Kết nạp hội viên: Một cửa nhiều ngách

(Toquoc)- Sau khi đăng bài “Hội Nhà văn nên kết nạp nhiều hội viên”, báo điện tử Tổ quốc đã có cuộc bàn tròn tiếp theo về vấn đề này và thật sự bất ngờ trước những ý kiến đóng góp đầy tâm huyết của các nhà văn: Trần Nhương, Nguyễn Quốc Trung, Hồ Tĩnh Tâm.

Trước đó, nhà văn Nguyễn Đức Thiện cũng từng có bài viết đăng trên báo điện tử Tổ quốc về  những tiêu chí đưa ra để xét kết nạp hội viên được quy định trong điều lệ của Hội Nhà văn Việt Nam. Tổng hợp ý kiến của các hội viên tâm huyết, báo điện tử Tổ quốc xin đọc giả cùng chia sẻ với những người trong cuộc.


PV: Bàn về vấn đề kết nạp Hội viên nhân Đại hội sắp tới của Hội Nhà văn Việt Nam, nhà văn Xuân Đức đã đưa ra những ý kiến đóng góp rất chân thành. Cá nhân ông thấy ý kiến đó có phù hợp không? Vì sao?

Nhà thơ Trần Nhương: Ý kiến của nhà văn Xuân Đức nêu lên về việc kết nạp hội viên tôi thấy có phần Kết nạp hội viên: Một cửa nhiều ngách - ảnh 1đúng. Trong cơ chế tổ chức như hiện nay thì việc kết nạp thế nào cũng nhiều áp lực và không được phân minh lắm. Khi nhiều người muốn vào mà kết nạp ít thì quy luật cung cầu xuất hiện. Năm vừa rồi các Hội đồng, các Ban đưa danh sách lên 131 người mà chỉ kết nạp 40 người. Như vậy là hơn 3 chọn 1. Không phải như thi tốt nghiệp chấm bài cụ thể mà đây là còn phải đọc và theo dõi quá trình sáng tác của họ. Không phải ai cũng tường tận các “thí sinh”, đôi khi quen tên, đôi khi vì quan hệ, cảm tính mà bỏ phiếu. Tôi đoán chắc các vị ấy có người không đọc tác phẩm của các ứng viên.

PV: Ông có đồng ý với cách thức kết nạp hiện nay của Hội Nhà văn hay không? Hay cần phải thay đổi? Và nếu thay đổi thì thay đổi như thế nào?

Nhà thơ Trần Nhương: Vấn đề này lại phải thay đổi từ tổ chức, tức là các cơ quan chuyên môn giúp việc Ban Chấp hành, chỉ nên có 4 hội đồng là Thơ, Văn xuôi, Lý luận phê bình, Dịch. Khi chỉ có 4 thì kết nạp hay giải thưởng cũng chỉ qua 4 nơi này thẩm định vòng ngoài. Mà các ban văn học thì cũng thiếu nhiều, chẳng hạn có thiếu nhi, có vũ trang, có trẻ, có già, có dân tộc sao không có ban công nghiệp, nông nghiệp? Thế cho nên chỉ cần có 4 chuyên ngành là phải. Thơ là thơ dù có viết về vũ trang hay thiếu nhi hay dân tộc thì cũng là thơ. Nói chung là như vậy cho đỡ phức tạp. Thành lập ra nhiều tổ chức không hợp lý thì tốn người tốn tiền mà thêm tiêu cực vì có quyền lực trong tay.

Khi chỉ có 4 hội đồng thì việc tham mưu của họ phải được BCH coi trọng. Mấy năm vừa rồi giữa hội đồng và BCH rất vênh nhau. BCH giống như Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, có nhiều quyền. Mà trong BCH tồn tại nhiều sự bất hợp lý như lá phiếu giá trị không như nhau, lá phiếu của Chủ tịch gấp rưỡi ủy viên BCH. Sự công bằng tại đây vẫn còn chưa được coi trọng.

Việc kết nạp nên dựa vào văn tài là chính. Thời hạn xét kết nạp có thể từ giữa năm, các cơ quan giúp việc chuyển tác phẩm của những người xin gia nhập hội đến các hội đồng thẩm định văn chương. Như thời gian qua là gần đến kết nạp mới họp, mới xem xét thì gấp quá, ào ào quá. Những người được bỏ phiếu thẩm định nên công tâm, lấy văn chương làm chuẩn, tránh cảm tính. Hơn ai hết Hội Nhà văn là nơi tập trung tinh túy văn chương cả nước, những bậc trí giả mẫn tiệp thương bức xúc với những bất cập của xã hội hãy thực hiện công bằng, dân chủ trong kết nạp hội viên…

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Tôi cho rằng cũng nên thay đổi cho hợp lý. Ví dụ như chúng ta chỉ nên có Hội đồng Thơ và Văn xuôi thôi chứ không nên phân ra các ban đề tài nữa như ban an ninh quốc phòng, dân tộc thiểu số… Tất cả các ban đề tài đó chỉ gọi chung là ban Văn xuôi và ban Thơ thôi. Sau đó bầu ra một Hội đồng là những nhà văn có uy tín cùng xem xét cân nhắc việc kết nạp hội viên và giải thưởng. Còn cụ thể thay đổi như thế nào cho hợp lý và hiệu quả nhất thì Ban Chấp hành khoá 8 sắp tới đây sẽ đưa ra.

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Theo tôi, việc kết nạp phải xem xét từ góc độ tác phẩm có xứng đáng hay không. Kết nạp hội viên: Một cửa nhiều ngách - ảnh 2Hội Nhà văn chứ không phải Hội của tất cả những người viết  văn. Nhà văn và người viết văn khác nhau. Và để viết văn, các tỉnh đều đã có Hội Liên hiệp VHNT.

Bây giờ có quá nhiều người viết văn, không thể kết nạp hết được, phải chọn lọc để kết nạp những người vượt trội trong sáng tác, bất kể người đó là ai, bao nhiêu tuổi, không thể có sự ưu tiên khi kết nạp hội viên cho bất cứ ai. Hễ có cây bút nào xuất sắc, được dư luận đánh giá cao, thì phải ưu tiên xem xét kết nạp họ. Chúng ta phải xem xét về chất lượng. Nên lấy mặt bằng là giá trị tác phẩm mà xem xét kết nạp, chứ không phải đặt ra chỉ tiêu cụ thể mỗi năm chỉ giới hạn kết nạp bao nhiêu. Có nhiều người viết tốt thì kết nạp nhiều, ít thì kết nạp ít và không nhất thiết xem xét theo thời gian gửi đơn đã lâu hay mới gửi. Ai viết hay thì kết nạp người đó, cho dù họ mới xuất hiện. Chứ bây giờ người viết văn - mà thực tế chả biết xếp loại văn chương hay loại gì tự bỏ tiền ra in sách quá nhiều, rồi đi tặng, rồi lăng xê nhau… chẳng lẽ ta kết nạp hết?

PV: Giả sử Hội Nhà văn Việt Nam mở rộng cánh cửa kết nạp hơn nữa để có thể “kết nạp” hội viên không hạn chế số lượng giống các Hội khác như: Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hội Mỹ thuật Việt Nam, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam… Ý kiến của nhà văn về vấn đề này như thế nào?

Nhà văn Nguyễn Quốc Trung: Hội Nhà văn đã tồn tại hơn 50 năm rồi và sở dĩ nó tồn tại được như vậy là cũng có lý do của nó. Ở đại hội nào cũng bàn về ba vấn đề: Nhân sự, Kết nạp hội viên và Giải thưởng. Nhưng vấn đề Kết nạp Hội viên được quan tâm nhiều hơn cả. Hội Nhà văn là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp tự nguyện của các nhà văn nên cũng cần phải cẩn trọng khi kết nạp Hội viên. Nếu kết nạp không cẩn trọng thì mất uy tín của Hội.

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Hiện nay Hội VHNT Vĩnh Long chỉ có 4 người được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam là Trần Thôi, Song Hảo, Phạm Trung Khâu, Hồ Tĩnh Tâm. Ở các lĩnh vực khác như sân khấu, nhiếp ảnh, hội họa thì nhiều lắm…

Tôi thấy không nên kết nạp rộng rãi như các Hội kia. Bởi vì nhà văn có thiên chức lớn nhất là sáng tác ra những giá trị văn học đích thực. Trong khi đó không phải ai viết văn cũng có tác phẩm giá trị, họ có thể bỏ tiền ra in hàng chục đầu sách, mà không giá trị thì cũng như không. Hơn nữa Hội Nhà văn đã khá đông trong số đó không phải ai viết cũng tốt, kết nạp nhiều có thể sẽ làm tăng thêm số viết không tốt, giá trị của Hội sẽ giảm. Chúng ta cần bảo vệ uy tín của Hội Nhà văn đối với sự nhìn nhận của trong nước và các nước khác nữa.

PV: Ông cho rằng sẽ có bao nhiêu phần trăm số Hội viên HVNVN đồng ý cho Hội Nhà văn kết nạp hội viên “mở rộng” như các Hội nghề nghiệp khác? Và liệu có nảy sinh vấn đề người chưa được kết nạp sẽ có xu hướng muốn kết nạp mở rộng, còn người đã được kết nạp thì ngược lại không?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Tôi cho rằng sẽ có hơn 75% Hội viên sẽ không tán thành kết nạp mở rộng như cách làm của các Hội nghề nghiệp khác. Và tất nhiên là người chưa được thì họ muốn kết nạp càng nhiều càng tốt, như  vậy sẽ thuận lợi cho họ.

PV: Là một Hội viên Hội Nhà văn, nhà văn sẽ đóng góp ý kiến của mình như thế nào về vấn đề kết nạp Hội viên hàng năm?

Nhà thơ Trần Nhương: Như trên tôi đã nói. Việc kết nạp hội viên nên gọn hơn. Tình trạng hiện nay là một cửa chính nhưng lại có rất nhiều cửa ngách. Có quá nhiều các hội đồng các ban đề tài. Có người năm trước qua Hội đồng Thơ không đủ phiếu, năm sau qua bên An ninh quốc phòng được đủ phiếu lên BCH. Ngoài hàng chục hội đồng, ban còn liên tịch giữa Ban Nhà văn trẻ - Ban Hội viên - Ban sáng tác giới thiệu nữa cho nên “Tất cả các dòng sông đều chảy” vào chỗ BCH. BCH có 6 nhưng chỉ có 5 dự họp (nhà văn Hồ Anh Thái nhiều năm nay do bận nên không tham gia) có lúc không phải đã khách quan 100%. Có trường hợp do không thích nhau một chút là không bỏ phiếu. Bao giờ phải loại được cái “nhạy cảm” này mà chỉ dựa vào văn tài mới thật tuyệt vời. Nhưng biết làm sao, BCH hay ai cũng là con người với đầy đủ tính nết, tình cảm nên khó tránh cảm tính. Năm vừa qua rất nhiều người tài năng không được kết nạp nhưng không ít người văn tài làng nhàng thì được vào như trên trời rơi xuống…

Hiền Nguyễn (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác