“Ngắn” mà hay vẫn hơn… dài mà nhạt nhẽo, vô vị

 

(Toquoc)- Nhà văn Trần Hoàng Vy là người rất tâm huyết văn văn học thiếu nhi. Cho tới nay, ông đã có nhiều đầu sách viết cho thiếu nhi ở hai thể loại thơ và văn xuôi. Bàn về độ ngắn - dài của văn học thiếu nhi, nhà văn Trần Hoàng Vy đã dành cho Báo điện tử Tổ Quốc cuộc phỏng vấn thú vị.


Displaying thv.jpg

Nhà văn Trần Hoàng Vy (ảnh Internet)


PV: Một tác phẩm văn học được độc giả chú ý đến phần lớn là nội dung, còn dung lượng chữ- ngắn hay dài- không quan trọng. Tuy nhiên, yếu tố ngắn, dài trong một tác phẩm văn học thiếu nhi lại khác so với tác phẩm dành cho người lớn. Quan niệm của nhà văn về dung lượng chữ trong tác phẩm văn học thiếu nhi như thế nào?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Theo tôi, dung lượng chữ trong một tác phẩm văn học thiếu nhi là tùy thuộc vào ý đồ, kế hoạch và cái “tạng” của mỗi nhà văn. Có nhà văn thích diễn giải kéo dài câu chuyện, cũng có nhà văn thích giản dị, ngắn gọn và dễ hiểu, nhưng nói về mặt sư phạm và tâm sinh lý tuổi thiếu nhi thì nên ngắn gọn lại…

PV: Trong một buổi toạ đàm về thể lệ cuộc vận động văn học thiếu nhi đã và đang diễn ra do Nhà xuất bản Kim Đồng tổ chức, tôi có đặt một câu hỏi liên quan đến dung lượng chữ trong thể loại truyện ngắn. Theo cuộc thi thì quy định tối đa 5000 chữ, và đây cũng là số chữ quy định thường thấy ở các cuộc thi truyện ngắn người lớn, như vậy có hợp lý không? Ban tổ chức cho rằng, họ cũng đã nghĩ đến chuyện sẽ giới hạn số chữ khoảng 3000 từ. Nhưng lại có ý kiến khác cho rằng, với số chữ hạn chế như vậy sẽ làm “khó” cho người sáng tác. Thực tế số chữ 5000 theo thể lệ như vậy chỉ là tối đa, cũng ít khi nhà văn viết đến 5000 từ. Vậy một truyện ngắn dành cho thiếu nhi ở lứa tuổi 10-14, theo nhà văn với dung lượng tối đa 5000 từ có phù hợp?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Như trên tôi đã nói xét về yếu tố sư phạm và tâm lý lứa tuổi, một câu chuyện quá dài dễ khiến các em… chán và bỏ dở nửa chừng, song nếu là một câu chuyện hay có nhiều tình tiết hấp dẫn cũng có thể lôi kéo các em đọc “ghiền gẫm”. Việc NXB Kim Đồng đề ra qui định 5000 chữ thì cũng chỉ là qui định, đề phòng có người viết… hơn 5 ngàn chữ, và cũng không bắt buộc phải viết đúng 5 ngàn chữ mới… đạt giải, vì vậy cũng chẳng nên bàn cãi làm gì. Nhưng theo chủ quan của tôi có lẽ 3 ngàn chữ là phù hợp!

PV: Chúng ta đã có nhiều cuộc bàn thảo về xu thế truyện ngắn. Và thực tế cuộc sống cũng như nhu cầu của độc giả đã xuất hiện những truyện siêu ngắn, rất ngắn… để phù hợp và đáp ứng với yêu cầu đó. Nhà văn Trần Hoàng Vy có cho rằng, với thiếu nhi, trong bối cảnh hiện nay văn học dành cho các em cũng nên “ngắn lại” hơn so với trước đây không?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Vâng, xu thế là vậy, để phù hợp hơn với nhịp sống hiện nay!

PV: Với nhà văn Trần Hoàng Vy, dường như trong nhiều tác phẩm văn xuôi dành cho thiếu nhi của ông phần lớn có dung lượng chữ không nhiều. Ví dụ, “Mưa nấm mối” 52 trang, “Bức thư mật trên lá” 126 trang và tác phẩm mới đây nhất: “Vương quốc ve sầu” chỉ có 65 trang với bản khổ bé 11x18cm… Xin hỏi nhà văn, lý do vì sao?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Thì nãy giờ tôi vẫn… quan niệm thế! “Dài” hay “ngắn” không thực sự quan trọng và quyết định đến “chất lượng” của tác phẩm. Các tác phẩm của tôi chỉ vừa đủ để các em đọc và “thòm thèm” hay “tiếc rẻ” muốn… đọc nữa thì tôi đã “sướng lắm” rồi!

PV: Khi đặt bút viết một tác phẩm dành cho thiếu nhi, nhà văn quan tâm đến câu chuyện mình sẽ kể ra với tình tiết này, nhân vật này để quyết định dung lượng chữ hay quan tâm đến lứa tuổi thiếu nhi sẽ đón đọc tác phẩm của mình?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Tôi cố gắng “vừa, đủ” với những tình tiết và nhân vật tôi đề cập. “ngắn” một chút mà hay vẫn hơn… dài mà nhạt nhẽo, vô vị!

PV: Viết tác phẩm ít chữ mà vẫn là một tác phẩm hoàn chỉnh và một tác phẩm “nhiều chữ” hơn, nhà văn thấy cái nào khó hơn?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Cả hai đều… “khó” như nhau. Song theo chủ quan của riêng tôi, để kéo dài chi tiết hay một tình huống của nhân vật vẫn “dễ” hơn là rút gọn nhưng vẫn bảo đảm tính văn học hay tâm lý nhân vật…

PV: Xin hỏi nhỏ nhà văn, khi hoàn thành một tác phẩm thiếu nhi và chuẩn bị chuyển cho nhà in, ông có bao giờ đắn đo vì cuốn sách của mình không dày dặn lắm - so với đồng nghiệp hoặc so ngay với tác phẩm trước đó của mình không?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Một câu hỏi có tính nghề nghiệp và thú vị! Tôi không quan tâm lắm đến độ dày “bề thế” hoặc “hoành tráng” của tác phẩm mà chỉ quan tâm mấy điều: Liệu các em có thích khi đọc xong tác phẩm không? Giá tiền có phù hợp với “túi tiền” của các em không? Và sách có… dày khiến các em phải “mỏi tay” khi đọc không? Và nếu có “so” với đồng nghiệp tôi chỉ so… có “hay” hay không? Bởi thực tế, chỉ cần một câu chuyện mà các em nhắc mãi đến nhân vật, tình tiết lôi cuốn… thì dù “mỏng”, tác giả cũng đã thành công và hạnh phúc rồi!

PV: Giả sử, các nhà văn quan tâm đến đối tượng đón nhận tác phẩm của mình thì khi xuất bản thành sách, đơn vị làm sách ngoài phần ghi thể loại dành cho thiếu nhi, có nên ghi rõ dành cho các em bao nhiêu tuổi không?

Nhà văn Trần Hoàng Vy: Rất cần! Tôi nhớ ngày trước ở miền Nam, các nhà làm sách có phân loại “hoa vàng, hoa hồng, hoa tím…” gì đấy cho từng độ tuổi. Các em hay phụ huynh mua sách, xem các ký hiệu hoa là biết mua cho độ tuổi nào rồi! Thiết nghĩ một câu hỏi… lâu rồi mới có người hỏi lại. Xin cám ơn nhà báo.

- Cảm ơn nhà văn!

Hiền Nguyễn (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác