng mà tình cảm mướt mát như Hồng thì chưa bao giờ. Có lẽ cái lớp ngữ văn của tôi, khi nghĩ về Hồng đã không lường tới những trường hợp như thế này. Tôi cố tình pha trò để tạo không khí:

- Như thế là trước khi lên đường đã chấm hết với cô Mai rồi phải không? Hay là ta bắt đầu một cuộc đổi mới bằng cái cô giao liên này vậy. Mình có cảm giác hai người có vẻ tâm đầu ý hợp. Mới gặp nhau, chia tay đã quyến luyến thế kia. Này không chừng cô giao liên là em iếc gì đó của Mai cũng nên.

Đến lượt tôi và Hồng chia tay, lại cũng chẳng ra sao. Hồng nói ra bao điều gở, thật không nên tí nào. Hồng dúi cho tôi một bức thư, giọng nhưa nhứa nước mắt:

- Thư Mai gửi cho mình nhiều lắm. Tội nghiệp cô ấy. Đọc mà thương cắt ruột. Biết thế này thì chẳng đến với nhau làm gì. Hôm lên đường, mình mang ra đốt sạch. Không hiểu sao vẫn còn sót lại một chiếc. Đây! Cậu đọc đi và giữ lấy. Mình đã thuộc lòng và cất kín rồi. - Hồng đưa tay lên ngực trái của mình.

Tôi đọc thư và ngẫm nghĩ: Ơ cái cô Mai này rõ là dại dột. Yêu thì yêu chứ ai lại bộc bạch tình cảm một cách đắm đuối đến cuồng dại thế này. Hồng vênh vang là phải. Nhưng dù sao cũng phải thừa nhận đây là một bức thư tình hay. Điều vô duyên là tôi đã giữ bức thư cho Hồng. Sao tôi lại giữ chứ? Ngay trong chuyến đi ấy, bức thư đã tan vèo theo khói thuốc lá. Tôi cũng chỉ đơn giản nghĩ rằng, đồng đội đang cần giấy pơ luya. Nội dung lá thư ư? Bạn tôi đã thuộc nằm lòng rồi, cần gì… 

*           *

* 

Bây giờ tôi đang đi tìm Hồng. Tôi và Kỉnh - đại đội trưởng đại đội Huyện trước đây, loay hoay mãi vẫn không định được hướng mấy gốc chuối cạnh con suối nọ, chỗ Hồng dừng lại chặn địch. Kỉnh đưa tay khoanh một vòng rộng mênh mông trước mặt và nói rằng hồi còn chiến tranh, đây là một bãi bói tốt ngật kéo từ chân ranh đến chỗ chúng tôi đứng tuyệt nhiên không còn một dấu tích. Nơi chúng tôi đến chỉ còn là một vùng đất trắng đến nhức mắt. Địch đã cho xe cày ủi đến hai, ba lần. Ngay con suối, không hiểu vì lý do gì chúng cũng đã đổ đất đá lấp bằng. Theo Kỉnh, có ít nhất một tiểu đoàn địch ẩn nấp từ phía chân ranh kia. Đại đội Kỉnh được lệnh bí mật hành quân tới khu vực bãi bồi không cho địch lấn chiếm.

Chúng tôi được lệnh phải cắm cờ giữ đất. Càng cắm được nhiều cờ, càng giữ được nhiều đất. Thắng lợi của Hiệp định Pa-ri trên lĩnh vực quân sự phải được biểu hiện ở điều này. Trên quán triệt như vậy. Chúng tôi vui không còn gì vui hơn. Trò cắm cờ, xí đất thì nhất định mình không chịu thua thằng địch rồi. Khổ nỗi, chúng tôi đâu có lường tới tình huống thằng địch không chịu ngừng bắn theo thoả thuận của hiệp định Pa-ri. Có lẽ điều này cũng là bất ngờ đối với một số cán bộ chỉ huy cấp trên. Chúng tôi chỉ được quán triệt: Không được nổ súng bất kể tình huống nào. Chúng tôi thực sự hoảng hốt khi mới tờ mờ sáng tiếng súng bỗng vụt dậy phía chân ranh. Tiếng nổ càng lúc càng dầy và gần hơn. Thôi chết cha rồi. Thằng địch không thi hành hiệp định rồi. Tôi vội vã họp ban chỉ huy bàn phương án. Anh Hồng từ lúc đi với đại đội chúng tôi về Điện Xuân, cuộc họp nào của ban chỉ huy cũng được mời dự. Trong cuộc họp này, anh đứng về một phía. Hầm nào không chuẩn bị. Trên lại không cho nổ súng, bọn địch thì hung hãn thế kia mà Hồng khăng khăng đòi đánh bằng được.

Kỉnh dừng kể nhìn xoáy vào tôi. Kỉnh trạc tuổi tôi với Hồng vệ binh. Anh có đôi mắt khá to, trán dô và cái cằm hơi lẹm, đầy râu. Giọng anh ồm ồm. Tướng mạo anh ra dáng một chỉ huy quân sự - một chỉ huy quân sự nóng nảy. Cái nhìn nôn nã của anh khiến tôi không thể làm thinh.

- Tất nhiên, các anh phải hành động theo chỉ đạo của cấp trên thôi. - Tôi nói.

- Thế! Ai mà chả trả lời như anh - Kỉnh ra vẻ đắc ý - Vậy mà anh Hồng lại khác. Anh một mực đề nghị không được rút. Anh bảo:

- Không có cấp trên nào nói là khi thằng địch nổ súng tấn công thì giơ ngực ra hứng đạn hoặc chuồn cả. Tôi là phái viên của quân khu đây. Chúng ta tổ chức đánh địch ngay, tội vạ đâu tôi chịu. Vùng đất này trước khi kí kết hiệp định Pa-ri là của ta. Không lý gì lúc này lại để chúng cướp không?

- Không còn thời gian để tranh cãi, thằng địch đang ở rất gần. Tôi lấy ý kiến ban chỉ huy. Đa số tán thành rút lui. Tôi nhìn thấy mặt anh ấy nhăn nhó đến khổ sở. Anh ấy lắc đầu tỏ ra chán nản. Nếu tôi có băn khoăn là ở chỗ ấy. Tôi thương anh ấy lắm nhưng tôi không thể làm khác được. Anh không là chỉ huy trực tiếp của chúng tôi. Mọi sự rồi sẽ đổ trên đầu tôi hết. Thấy anh còn nấn ná trong khi đã nghe được cả tiếng gào thét của địch, tôi chạy lại dục. Nhưng anh đã nhìn tôi bằng đôi mắt đang bốc lửa hẳn hoi:

- Các anh cứ rút, tôi á? Không bao giờ đâu nhé!

Mắt anh, giọng anh làm tôi chột dạ nhưng tôi vẫn năn nỉ:

Sao anh lạ lùng thế. Mình anh ở lại để được cái gì nào?

Giọng anh đanh và sắc lẹm như những viên đạn đã ra khỏi nòng:

- Sao lại không được gì. Ít ra thằng địch cũng phải trả giá vì sự nuốt lời của nó. Hơn thế, chúng còn phải sáng mắt ra mà nhận lấy điều này nữa: Muốn cướp được dù một tấc đất của chúng ta, không thể không đổ máu.

- Suy nghĩ của anh là suy nghĩ của một cán bộ chính trị ,suy nghĩ của một người anh hùng. Cán bộ quân sự chúng tôi thì khác. Trừ những đụng độ bất khả kháng, còn đã dàn quân đánh nhau phải tính kỹ. Đánh mà thương vong lớn lại không giành thắng lợi là thôi. Là người chỉ huy, tôi không muốn xoá sổ đại đội của mình. Ấy là chưa kể việc nổ súng lúc này vi phạm mệnh lệnh của cấp trên.

Kỉnh dừng kể, nhìn tôi như thăm dò. Sau này, thực tiễn đã chứng minh rằng: cái việc ta quá tin vào thằng địch để nó nổ súng cướp đất cướp dân là sự ngây thơ, sự quá ư thật thà của một số lãnh đạo chỉ huy. Tất nhiên, trường hợp này có thể thông cảm với Kỉnh.

- Trong tình huống như anh vừa kể đằng nào cũng phải tổ chức có người chặn địch. Tôi đoán rằng Hồng đã làm việc đó nữa chứ không chỉ như anh ấy nói.

Kỉnh có vẻ trầm ngâm hồi lâu. Hình như anh muốn nhớ lại điều gì. Anh nói:

Đúng là như thế. Tôi là người cuối cùng rời khỏi trận địa. Con người ta có lúc lạ lắm. Mặc dù rất ngại phải nói với anh ấy một lần nữa, tôi vẫn đến lôi anh chạy. Thật bất ngờ, anh nhìn tôi, nước mắt ngân ngấn. Anh bảo tôi nên ra khỏi đây ngay. Anh ở lại chặn địch. Trong lúc tiếng súng của địch đã át đi tất cả, anh vẫn còn cố nới với tôi: “Có gì không phải hãy bỏ qua cho nhau nhé”. Nói thật, lúc đó nếu không phải nhiệm vụ và trách nhiệm, tôi đã ở lại với anh… Giọng Kỉnh chợt run, còn khóe mắt ứa ra những giọt nước - Những gì diễn ra sau đó thì anh biết rồi. Một kết cục có thể đoán trước. Nói chung không phải ai cũng làm được như anh ấy.

Tôi gật đầu xác nhận. Tình huống lúc ấy chính thằng địch cũng không muốn đụng độ với ta. Những hứa hẹn về cuộc chiến theo hiệp định Pa-ri khiến các sĩ quan binh lính của chúng không muốn đổ máu. Đã chĩa súng vào nhau, thương vong cho cả hai phía là không tránh khỏi. Biết đại đội của Kỉnh đứng cân nơi bãi bói, chúng cũng chờn. Nhưng thấy đối phương chấp hành lệnh ngừng bắn, chúng không khỏi ào tới áp đảo. Quả thật, Hồng ở lại chặn địch thì bộ đội của Kỉnh sẽ an toàn hơn. Hẳn là Hồng cũng nghĩ như thế. Nhưng bất luận thế nào, sự ở lại của Hồng vẫn là một lẽ đương nhiên. Không thể khác được.

 Hồi còn là sinh viên, chúng tôi thường gọi Hồng là Hồng vệ binh, những năm ấy, mấy chữ này nói về một lớp thanh niên Trung Quốc, hăng hái xốc vác, sẵn sàng xả thân cho sự nghiệp cách mạng. Mới học xong năm thứ ba, Hồng đã xung phong vào chiến trường. Chuyến công tác đầu tiên, Hồng đi với đặc công Quảng Ngãi. Hồng vệ binh kể: Dưới đơn vị quan niệm về cách đi thực tế của bọn mình không ổn. Họ không muốn mình đi chiến đấu. Ức không chịu được. Minh cáu với ban chỉ huy:

- Các anh tưởng chúng tôi không phải là bộ đội chắc? Tiểu đoàn trưởng bảo:

- Anh là nhà báo, làm sao trườn bò, làm sao cắt rào, chui rào, gở mìn…

-Xì… Các anh làm được, chúng tôi làm được, không biết thì học, không biết thì cứ làm theo các anh, có gì đâu.

- Nhưng nhỡ… bom đạn là cấm có trừ ai…

- Giời ơi, đã ở chiến trường còn sợ nhỡ gì, mà có ngã xuống cùng các anh còn bằng mấy ngã xuống một mình.

Ấy thế là họ đành cho mình vào trận. Cũng bôi lọ nghệ, cũng rà rẩm dò mình. Không đi đầu, không đi cuối. Mới đi đánh nhau lần đầu, nằm khúc giữa để xoay xở hơn. Buồn là phía trên mới cắt được mấy lớp rào đã lộ tọet. Ấy thế là đạn, mù mịt. Thôi thì không còn biết thế nào nữa. Cắm mặt xuống đất… ngẩng lên… quái, nhìn trước, nhìn sau không còn ai. Họ vào hay ra đây? Thế là cuống, ra thì không thể. Minh là anh cán bộ quân khu xuống đơn vị, nằng nặc đòi đi với họ, lại viết bài động viên bộ đội chiến đấu nữa chứ, khó khăn: chuồn, còn ra cái khỉ gió gì? Thế là bò tới. Bì mãi. Lạc hướng. Đâm đầu vào một cái nhà hầm. Chẳng biết của địch hay của ta. Bỗng nghe tiếng cậu liên lạc tiểu đoàn hỏi:

- Ồ hay, sao anh lại ở đây?

- Không biết nữa. Thế bộ đội đâu cả rồi?

- Rút từ tám hoánh.

- Trời ạ! Thế mà cứ ngỡ trận đánh vẫn còn… chứ đây là chỗ nào thế?

Té ra là cái trạm phẫu đón thương bình nặng. Hồng vệ binh cười phơ phớ kể tiếp:

- Đấy, thế thì còn viết cái nỗi gì? Chuyến đi này coi như bại.

- Viết hay không viết sẽ bàn sau nhưng đi thực tế mà đòi rúc rào như cậu là hơi quá đáng. Cũng may chưa có chuyện gì xảy ra. Phía Quảng Đà tớ chỉ ngồi ở sở chỉ huy tiều đoàn mà đã thấy gai hết cả người. Về Tỉnh đội kể lại, mấy anh đã kêu quá trời.

- Đã thế lần sau “đét” đi với cánh đặc công nữa. Xuống đơn vị, ra trận mà không được đánh đấm như họ thì ở quách quân khu bộ còn hơn.

Tôi yên lặng, bồn chồn lo cho bạn. Biết rằng có nói nữa cũng vô ích. Hồng là vậy. Hồng vệ binh mà lại…

Tôi đã đi tìm Hồng ngay sau khi cơ quan về Đà Nẵng.

Các anh Tỉnh đội bảo người có thể cung cấp được những thông tin chính xác là Kỉnh. Sau chiến tranh, những người như Kỉnh còn lại không nhiều. Kỉnh đã giải ngũ về quê. Bận bịu với cuộc mưu sinh sau hậu chiến, lại lướng vướng với lắt nhắt bốn đứa con nhỏ nhưng nghe ý định của tôi, anh bỏ luôn mọi công việc, đi về Điện Xuân. Trước khi gặp Kỉnh, tôi và bạn bè đã tới đây vai lần, đã tìm hiểu nhiều người nhưng những điều cần biết vẫn luẩn quẩn đâu đó… Đây là tâm trạng được Kỉnh kể lại khi đã quyết định rút khỏi bãi bói…

Kỉnh đi được vài trăm mét, bỗng nghe một loạt đạn AK nổ giòn. Đáp lại là tiếng AR15 cấp tập, chói chát. Thôi thế là đã rõ: Làm sao Hồng không dính với cái rừng lửa đạn ấy. Trong lòng Kỉnh tràn ngập niềm kính trọng, tiếc nuối nhưng cũng bùng lên một nỗi giận dỗi. Giận thằng địch và giận cả Hồng. Hồng đừng ở lại có được không? Hồng đã làm cho Kỉnh bối rối, khó xử. Ở lại chiến đấu chỉ còn mỗi người - người đó lại là phóng viên nhà báo. Kỉnh sẽ phải báo cáo cấp trên về trường hợp hy sinh của Hồng sao đây? Cứ ngỡ Hồng đã trúng đạn, Kỉnh đang gục đầu trên báng súng oán thán mình, bỗng lại nghe một loạt AK nổ gắt gặt. Kỉnh đứng dậy, chồm người về phía tiếng súng. Trời ơi! Hồng không thể biết được cái gì đang xảy ra, sẽ xảy ra. Thương Hồng đến thắt lòng. Giá có nhiều tay súng cùng với Hồng lúc này. Nhưng đơn vị đã rút lên phía bờ sông hết rồi. Bảo toàn lực lượng là đúng nhưng còn mình. Thà không hay gì. Biết anh ấy một mình đang chống chọi với cả một bầy sói mà làm ngơ được sao? Kỉnh đã bước ra khỏi bụi rậm, chỉ cần nghe dù một tiếng AK nổ nữa thôi, anh sẽ tiếp cận ngay về phía ấy. Nhưng không còn. Cả tiếng AR15 cũng im bặt. Như vậy là cuộc chiến đã kết thúc rồi. Những loạt đạn om sòm của địch đã hạ gục Hồng. Điều chắc chắn là bọn địch đã không mấy dễ dàng để làm việc đó.

Tôi sốt ruột hỏi:

- Như vậy là chính anh cũng không biết số phận Hồng sau đó như thế nào?

- Đúng vậy, rất có lỗi với anh ấy nhưng còn biết làm sao? Địch đông gấp hàng mấy chục lần mình. Mục đích của chúng là đánh bật mình ra để chiếm lại vùng đất. Bởi thế, chiếm được rồi, nó không rút. Trong khi đó, chỉ hai ngày sau, cấp trên điều đại đội tôi đến một vùng đất khác. Có tin nói rằng sau khi bắn chết Hồng, bọn địch quẳng xác đâu đó và dân đã chôn cất là không đúng. Bọn địch ở lại cả tháng trời, dân nào có thể vào được. Cũng có tin nói bọn địch bắt được anh, trói gô anh kéo về thị trấn bêu anh ở chợ. Tôi nghĩ, đây chỉ là tin lừa đảo của địch, hòng bưng bít sự thật. Hồng có súng. Anh chiến đấu gan góc đến vậy, địch dễ gì bắt sống được anh. Ấy là chưa kể chúng rất căm thù Hồng, hai loạt AK của Hồng chắc chắn gây cho chúng nhiều thiệt hại. Tôi biết khẩu AK của Hồng còn nhiều đạn. Anh mang theo cả một băng dự phòng. Như vậy, nếu không hy sinh hoặc bị thương nặng, thử hỏi thằng địch làm gì được anh?

Những suy đoán của Kỉnh là có cơ sở. Ấy là Kỉnh chưa biết tài sử dụng súng AK của Hồng. Hồi hành quân trên đường Trường Sơn, ở một cự ly rất xa, địa hình rất khó, bằng một phát AK Hồng đã hạ một con nai đang lò dò xuống suối uống nước trước sự ngỡ ngàng và khâm phục của mọi người.

- Nhiều thằng địch bị ngẻo vì xơi đạn của Hồng thì rõ rồi. Tôi muốn biết là khẩu AK cùng Hồng vào trận là của ai? Chúng tôi từ quân khu đi đơn vị chỉ được mang theo súng ngắn.

- Không biết nữa. Khi anh ấy đến, tôi đã thấy trên vai khoác súng AK rồi. Có lẽ anh mượn ở Tỉnh đội.

Chợt nhớ bức thư Hồng gửi cho tôi cuối chuyến đi ấy, Hồng hỏi tôi chiến sự ở cánh Bắc, kêu ca hướng Hồng đi buồn không chịu được. Bộ đội quá tin vào những điều địch cam kết, để mất đất, mất dân quá nhiều. Hồng nói đã viết thư cho tỉnh đội, cho Quân khu, phản ánh tình hình và để nghị có sự chấn chỉnh… Mấy hôm sau, trong một bức thư khác, Hồng nói là đã thôi hẳn các chuyến đi. Anh đang ở Tỉnh độ đợi tôi cùng về Quân khu. Nhận được thư Hồng, tôi vội rời Bắc. Thời gian công tác của chúng tôi đã hết. Biết Hồng đang đợi, tôi tìm đường về Tỉnh đội. Nhưng rồi tôi đã không thể. Đường đến đó đang bị địch càn. Chao ôi! Sau cái hiệp định Pa ri, không biết các nơi thế nào chứ chiến trường của chúng tôi sao lại khốn khổ khốn nạn đến thế. Tôi đành bước theo dấu chân giao liên. Tôi hy vọng Hồng đã về trước. Tôi đã phải dứng lại mấy ngày trên đường đi vì địch càn… Thật không thể ngờ… Có thể là sau mấy ngày về Tỉnh đội, Hồng lại tranh thủ xuống đại đội của Huyện. Và lần này, Hồng đã kiếm được khẩu AK đâu đó.

Đã tới con nước. Nước Oa của tôi kia. Xa mấy tháng trời rồi mà vẫn thế. Con nước khá sâu nhưng trong trẻo, nhìn thấy cả cát sỏi dưới đáy nên cứ tưởng nó cạn. Con nước này mùa mưa vẫn có người bị cuốn trôi. Mõm cây cụt nhỏ ra bờ bên kia vẫn còn nguyên. Nơi cái mõm cây cụt đó tôi và Hồng vẫn hay ngồi với nhau chuyện gẫu. Tôi mừng và hồi hộp khôn xiết. Một chốc nữa thôi sẽ gặp lại mọi người trong ban. Gặp lại Hồng, con người chưa thấy mặt đã nghe tiếng cười giòn. Vừa bước tới bờ suối chợt thấy Thái lội ào xuống nước đón tôi. Ôm lấy nhau mừng mừng tủi tủi. Bỗng Thái buông tôi ra sững sờ, giọng hốt hoảng: “Thôi thế Nguyễn Hồng bị rồi”. Tôi ngơ ngác chưa hiểu gì. Thái tái mặt, giọng run run. “Mấy bữa nay, thỉnh thoảng thấy anh Nguyễn sụt sịt. Anh bảo chúng tao gói gém đồ đoàn của mày với Hồng. Mày về thế này thì chắc Hồng hy sinh rồi”. Không thể, tôi vừa mới nhận được thư Hồng cách đây không lâu. Tôi cãi lại. Đặt ba lô xuống nhà, tôi chạy vội tới bàn làm việc của Nguyễn. Nguyễn là thủ trưởng tình thần của chúng tôi. Mở cuốn sổ ghi chép của anh, tôi thấy ngay bức điện của Tỉnh đội Quảng Đà gửi lãnh đạo Ban văn học: “Đồng chí Nguyễn Hồng đã hy sinh hồi 6 giờ sáng ngày 3 tháng 12 năm 1973 tại Điện Xuân, Điện Bàn, Quảng Đà trong một trận đánh chống địch lấn chiếm”. Phải! Tất cả chỉ có thế. Bức điện không thể nói gì hơn. Chiến tranh, sự hy sinh là chuyện thường tình.

Mấy ngày sau đó, tôi nhận được một bức thư của Mai gửi cho Hồng. Trời ơi! Một bức thư như thế này chắc Hồng chờ đợi lắm đây. Hồng từng ước mong nhận được thư Mai dù chỉ một dòng. Thời gian trôi đi, vẫn là những lá thư của Mai. Chồng lên. Dày cộp. Ai đọc thư cho Hồng đây. Thủ trưởng chúng tôi bảo nên viết thư báo cho cô ấy biết Hồng đã hy sinh. Vâng! Để khỏi thấy thêm những bức thư - những bức thư nặng trĩu của Mai, nghĩ về cô hình dung ra cô mà dạ như có muối xát. Không ai muốn viết thư báo cho những người thân yêu của Hồng một tin sét đánh như thế này.

Sau ngày nhận được tin báo tử, Cục chính trị quân khu tổ chức lễ truy điệu và truy tặng Huân chương chiến công cho Hồng. Điều tôi không ngờ là lại gặp cô giao liên đã dẫn tôi và Hồng hôm đi Quảng Đà. Bạn đọc có tin không? Cô buộc một dải khăn tang trên đầu, tay cầm một bó hoa tươi bước thẳng tới bàn thờ đặt ảnh của Hồng òa khóc trước sự ngỡ ngàng của không biết bao nhiêu người.

Hà Nội , tháng 7 năm 2007

(Văn nghệ)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác