Diện mạo văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long

(Toquoc)- Trong hai ngày cuối tháng 10, tại Bến Tre diễn ra Hội thảo “Văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới”. Để tìm hiểu thêm về diện mạo cũng như sự vận động của văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long, báo điện tử Tổ Quốc đã có cuộc trao đổi với hai nhà văn Hồ Tĩnh Tâm và Nguyễn Lập Em.

Văn xuôi Nam bộ chưa bứt phá bằng thơ?

 

PV: Theo nhà văn thì văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long có những nét đặc trưng gì?

Diện mạo văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long - ảnh 1Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Trước khi “Cánh đồng bất tận” của Nguyễn Ngọc Tư ra đời, hầu như văn xuôi Nam Bộ rất hồn hậu, khác hẳn với sự dữ dội quyết liệt của báo chí Nam Bộ lúc bấy giờ. Các tác giả nói chung đều có sự dấn thân, nhưng chủ yếu là đi sâu phản ánh tâm hồn, tính cách người dân trên nền địa văn hóa Phương Nam, hào phóng, cởi mở, chân chất, chân tình, dám nghĩ, dám làm, dám chịu, gắn chặt với miệt đồng, miệt vườn, miệt cái, miệt thứ, chằng chịt sông ngòi, kinh rạch. Đề tài về cuộc chiến tranh giải phóng được đề cập khá nhiều, và có những gặt hái giải thưởng, như “Dốc chiều hôm” của Trúc Phương, “Tiếng vạc sành” của Phạm Trung Khâu, nhưng vẫn còn xa mới đạt được tầm vóc lịch sử hào hùng của cuộc chiến tranh vệ quốc thần thánh. Nhiều người nói với tôi, văn xuôi Nam Bộ thiên về lối kể, lấy cốt chuyện làm điểm tựa, ít khi sa vào miêu tả dông dài; các tác giả viết bằng vốn sống là chính, nên lối hành văn thường mộc mạc, giản dị, không cầu kì, rắc rối, phức tạp, không có sự khoe mẽ về kiến thức. Nói chung, đó là đặc trưng chung của dòng văn học hiện thực thế kỉ 20, mang bản sắc văn hóa Nam Bộ, chưa thấy sự bứt phá chuyển sang trào lưu của dòng văn học hậu hiện đại - điều mà thơ Nam Bộ đã đi trước một bước khá xa.

PV: Nét đặc trưng đó trong bối cảnh hiện nay có gì khác so với trước kia không?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Có lần nhà văn Ngô Khắc Tài nói với tôi, đồng bằng châu thổ sông Cửu Long bằng phẳng, nên văn xuôi phương Nam có phần phẳng lặng, hiền hậu, không mấy khi gây sóng gió ồn ào trên văn đàn cả nước; cái hay có được là cái hay của sự sâu lắng hồn hậu, thấm đẫm tình đất tình người. Tuy nhiên tôi nghĩ, điều đó không hẳn là như vậy, bởi vấn đề thuộc về bút pháp, thuộc về cá tính sáng tạo của nhà văn. Người Phương Nam có cá tính mạnh, nhưng lại sống sâu lắng về tình người, bởi vậy, dòng chảy của văn xuôi Nam Bộ sau 1975 là dòng chảy sâu lắng của tình người ấy. Tất nhiên, văn xuôi Nam Bộ vẫn đang trong cuộc hành trình vận động đi về phía trước, nên không thể không bị ảnh hưởng, bị chi phối, bởi trào lưu văn học đương đại trong nước và trên thế giới, bởi bối cảnh xoay chuyển chóng mặt của công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Tôi đọc không hết các tác phẩm của các tác giả Nam Bộ, nên tôi không thể nói được nhiều hơn về điều này, nhưng đọc nhiều truyện ngắn của nhiều tác giả Nam Bộ đăng trên các báo và tạp chí, tôi thấy văn xuôi Nam Bộ đã và đang có một thế hệ mới có sự bứt phá, dù chưa thành công, nhưng đã tạo ra được những con sóng cho dòng chảy văn xuôi Nam Bộ. Ngay cả bản thân các tác giả đã định hình tên tuổi, như Anh Động, Ngô Khắc Tài, Nguyễn Thanh, Phạm Trung Khâu, Lê Đình Trường, Anh Đào, Vũ Hồng, Trần Thôi, Nguyễn Ngọc Tư, Diệp Mai… đều là những tác giả đang có sự chuyển hướng, bắt nhịp nhanh với công cuộc đổi mới của đất nước, góp phần làm nên diện mạo rất riêng của văn xuôi Nam Bộ trong giai đoạn hiện nay.

PV: Từ truyện ngắn “Cánh đồng bất tận” của Nguyễn Ngọc Tư cho đến một vài cuộc thi văn học đồng bằng sông Cửu Long thời gian qua (sự kiện bài thơ “Trăng nghẹn” của Hoài Tường Phong) khiến nhiều người giật mình vì hiện thực cuộc sống vùng đồng bằng sông Cửu Long được phơi bày. Vậy phải chăng những góc khuất của cuộc sống hiện thực đó được thể hiện trong văn học còn quá ít hay vì lý do gì?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: “Cánh đồng bất tận” của Nguyễn Ngọc Tư, rõ ràng đã làm bùng lên một cơn bão trên văn đàn cả nước, mà theo cá nhân tôi, nó còn mạnh hơn cơn bão “Cù lao Tràm” của Nguyễn Mạnh Tuấn. Bởi vì nó có sức lay chuyển và đánh thức rất lớn. Sự mạnh mẽ quyết liệt đến lạnh lùng của giọng văn có tiết tấu nhanh mạnh, như một ngọn roi quất vào lối tư duy xuôi chiều, như cái xáng cạp, cạp tung lên một tầng địa chất có vẻ như đang bị lãng quên trong sự phản ánh rụt rè của nền văn xuôi minh họa, về sự trụi trần đến đau nhức của nông thôn Nam Bộ. Nhiều tác giả đã đón nhận “Cánh đồng bất tận” như là một tuyên ngôn về văn học cảnh tỉnh, và noi theo đó như là kim chỉ nam cho sáng tác. Tất nhiên sự thật là sự thật, không thể che dấu vì không thể che dấu được. Giá trị của nhà văn không phải là ở sự phản ánh sự thật, mà là ở cách mà nhà văn tái hiện sự thật thành văn chương để đời. Đó là cá tính sáng tạo. Đó là bản lĩnh. Đó là văn học đích thực của phản ánh, để phân tích, để mổ xẻ, để cảnh báo, để hành động tích cực cho dựng xây cái mới. Đó là Nguyễn Ngọc Tư. Các tác giả khác tất nhiên sẽ có và phải có cách phản ánh khác. Văn học là sáng tạo, là cá tính và bản lĩnh sáng tạo. Văn học không chấp nhận sự lặp lại. Hiện thực Nam Bộ là hiện thực bề bộn, ngổn ngang, đan cài giữa muôn vàn cái mới và cái cũ, cái tốt và cái xấu, cái được và cái mất, tất cả đều đòi hỏi văn học phải đề cập đúng với thiên chức phản ảnh của văn học. Và… sự giàu có về hiện thực phong phú sinh động ấy, mặc sức cho các tác giả tha hồ khám phá phản ánh thành tác phẩm. Đó là cánh đồng bất tận để gieo trồng đủ thứ hạt giống văn chương và gặt hái, vấn đề cuối cùng còn lại và quyết định, đó chính là tài năng của nhà văn.

PV: Bằng sự quan sát của riêng cá nhân nhà văn, thì văn học đồng bằng sông Cửu Long đã phản ánh được đời sống hiện nay của con người vùng đất này chưa?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Không có một nhà văn nào lại không viết về quê hương đất nước mình, đồng bào mình, ruột thịt từ thời chung bọc trứng Âu Cơ của mình. Mỗi một cá tính nhà văn là mỗi một cá tính sáng tạo, không ai giống ai, và không ai có thể giống ai. Cái dở của văn học hậu hiện đại bây giờ, chính là sự dần mất đi cá tính ấy, nhà văn viết như máy, giống hệt như các phiên bản lập trình rối rắm của máy. Tôi khóc cùng với tiếng gọi “Cải ơi” nghèn nghẹn của Nguyễn Ngọc Tư. Tôi miên man cùng với “Nhớ khói” của Ngô Khắc Tài. Tôi “Hơ tay trên ngọn khói” với Lê Đình Trường. Tôi trở trăn cùng “Ngổn ngang đất này” của Nguyễn Thanh. Tôi yêu đến tận cùng sướng vui đau khổ miền đất cực Nam tổ quốc, qua từng trang viết của bạn bè. Mỗi người một kiểu, các nhà văn Nam Bộ đương đại, đang ra sức khắc họa chân dung đất nước và con người Nam Bộ. Thế nhưng cuộc sống là cánh đồng bất tận của vui buồn, khổ đau và hạnh phúc, mỗi nhà văn đều sức vóc có hạn, làm sao có thể ôm hết cuộc sống rộng lớn vào tác phẩm của mình. Tất cả còn ở phía trước, còn chờ vào sự đầu tư thiết thực và xứng đáng cho cá tính sáng tạo của mỗi một nhà văn.

PV: Trở lại với cuộc Hội thảo diễn ra tại Bến Tre, với tên gọi: “Văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới”, theo nhà văn thời kỳ đổi mới văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long có những gì?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Công cuộc đổi mới là một cuộc cách mạng thật sự. Là sự tuyên chiến quyết liệt với cái cũ lỗi thời và lạc hậu, từ hành động đến tư duy, là một cuộc quật mình sinh nở đầy đau đớn và thách thức. Cái mới ra đời non nớt, cần phải được bảo vệ và chăm sóc. Không phải tới bây giờ các nhà văn Nam Bộ mới chuyển mình tìm đến với cái mới. Rải rác ở tác phẩm này tác phẩm khác, dấu ấn của cái mới đã có trong kho tàng văn học Nam Bộ, có điều nó đã bị chìm đi trong tư duy chưa chịu thay tủ lạnh đời mới. Điều này xin để cho độc giả phán xét, bởi chính độc giả trung thành với văn học đích thực, mới là lực lượng đông đảo thức tỉnh, bảo vệ được “Cánh đồng bất tận” của họ trước búa rìu dư luận.

PV: Hội thảo “Văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới” có ý nghĩa như thế nào trong đời sống văn học của khu vực này?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: Mỗi một cuộc Hội thảo, dù thế nào chăng nữa, cũng có ý nghĩa tích cực của nó. Lấy ví dụ, chúng ta đã có nghị quyết về “nông nghiệp, nông thôn, nông dân”, cho dù là quá trễ đối với một đất nước nông nghiệp, với nền văn minh cây lúa nước hàng triệu năm, nhưng điều đó cũng có ý nghĩa của nó. Tôi nghĩ rằng, không phải cứ tập trung đầu tư nâng cấp mặt bằng cơ sở hạ tầng cho nông thôn, là chúng ta đã làm tốt nghị quyết ấy. Vấn đề là phải tập trung tôn vinh, khẳng định vai trò, địa vị của người nông dân, trong một đất nước vốn ngàn đời tồn vong và hưng thịnh, nhờ vào nền sản xuất nông nghiệp, điều mà giờ đây chúng ta phải tìm cách đánh thức tiềm năng và tiềm lực của nó, biến nó thành nền cơ khí nông nghiệp hiện đại, đưa địa vị người nông dân từ lão nông tri điền lên lão nông tri thức. Chính vì vậy, Hội thảo “Văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới” đặt ra cho các nhà văn trên quê hương chín nhánh sông rồng, trên miền đất hạt vàng, vựa lúa lớn nhất của cả nước, trách nhiệm lớn lao đối với việc khẳng định địa vị và vai trò lịch sử của người dân Nam Bộ, của nông thôn Nam Bộ thành đồng, luôn đi trước về sau trong hai cuộc chiến tranh vệ quốc đẫm máu, của nền nông nghiệp lúa nước đã góp phần nuôi sống cả nước. Không làm được điều đó, các nhà văn Nam Bộ sẽ suốt đời mắc nợ quê hương của mình.

PV: Nhà văn có tự nhận thấy mình cần phải thay đổi hình thức, hay nội dung ở sáng tác trong thời kỳ đổi mới không?

Nhà văn Hồ Tĩnh Tâm: “Tôi tư duy nghĩa là tôi tồn tại”. Bản thân tôi rất sợ sức ì trong tư duy, lối mòn bảo thủ cố hữu trong tư duy. Khát khao tìm kiếm cái mới là vô cùng, là không có điểm dừng; thế nhưng tôi biết sức tôi có thể đi tới đâu, có thể tìm kiếm được gì trong cuộc hành trình sáng tạo của mình. Tôi vẫn sẽ bám chặt vào đất đai của Tổ quốc, để sống, để thao thức trăn trở với từng trang viết. Điều đó thuộc về thế hệ chúng tôi. Các thế hệ sau sẽ làm tiếp việc cách tân theo thời đại, để có được những tác phẩm mạnh mẽ hơn, dữ dội hơn, quyết liệt hơn, đẹp hơn. Thế nhưng, nếu thế hệ chúng tôi cứ bám víu vào lối tư duy sáng tạo xưa cũ, không cách tân cả về hình thức lẫn nội dung, theo nhịp bước hải hà của thời đại, nhất định chúng tôi sẽ bị loại khỏi đời sống văn học đương đại, hoặc giỏi lắm là được cất vào bảo tàng văn học cổ của thế kỉ hai mươi đã trở thành qúa khứ lịch sử.

Cuối cùng tôi muốn nói rằng:

“Tôi đi bằng đôi chân trần trên mặt đất

Tôi chạy đầu trần dưới trưa hè nắng đỏ

Đất nước chạm da thịt thấm linh hồn”

(Thơ Hồ Tĩnh Tâm)

 

Đội ngũ làm nên diện mạo nền văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long

 

PV: Nhà văn nhìn nhận thế nào về lực lượng sáng tác văn xuôi hiện nay của khu vực đồng bằng sông Cửu Long? Và lực lượng đó đã đóng góp cho văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới như thế nào?

Diện mạo văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long - ảnh 2Nhà văn Nguyễn Lập Em: Sự đóng góp và sức lan tỏa của các tác phẩm văn học trong khu vực là vô cùng trong đời sống xã hội. Tôi nhận thấy, trong một thời gian dài, ít nhất là 30 năm, trong thời kỳ đổi mới từ 1980 đến nay, ở đồng bằng sông Cửu Long đã phát triển từ số lượng gần mười hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, giờ đây đã lên gần năm mươi người. Tôi cho rằng, sắp tới, nếu Hội Nhà văn Việt Nam quan tâm hơn, sẽ có rất nhiều bạn trẻ của khu vực đồng bằng sông Cửu Long xứng đáng bổ sung vào số lượng hội viên của Hội. Chúng tôi không hề có mặc cảm tự ti về chất lượng sáng tác của các tác giả ở trong khu vực của mình. Chúng tôi nỗ lực hết mình với chất liệu cuộc sống, với giọng điệu riêng, phong cách riêng của từng tác giả; chúng tôi đã đóng góp vào nền văn học cả nước tiếng nói văn học của riêng vùng đất chúng tôi. Chúng tôi đã từng có những tên tuổi, những phong cách văn xuôi không hề trùng lấp với bất kỳ ai trên văn đàn cả nước, từ các vị tiền bối như Nguyễn Chánh Sắt, Hồ Biểu Chánh, Nguyễn Văn Hầu, Nguyễn Hiến Lê, Đoàn Giỏi, Trần Kim Trắc, Nguyễn Quang Sáng, Anh Đức, Trang Thế Hy, Sơn Nam, Lê Văn Thảo, Lê Thành Chơn… và tiếp theo là Phạm Trung Khâu, Ngô Khắc Tài, Phạm Thường Gia, Vũ Hồng, Lê Đình Trường, Nguyễn Lập Em, Đoàn Văn Đạt, Anh Đào, Trần Thôi, Võ Đắc Danh, Diệp Mai, Nguyễn Ngọc Tư, Trương Thị Thanh Hiền, Võ Diệu Thanh… và gần đây, chúng tôi có nhiều bạn trẻ, rất trẻ, như Trần Mỹ Hiền, Nguyễn Thị Thanh Hiếu, Trần Hoàng Trâm, Huỳnh Thị Cam, Nguyễn Ngọc Đào Uyên… Có thể nói, chúng tôi, dù lực lượng mỏng so với mặt bằng chung của dân số và không gian sống trong khu vực nhưng chúng tôi vẫn làm nên diện mạo của nền văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long. Lối viết giản dị, nhìn nhận cuộc sống có hậu và nhiều mặt tốt đẹp, thể hiện phẩm chất con người của vùng đất mới với những tính cách nhân vật phóng khoáng, cởi mở, hào hiệp, nhân hậu, sống có nghĩa có tình… là nét chung của các tác giả ở đây. Mỗi người một cách nói, một phong cách riêng, trải ra trên trang văn của mình cả cuộc sống ở vùng đất nước mà người đồng bằng sông Cửu Long đang gây dựng và vun đắp. Có nhiều truyện ngắn và truyện ký để lại dấu ấn riêng của từng tác giả, như Ông thiềm thừ của Trần Kim Trắc, Tình Quạ của Phạm Trung Khâu, Tiếng chuông trôi trên sông của Vũ Hồng, Nhớ khói của Ngô Khắc Tài, Sông Hậu xuôi về của Nguyễn Lập Em, Cha con bụi của Anh Đào, Những mảnh đời trôi dạt của Trần Thôi, Cánh đồng cỏ chát của Võ Đắc Danh, Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư, Cô con gái ngỗ ngược của Võ Diệu Thanh, Có ai từ Nam sang của Trương Thị Thanh Hiền, Những mảnh ghép của Trần Mỹ HiềnCông cuộc đổi mới của đời sống xã hội nước ta vẫn đang diễn ra và tôi tin rằng, lực lượng sáng tác văn học ở đồng bằng sông Cửu Long, nhất là lãnh vực văn xuôi sẽ còn có nhiều đóng góp những mùa bội thu tác phẩm sắp tới. Tôi nghe chừng, mọi người đều vẫn với những trang viết hăm hở, mải mê…

PV: So với các cây bút trẻ ở các đô thị, thì các cây bút trẻ ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long có thuận lợi và khó khăn gì trong sáng tác? Những khó khăn hay thuận lợi đó có ảnh hưởng đến chất lượng tác phẩm không?

Nhà văn Nguyễn Lập Em: Tôi muốn qua cuộc phỏng vấn này, chuyển tải tiếng nói của các bạn viết trẻ, rất trẻ, dưới 35 tuổi, ở An Giang; vì các bạn ấy đang là nguồn lực bổ sung rất quý cho văn học An Giang nói riêng và của đồng bằng sông Cửu Long nói chung. Hiện tại, An Giang đang có một câu lạc bộ văn học trẻ với Trần Sang, Trần Mỹ Hiền, Nguyễn Bàng, Huỳnh Thị Cam, Nguyễn Thị Thanh Hiếu, Nguyễn Khái Hưng, Minh Bảo Trân, Nguyễn Bảo Trị, Châu Trân, Trương Chí Hùng, Nguyễn Đức Phú Thọ… Đây là nơi để tập hợp sinh hoạt của các bạn viết văn, làm thơ trẻ trong tỉnh. Thông qua câu lạc bộ này của các bạn trẻ, cơ quan văn học An Giang đang tạo điều kiện cho các bạn viết trẻ gặp mặt trau đổi nghề nghiệp, giới thiệu tác phẩm và tác giả, xuất bản tác phẩm, đi thâm nhập thực tế đời sống và cả việc đầu tư, khuyến khích phát triển những lối viết mới, những phong cách, những xu hướng, những phương pháp sáng tác mới…

Tôi xin trích đưa ý kiến của Trần Sang - Chủ nhiệm Câu lạc bộ văn thơ trẻ tỉnh An Giang:

“Các bạn viết trẻ ở An Giang luôn được sự quan tâm, chăm sóc và bồi dưỡng của các nhà văn đi trước trong tỉnh và được phân hội văn học An Giang tạo điều kiện hoạt động, cũng như hỗ trợ công bố tác phẩm.

Tuy nhiên điều khó khăn của các bạn trẻ là ít được tiếp cận với những xu hướng sáng tác mới, các trào lưu văn học mới, chưa được giao lưu rộng rãi với các bạn viết trẻ trong khu vực và cả nước. Ngoài ra, các bạn trẻ ở An Giang cũng chưa có diễn đàn chính thức để sinh hoạt và công bố tác phẩm, đa phần báo chí bây giờ đăng tải tác phẩm của những tác giả “quen tên tuổi” là nhiều, chỉ một số ít các bạn có tác phẩm đăng tải trên báo chí…

Chúng tôi hy vọng được Ban công tác nhà văn trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam quan tâm hơn nữa đến những tác giả trẻ ở “vùng sâu vùng xa”, bằng các hình thức như tổ chức giao lưu, hỗ trợ in ấn tác phẩm trẻ, tổ chức trại sáng tác dành riêng cho lực lượng trẻ và hơn hết là tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng chuyên đề “phương pháp sáng tác”, mời những nhà văn có uy tính về chia sẻ kinh nghiệm sáng tác và góp ý tác phẩm của các bạn trẻ….

Chúng tôi cũng đề nghị Ban công tác Nhà văn khu vực đồng bằng sông Cửu Long nếu được, nên tổ chức họp mặt những người viết văn trẻ trong khu vực và hỗ trợ xuất bản những tuyển tập như Truyện ngắn và Thơ trẻ đồng bằng sông Cửu Long”.

PV: Hội thảo “Văn xuôi đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ đổi mới” có ý nghĩa như thế nào trong đời sống văn học của khu vực này?

Nhà văn Nguyễn Lập Em: Tôi thấy rất cần những cuộc hội thảo về nghề nghiệp như thế này (nếu được thường xuyên hơn là rất tốt) vì nó khiến cho lực lượng sáng tác chúng tôi ở khu vực nhìn lại mình, suy nghĩ nhiều hơn về công việc sáng tác, sẽ có tác dụng tích cực đối với tác phẩm của chúng tôi sau này; Và hơn thế, là sẽ khiến đời sống xã hội ở đồng bằng sông Cửu Long lưu tâm hơn về một lãnh vực tinh thần không thể thiếu là văn học. Chúng ta vẫn mong mỏi có nhiều tác phẩm văn học trên vùng đất này, hay - dở gì khoan hãy nói tới, ít nhất là chúng ta đã có viết nên. Thời đại nào rồi cũng qua đi mà các nhà văn là những người làm biên niên sử tài giỏi nhất. Sứ mạng của nhà văn nhiều khi cũng lớn lao lắm, mà đôi khi chúng ta ít được tôn vinh thôi! Hội thảo cũng có một chút tôn vinh nghề nghiệp, chẳng hạn như được nhắc tới… Chuyện gì cũng vậy, ta sợ nhất là sự quên lãng và nguội lạnh. Chúng ta viết, có một lúc xao lãng, vì bận rộn mưu sinh chẳng hạn, ngơi đi, bỗng được nhắc nhở, bỗng được vun đắp, bỗng như được quan tâm, bỗng thấy hình như mọi người đang hùng hục làm việc mà mình thì đang… lơ đễnh; vậy là vực dậy, lại lao vào. Tôi đang nói đến sức mạnh tinh thần của sự đam mê thôi! Thật ra, khi nhà văn viết thì đợi gì ai bảo ban! Muốn viết thì cứ viết, mà thôi!

PV: Nghĩa là cần phải tăng cường hơn nữa các cuộc hội thảo, vì không những là dịp nhìn lại mà còn “hâm nóng” nhiệt huyết cho người cầm bút?

Nhà văn Nguyễn Lập Em: Tôi có thể đề xuất không? Nếu như hội thảo tổ chức dưới hình thức họp mặt mà tốn tiền quá thì Hội Nhà văn Việt Nam thử mở hội thảo trên tạp chí Nhà văn hoặc trên báo Văn nghệ hoặc trên trang điện tử của Hội cũng được; Chỉ cần Hội có chủ trương, có chương trình, có đề dẫn và ban tổ chức… Tôi chắc là hội viên sẽ tham gia đông, vui lắm đó!

PV: Trong thời kỳ đổi mới, bản thân nhà văn đã có sự vận động về hình thức hay nội dung như thế nào?

Nhà văn Nguyễn Lập Em: Tìm tòi cách thể hiện mới trên trang viết của mình hay tìm một phương pháp sáng tác mới vẫn luôn là việc khiến tôi bận lòng. Cố gắng thay đổi chính mình, vì mình đang ở lứa bị nhiều nếp gấp rồi, ở hình thức. Còn tư duy hay nội dung trên trang viết thì tùy sự cảm ứng của mình trước công cuộc đổi mới của xã hội. Tôi cho rằng tôi có thể bắt kịp và chấp nhận được nhịp sống của thời kỳ đổi mới. Vấn đề còn lại là tôi có bao nhiêu thời gian để chuyển tải lên trang viết? Câu trả lời là “hãy chờ đợi tác phẩm của tôi”. Tôi đang viết dở dang tiểu thuyết Đất trầm thủy, nói về cuộc sống của những cư dân, nông dân ở vùng đất trũng thấp đầu nguồn sông Hậu, sông Tiền - Ở đây, cuộc sống của bao thế hệ người trải qua chẳng dễ dàng gì trước sự khắc nghiệt của thiên nhiên và trước bao nghiệt ngã của cuộc đời - Có cả một thời quá khứ của những lớp tiền bối và có cả cuộc sống của những thế hệ tiếp theo trong cuộc sống hiện tại, thời kỳ đổi mới của nước ta. Tôi dự định sẽ hoàn thành tiểu thuyết này vào năm 2012 hoặc muộn là 2013. Có thể, tác phẩm này sẽ bộc lộ tất cả khả năng của tôi, từ hình thức đến nội dung, thành công hay thất bại vẫn còn đang phía trước. Hiện tại, tôi chỉ biết là tôi phải làm việc hết sức mình!

* Cảm ơn các nhà văn đã tham gia trao đổi và chúc cho tác phẩm của nhà văn Nguyễn Lập Em sớm ra mắt độc giả!

Hiền Nguyễn (thực hiện)

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác