Hoa Trà ngày Tết

Ngạn ngữ có câu “Vua chơi lan, quan chơi trà”, điều này chứng tỏ hoa lan và hoa trà đã tồn tại từ lâu trong đời sống của cộng đồng người Việt, nhất là tầng lớp vương giả, quyền quý. Đâu đây, hoa trà đã đi vào những áng ca dao, dân ca chấm phá, ví von với vẻ đẹp kiêu sa, đoan trang của người phụ nữ Việt Nam:

Hoa Trà ngày Tết - ảnh 1





















Bạch nhật, bạch nhị đoan trang

Cái màu trinh trắng cho nàng kiêu sa

Hoặc:

Phấn hồng bát diện cánh to

Cái màu phơn phớt trên gò má em…

Ngày nay, đời sống về vật chất và tinh thần của nhân dân ta ngày càng cao, nên nhu cầu về chơi hoa, cây cảnh nghệ thuật trong dịp lễ, tết ngày càng mở rộng. Đặc biệt, vào dịp tết Nguyên đán, hoa và cây cảnh không chỉ xuất hiện trong những gia đình có thu nhập cao, mà còn được mua sắm trong đại bộ phận các gia đình có thu nhập trung bình, thậm chí có nguồn thu nhập thấp trở thành nét đẹp văn hoá, một thú vui ngắm hoa cảnh trong ngày tết cổ truyền của dân tộc.

Thường trước tết Nguyên đán khoảng một vài tháng, trên mọi nẻo đường quê, trên từng ngõ hẻm của thành phố Ninh Bình nơi tôi đang sống… cùng với những chiếc xe đạp thồ, xe gắn máy chuyên chở cây cảnh, bon sai, còn xuất hiện những phương tiện chuyên bán cây hoa trà các loại. Những cây trà nụ sai chúm chím đang chờ hẹn dịp tết cổ truyền để nở hoa khoe sắc, dâng hương cho đời.

Cây trà, mỗi năm chỉ nở hoa một lần, mỗi hoa từ khi nở đến khi úa tàn khoảng từ bẩy đến mười ngày và nếu tính các đợt hoa nở liên tiếp nhau thì thời gian chơi cây hoa trà trên dưới một tháng. Ngoài giống trà bạch thường nở hoa trước tết từ một tuần cho đến một tháng, các loại trà còn lại đều nở hoa đúng vào dịp tết Nguyên đán, cùng với hoa đào, hoa hải đường xứ Bắc và hoa mai vàng Nam bộ. Để có cây hoa trà ưng ý trong dịp tết, những người sành chơi thường mua trước tết từ độ một đến hai tháng, nghĩa là “trông nụ đoán hoa” khi hoa trà còn đang trong giai đoạn nụ. Nhưng nụ trà tương đối giống nhau, rất khó phân biệt. Vì vậy, để chọn trà đúng chủng loại hợp với ý định của mình, cần phân biệt hình dạng và màu sắc của lá. Trà bạch (bạch nhật, bạch nhị) là loại hoa có cánh màu trắng tuyền như tuyết, phiến lá hơi dày và răng cưa của hai mép lá nổi rõ, khía rất sâu, các lá non mới ra luôn có màu xanh nhạt, dáng lá thuôn và đỉnh lá dài nhất. Trà thâm hồng hình dáng lá bầu, mép lá hai bên có răng cưa thưa và nông hơn, phiến lá uốn cong như hình vỏ đỗ, nõn lá bao giờ cũng có màu tía. Trà hồng (phấn hồng bát diện, tứ diện) lá dạng bầu hơn, đuôi lá ngắn và khum tròn, răng cưa hai bên mép lá thưa và nông hơn cả, các lá non có màu tía nhạt. Trà muống (trà trĩ) có dáng cây thô, sinh trưởng khoẻ, đốt lá thưa, lá to có màu xanh bóng. Đấy là loại có sắc hoa kém nhất trong các loại trà, cánh hoa vừa nhỏ, vừa thưa và có quá nhiều nhị che lấp cả một phần cánh hoa. Ngoài ra còn có trà lựu, là giống trà đang thuộc diện quý hiếm nhất hiện nay, vì vậy nó chưa được bán đại trà, nếu cần phải đến tận vườn đặt mua và nhiều vườn không có loại trà này để bán. Đây là giống trà có hoa to màu đỏ tươi, trông rất đẹp mắt, đốt lá dày, lá nhỏ và thuôn răng cưa mép lá nổi rõ và quăn, búp lá bao giờ cũng có màu tía đậm.

Những ngày giáp tết, với thú chơi trà, tôi đã rong ruổi khắp các vườn cảnh khu ngoại ô của thành phố Ninh Bình để thưởng ngoạn và kiểm tên những cấy trà có “hạng”. Đó là các vườn trà của cụ Goòng, cụ Tấc (Đông Thành), cụ Cái, cụ Hoạt, cụ Lực (Tây Thành), cụ Cộng, cụ Hạnh (Thanh Bình)… Đồng thời trà cũng xuất hiện trong vườn cảnh của lớp thanh niên tuổi đời chưa chạm “Tam thập nhi lập” như anh Giang, anh Bình, anh Huyền, anh Cường… và không bao giờ quên đến một địa chỉ, mà địa chỉ này đã là niềm tự hào của các cụ trong Hội Sinh vật cảnh tỉnh, đó là Trung tâm bảo tồn cây thế và cây cảnh nghệ thuật của Hội. Nhưng có lẽ vườn cảnh của bác Đỗ Văn Tiêu (phường Đông Thành) mới có những cây trà cổ thụ vào loại bậc nhất thành phố này. Tại đây những cây trà gốc to như bắp vế, được trồng trong chậu cảnh nặng hàng tấn, với trăm hoa thâm hồng, phấn hồng kiêu kỳ nở rộ rung rinh trước ngọn gió xuân. Đang mê mải ngắm nhìn những bông hoa trà trong vườn của bác Tiêu, tôi miên man chợt nhớ cách đây chừng một tháng, nếu ai có dịp thưởng thức ly cà phê Trung Nguyên “số 9” của nhà hàng Gallery Café trên đường Lương Văn Tuỵ đều ngỡ ngàng trước vẻ đẹp ”Cái màu trinh trắng cho nàng kiêu sa” của cây trà bạch được chủ nhà đặt ở trung tâm khu cà phê vườn trước ngôi nhà gỗ cổ kính luôn dành cho những khách sành ẩm thực. Những đoá trà bạch cành xếp lồng vào nhau với màu trắng tinh khiết như hoà quyện trong mùi thơm của ly cà phê Trung Nguyên còn đang bốc khói.

Như thường lệ, tôi đưa cây trà phấn hồng trên gác thượng (đã chăm sóc trọn năm sau mùa hoa của Tết Đinh Hợi năm ngoái) vào vị trí trang trọng nhất của phòng khách. Tôi bật điện sáng hơn cùng cả nhà chuẩn bị đón giao thừa. Những đoá trà màu phớt hồng lộng lẫy, kiêu sa ngây ngất như khoe sắc, đưa hương chào đón tết cổ truyền của dân tộc, chào đón một năm mới: năm Mậu Tý - năm của hội nhập.

Xuân Mậu Tý 2008

(Văn nghệ)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác