‘Về hưu’ mới vào BCH Hội Nhà văn?

(Toquoc)- Mười đại hội cơ sở kết thúc, theo đó danh sách đề cử vào Ban chấp hành đã được thông qua. Nhận định về danh sách này, nhiều hội viên đã không khỏi giật mình nhận ra sự “lão hoá” trong BCH nhưng cũng có ý kiến cho rằng BCH khoá tới có một vài nhà văn ngoại thất tuần mà đảm trách được nhiều việc lớn, cũng quí lắm thay. Bàn về vấn đề này phóng viên báo điện tử Tổ Quốc có cuộc phỏng vấn với nhà văn Hoàng Minh Tường - Phó trưởng ban Sáng tác, Hội Nhà văn Việt Nam.

PV: Nhà thơ Bùi Hoàng Tám mới đây có ý kiến “Mới qua các kỳ Đại hội Nhà văn cơ sở, đã thấy xuất hiện xu hướng "lão hoá" trong danh sách các nhà văn được đề cử vào BCH Hội Nhà văn Việt Nam. Tại TP. HCM, người trúng cử Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố là một vị đã về hưu mấy năm, nay vào đây sinh sống. Tại Cơ quan Văn phòng Hội, trong 5 vị thì có tới 4 vị đã trên 60, dưới 70 tuổi” và thực tế trong số 40 người được đề cử đó hơn chục người đã trên 60. Theo ông với một hội đặc thù như Hội Nhà văn thì đây có phải là dấu hiệu “lão hoá” không?

‘Về hưu’ mới vào BCH Hội Nhà văn? - ảnh 1
Nhà văn Hoàng Minh Tường
Nhà văn Hoàng Minh Tường:
Nhà thơ Bùi Hoàng Tám có ý đúng khi nói rằng danh sách đề cử BCH hiện nay có xu hướng lão hoá. Nhưng lại có thực tế cay đắng này: Hội Nhà văn Việt Nam hiện nay 70 phần trăm ở độ tuổi 60 trở lên. Cũng như Hội cựu chiến binh, Hội người cao tuổi, cũng có tình trạng này. Đã cựu chiến binh, đã cao tuổi thì làm sao dưới 60 được?

Còn có một thực trạng này: 30,40 tuổi người ta chưa ý thức rõ việc trở thành nhà văn là một duyên nghiệp. Viết chơi vậy thôi, còn thời giờ các bạn trẻ tập trung làm việc khác. Yêu đương chẳng hạn. Viết báo để kiếm sống chẳng hạn. Nghề văn không nuôi nổi ai, mà để thành danh thì có... đến đời mục thất.

Vả lại, chẳng ai muốn làm nhà văn chuyên nghiệp ở cái tuổi 30-40. Phải kiếm một nghề nghiệp nào đó có thu nhập, kiếm tí chức quyền để có điều kiện thăng tiến làm giàu. Vì thế không mấy ai ở tuổi 30- 40 chịu về Hội nhà văn để ngồi chơi xơi nước. Nếu được bầu vào BCH, cũng chẳng ai dám từ bỏ một cơ quan đang hưởng lương ổn định, thậm chí lương cao ngất ngưởng, như Công ty A, Ngân hàng B, Báo C, Viện Z... Bằng chứng là mấy vị trẻ tuổi ở BCH khoá vừa rồi, có vị nào dám chuyển biên chế về ăn lương công chức ở Hội Nhà văn đâu?

PV: Trong đại hội cơ sở khối cơ quan Hội Nhà văn, ông có ý kiến rằng tại sao chúng ta không bầu những nhà văn nhà thơ đã từng ở trong Ban chấp hành các khoá trước có đủ sức khoẻ, kinh nghiệm và uy tín… như nhà thơ Vũ Quần Phương, nhà văn Cao Tiến Lê… để họ tái đắc cử, dù trước và sau đó có nhiều hội viên cho rằng Hội Nhà văn đang bị “lão hoá”. Phải chăng ông ủng hộ chủ trương “lão hoá” hay vì lý do nào khác?

Nhà văn Hoàng Minh Tường: Tôi có ý kiến (không phải khôi hài đâu, mà rất nghiêm túc) là có thể đề nghị một vài trưởng lão trong làng văn tái ứng cử. Tôi nói thế là đúc rút từ thực tế cơ quan Hội mà tôi đang làm việc.

Có chuyện lạ lắm nhé. Hội Nhà văn có ba loại khách rất hay ghé thăm. Một là các cây bút chuẩn bị xin vào Hội. Hai là các nhà văn có nhu cầu xin trợ cấp sáng tác. Và thứ ba là các nhà văn về hưu. Hai trường hợp đầu thì chẳng nói làm gì. Xong việc là họ biến ngay. Trường hợp thứ ba là do máu nghề nghiệp. Về hưu mới thấy buồn và trống vắng bạn bè. Muốn làm thêm một việc gì đó. Muốn được giao tiếp, thậm chí tranh cãi với ai đó. Mà cái nghề văn lạ lắm. Gừng càng già càng cay. Các cụ xưa thường nói: Thầy già con hát trẻ, sai thế nào được. Cho nên, BCH khoá tới có một vài nhà văn ngoại thất tuần mà đảm trách được nhiều việc lớn, cũng quí lắm thay.

PV: Nói về cơ cấu Ban chấp hành, nhà thơ Hữu Thỉnh đưa ra độ tuổi dưới 40 và trên 60 chỉ chiếm phần nhỏ, chủ yếu là từ 40 - 60, nhà văn thấy cơ cấu như vậy có hợp lý?

Nhà văn Hoàng Minh Tường: Từ đặc điểm nghề nghiệp, đặc điểm của Hội Nhà văn Việt Nam, việc cơ cấu một Ban chấp hành có độ tuổi chủ yếu từ 40 đến 60 là hợp lý quá đi chứ. Với Đoàn thanh niên, tuổi ấy là quá già. Với Hội Nhà văn thì đó là đội hình đẹp.

PV: Hiện tại chúng ta mới có danh sách đề cử từ đại hội cơ sở và còn danh sách đề cử và ứng cử của toàn quốc nữa. Ở danh sách đề cử đại hội cơ sở được giới hạn số lượng nhưng thật khó để giới hạn danh sách đề cử và ứng cử trong đại hội toàn quốc. Giả sử con số đó lên đến hàng trăm người thì rất dễ giống như nhiệm kỳ trước, khó mà bầu đủ một Ban chấp hành 15 người. Theo ông thì Hội phải làm thế nào để đảm bảo chất và lượng cho đại hội tới này?

Nhà văn Hoàng Minh Tường: Vấn đề không phải là giới thiệu ồ ạt một danh sách trên 150 vị như đại hội trước là khó bầu, mà là cách thức giới thiệu, cách thức bầu cử. Bởi về nguyên tắc, 800 đại biểu chính thức, ai cũng có quyền ứng cử và đề cử. Giả sử cả 800 vị, ai cũng có nhiệt huyết, ai cũng muốn mình được bầu vào BCH thì sao? Cho nên, BCH cũ, và cả đại hội phải biết: Bầu chọn ai? người đó sẽ làm công việc gì ở BCH khoá tới. Ví dụ, nhất thiết đại hội này phải cọn được một Chủ tịch, người đó là ai ? Có thể giới thiệu ba vị để chọn một. Chân dung, tiểu sử sáng tác của họ đây, tác phẩm của họ đây, xứng đáng thì các vị bầu. Rồi hai phó chủ tịch là những ai, làm những công việc gì? Rồi Tổng biên tập báo Văn nghệ nên chọn ai? Giám đốc NXB Hội Nhà văn Việt Nam, Trưởng ban Hội viên, Trưởng ban Sáng tác, Chủ tịch Hội đồng văn xuôi, Chủ tịch Hội đồng thơ, Trưởng ban Đối ngoại, Trưởng ban nhà văn nữ, các uỷ viên ở các vùng miền... tiêu chuẩn ra sao, ai xứng đáng vào vị trí này. Kỹ càng hơn nữa, hãy cho in ảnh, đăng tiểu sử, tác phẩm, công trình của các ứng viên từ trước khi đại hội, để toàn thể hội viên xem xét, lựa chọn. Công việc này nên làm công khai trước đại hội, thậm chí có những liên danh, những nhóm ứng cử, có chương trình tranh cử hẳn hoi... Tất nhiên, nhà văn với nhau, đọc là biết liền, bầu cho ai cũng chẳng khó khăn gì. Vấn đề là, đối với người viết thước đo đầu tiên là tác phẩm, nhưng vào BCH tức là làm công việc "vác tù và hàng tổng", đòi hỏi nhiệt huyết và năng lực tổ chức nữa. Anh viết hay, nhưng không muốn gánh vác việc chung, thì dẫu có tài cán mấy cũng chẳng ai bầu.

* Xin cảm ơn ý kiến của nhà văn!

Hiền Nguyễn (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác