Thi sĩ Xuân Diệu: “Sự sống chẳng bao giờ chán nản”

Sự sống chẳng bao giờ chán nản”, tuyên ngôn ở vị thế dân tộc ấy cũng ứng ở ngay chính con người thi nhân “tóc như mây vương trên đài trán thơ ngây”.

40 năm trước, vào năm 1967, ở đỉnh điểm của cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược, Xuân Diệu đã đĩnh đạc tuyên ngôn:

Chúng ta bình tĩnh ở giữa hờn căm

Lại gieo, lại trồng trên những hố bom san phẳng!

Đã là sự sống, thì chẳng bao giờ chán nản

(Sự sống chẳng bao giờ chán nản)

“Không” và “chẳng” dẫu cùng nghĩa nhưng khác nhau nhiều lắm. “Không” mới chỉ là phủ định, một cái niệm vẫn có thể bị phủ định. Nhưng “chẳng” thì không có gì có thể đổi thay, là dù có mất mát, có hy sinh đến đâu, vì sự sống của chính mình, người Việt Nam quyết đi tận cùng của cuộc chiến tranh ái quốc. “Nhảy vào chỗ chết đ ra chỗ sống” là vậy!

“Sự sống chẳng bao giờ chán nản”, tuyên ngôn ở vị thế dân tộc ấy cũng ứng ở ngay chính con người thi nhân “tóc như mây vương trên đài trán thơ ngây”. Quả vậy, sự sống đối với Xuân Diệu trước hết là Yêu, là được Yêu, chính tại đây và ngay lúc này. Từ thuở còn măng tơ, chàng đã cuống quýt:

Mau với chứ, vội vàng lên với chứ

Em ơi em tình non đã già rồi...

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua,

Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất...

Mà lẽ của đất trời, xuân rồi cũng sẽ qua và ta ngỡ lúc đó con người ấy hẳn sẽ chán trường Yêu mà lánh vội để tìm nghĩa sống mới. Vậy mà không, ta có cảm giác bị “lỡm” chăng, bởi vào Thu của cuộc đời, Người Thơ ấy lại tình hơn bao giờ hết:

Đã hôn rồi, hôn lại

Cho đến mãi muôn đời

Đến tan cả đất trời

Anh mới thôi dào dạt...

Và ngay cả lúc “giã từ cõi thực để vào hư”:

Trong hơi thở cuối dâng trời đất

Cũng vẫn tình si đến ngất ngư.

“Sự sống chẳng bao giờ chán nản” còn ở chỗ Xuân Diệu không những biết vượt qua những đố kị đan xen ấu trĩ của người đời - nếu không quá lời là rất gần sự huỷ diệt- để thực hiện sứ mạng Đời trao là “viết” – và ông đã xuất sắc hoàn thành với hơn năm chục tập thơ văn – mà còn kiên cường bảo vệ cái Chân, cái Mỹ của Thơ Mới mà ông là một trong những chủ soái.


                                                                                          (Văn nghệ công an)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác