Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII (Kỳ 3)

(Toquoc)- Trước mỗi kỳ đại hội nhà văn, vấn đề về tổ chức - nhân sự luôn được các nhà văn quan tâm đầu tiên bởi tổ chức quyết định thành quả hoạt động của Hội, còn nhân sự là những người trực tiếp dẫn dắt Hội đạt tới những thành quả trong nhiệm kỳ đó.

Tìm hiểu tiếp về vấn đề này trước thềm Đại hội Nhà văn VIII, Báo điện tử Tổ Quốc thu được những ý kiến của nhà văn Linh Nga Niek Đam và nhà thơ Dương Thuấn.

         Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII (Kỳ 3) - ảnh 1
          Nhà thơ Dương Thuấn và nhà văn Linh Nga Niêk Đam 
 

PV: Ở Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam các nhiệm kỳ đã qua số lượng thành viên Ban chấp hành (BCH) trúng cử thường ít hơn với dự kiến ban đầu. Và với số lượng đó, có ý kiến cho rằng đã làm ảnh hưởng đến hoạt động của Hội Nhà văn. Vậy theo nhà văn, nhà thơ thì BCH khoá tới nên có bao nhiêu người?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Không phải riêng Hội Nhà văn Việt Nam mà đa số các Hội đều có tình trạng số lượng BCH được bầu không đủ so với dự kiến. Điều này cũng là dĩ nhiên vì có phải ai cũng biết hết về những người được đề cử đâu. Theo tôi thì số lượng bao nhiêu cũng khó mà bao quát được tình hình cả nước. Vì số lượng hội viên HNVVN quá đông, rải ra khắp ba miền. Mà đã là hội viên thì ai cũng mong muốn có những hoạt động nghề nghiệp để giao lưu, học hỏi. BCH ít quá chẳng bao giờ đến thăm hỏi, quan tâm được đủ các vùng miền, nhất là những vùng xa, vùng dân tộc, miền núi… Nếu cơ cấu chừng 15 người thì vừa.

Nhà thơ Dương Thuấn: Tôi đã tham dự ba kỳ Đại hội, tham gia hội đồng và ban chuyên môn ba nhiệm kỳ. Tôi còn rất nhớ,  lần đầu tiên đi dự đại hội tại Hội trường Ba Đình, lúc đó tôi và Trương Nam Hương là hai đại biểu trẻ nhất. Trong đại hội mọi vấn đề đều khá suôn sẻ nhưng đến khi bầu cử thì thật buồn cười. Đáng lẽ ra nên có một danh sách dự kiến nhân sự thì đại hội cứ để giới thiệu tự do, cuối cùng ban thư ký đưa lên một danh sách dài dằng dặc, có cả những người đã mất từ lâu cũng được giới thiệu để bầu vào Ban chấp hành. Cuối cùng đến khi bầu chính thức thì chỉ ứng viên đạt gần một trăm trăm số phiếu là nhà thơ Đoàn Việt Bắc và nhà văn Đỗ Chu, còn lại chẳng có ai được nửa số phiếu. Vì thế đại hội phải bầu lại và đến khi kiểm phiếu xong thì không thấy hai ông phiếu cao lần trước trúng cử nữa.

Bây giờ bạn hỏi tôi về số lượng thành viên Ban chấp hành được bầu nhiều hay ít là do người làm công tác tổ chức, chứ đâu phải  do hội viên bầu. Bởi vì khi bầu, thường người ta theo cảm tính, có cân nhắc cẩn thận đâu. Các nhà văn khi bàn nhân sự thì bàn rầm rầm trên các báo nhưng đến lúc bầu thật thì nhiều người lại chẳng để ý đến việc đó. Đến lúc bầu cử họ lại bỏ đi uống bia hoặc tranh thủ chuyện trò, gặp gỡ bạn bè... Rõ ràng qua các đại hội vừa rồi, số lượng thành viên ban chấp hành quá ít đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của Hội. Ban chấp hành đã ít người ôm việc không xuể lại còn mất đoàn kết như nhiệm kỳ VII vừa qua thì thật đáng buồn. Tôi nhớ là tại một hội nghị tổng kết, Hồ Anh Thái và Phan Thị Vàng Anh lên bục phản đối, đấu tranh phê bình Chủ tịch Hội Hữu Thỉnh kịch liệt rồi Hồ Anh Thái bỏ đi hai năm không đến hội nữa.

Nhưng khiếm khuyết nhất của công tác tổ chức Đại hội VII vừa qua là không bầu được ủy viên BCH thuộc các sắc tộc thiểu số. Một đất nước đa sắc tộc như vậy, văn học các sắc tộc thiểu số phong phú như vậy mà không chú ý đến văn học các sắc tộc, tôi thấy đó là điều cần phải rút kinh nghiệm cho các nhà văn và cho cả tổ chức Đảng Đoàn. Khóa BCH đầu tiên có các ủy viên là người sắc tộc thiểu số như Cầm Biêu, Nông Quốc Chấn, Bàn Tài Đoàn... Người Kinh không thể làm thay cho họ được. 

PV: Ông (bà) có thể đưa ra đề cử tên của những (hoặc một) cá nhân có thể đảm trách được công việc của BCH khoá tới?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Khi đã được Đại hội tín nhiệm, thì bất cứ nhà văn nào cũng tự nhận thấy trách nhiệm của mình. Nên BCH khoá nào thì cũng được hội viên lựa chọn, đều là những người có tâm, có tài. Tôi không có nhiều thông tin, nhưng cá nhân tôi cho rằng những anh chị đương nhiệm đều xứng đáng làm tiếp khoá tới, cũng chẳng cần phải thay đổi gì nhiều, bổ sung thêm vài người nữa là được. Nhiều khi giải quyết một vấn đề lớn nào đó cũng cần phải tới hai nhiệm kỳ mới xong.

Nhà thơ Dương Thuấn: Tôi nghĩ, có nhiều người có thể đảm nhiệm công việc này. Tổng thống Mỹ, tổng thống Nga, thủ tướng Anh đều ở tuổi 45-50. Còn chọn lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam chẳng lẽ lại khó khăn đến thế...

PV: Cá nhân ông (bà) có cho rằng thành viên BCH nên rải đều ở các vùng miền không? Nếu có thì ông (bà) có thể giới thiệu cá nhân đó ở vùng miền mình đang ở?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Bất cứ Hội nào cũng nên có đại diện các vùng miền trong BCH. Bởi chỉ ở thành phố lớn làm sao biết hết, đọc hết của đồng nghiệp ở địa phương được? (tất nhiên, “văn kỳ thanh”, nếu tác phẩm tốt thì cũng vẫn được mọi người biết đến thôi). Theo tôi, ít nhất BCH cũng nên có đại diện miền Trung, miền Nam, dân tộc thiểu số…

Nhà thơ Dương Thuấn: Ban chấp hành Hội nên có đủ mặt các lĩnh vực chuyên môn: thơ, văn, lý luận phê bình, dịch thuật... Sau đó mới là cơ cấu theo khu vực, vùng miền. Nhưng cơ cấu phải là người có uy tín, am hiểu nghề nghiêp chuyên môn và làm được việc, chứ không phải là để có cho đủ mâm bát. Các ủy viên BCH nên cơ cấu đa số ở Hà Nội để họp hành và giải quyết các công việc sự vụ hàng ngày nhanh chóng và thuận tiện hơn, đỡ tốn kém kinh phí đi lại họp hành cho Hội và cho bản thân người được bầu vào BCH mà ở tỉnh xa... 

PV: Nhà văn Lê Văn Thảo trong cuộc trò chuyện đầu năm với Báo điện tử Tổ Quốc mong và tin ở Đại hội VIII tới này những người trẻ sẽ gánh vác công việc của nền văn học nước nhà. Vậy lực lượng nhà văn trẻ hiện nay đã thực sự có đủ khả năng gánh vác công việc của nền văn học nước nhà chưa?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Các nhà văn trẻ hiện nay có nhiều người viết hay. Nhưng làm công tác Hội phải là những người không chỉ có tài mà còn phải có tâm huyết với sự nghiệp phát triển của văn học nước nhà, lẫn ý thức trách nhiệm với đồng nghiệp nữa. Nên trung trung tuổi một chút chắc tốt hơn.

Nhà thơ Dương Thuấn: Tôi rất hoan nghênh ý kiến của anh Lê Văn Thảo, anh là người rất tâm huyết với văn học và có trách nhiệm đối với sự phát triển của Hội Nhà văn. Tôi thấy các nhà văn thuộc thế hệ chúng tôi, tuổi trên dưới 50 hoàn toàn đảm nhiệm được công việc của Hội nếu như được giao phó. Thế hệ trẻ hơn chắc chắn sẽ có nhiều lợi thế hơn, có sức khỏe, được đào tạo chính quy, trang bị văn hóa cơ bản, không bị kiến thức chắp vá, sử dụng thành thạo vi tính và các công nghệ khoa học hiện đại, có ngoại ngữ...

PV: Nếu như Đại hội trước đại diện cho nhà văn trẻ trong BCH có Phan Thị Vàng Anh thì theo ông (bà) nhiệm kỳ tới này nên có những gương mặt trẻ nào có mặt trong BCH?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Như trên tôi đã nói, nên trung trung tuổi một chút.

Nhà thơ Dương Thuấn: Nhà văn Phan Thị Vàng Anh sang khóa này thì không còn là trẻ nữa rồi.  Trẻ nhưng phải có tư cách đàng hoàng, chững chạc, có trình độ, có tâm huyết, dám đấu tranh bảo vệ quyền lợi của hội viên... Theo tôi nên để Ban văn học Trẻ và các Ban và Hội đồng chuyên môn giới thiệu nhân sự thì họ biết rõ hơn người nào làm được việc cho Hội.

PV: Khi đề cử BCH khoá mới chúng ta nên chọn tiêu chí gì? Có cần thiết phải là nhà văn nhà thơ nổi tiếng hay chỉ cần người nhiệt tình, biết cách quản lý, tổ chức? Vì rằng nếu yêu cầu một nhà văn có mặt trong BCH hội tụ đủ các yếu tố đó thì vừa khó vừa ít?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Theo tôi, vẫn phải là những người có tài, những cần có tấm lòng đối với bè bạn, có năng lực hoạt động, đặc biệt là có sức khoẻ nữa (thì mới đi đến mọi miền được chứ), thì nên lựa chọn bầu.

Nhà thơ Dương Thuấn: Trong số hội viên Hội Nhà văn Việt Nam hiện nay có những người có tác phẩm nổi tiếng, có học vấn, bút lực dồi dào, có nhân cách, lịch lãm, có uy tín chuyên môn lại vừa giỏi tổ chức quản lý kinh doanh. Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, lãnh đạo Hội nên chọn những người theo tiêu chí đó. 

PV: Chúng ta có nên bầu chủ tịch Hội trực tiếp không? Hay vẫn như cách bầu các đại hội trước?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Việc Chủ tịch là ai, cơ chế ở nước mình, không phải hội viên muốn là được. Cứ nên để BCH bầu.

Nhà thơ Dương Thuấn: Lâu nay chúng ta chỉ quen bầu BCH trước, sau đó BCH mới bầu hoặc cử ra Chủ tịch Hội. Nhưng hiện nay trong hệ thống chính trị của Đảng cũng đã thay đổi, đã bầu trực tiếp Bí thư chi bộ, Đảng bộ thì Hội nhà văn cũng nên bầu Chủ tịch Hội trực tiếp.

PV: Ông (bà) nhận định hay dự đoán ai sẽ làm chủ tịch Hội khoá tới? Lý do?

Nhà văn Linh Nga Niêk Đam: Ai làm cũng được, tôi không quan tâm lắm. Tôi chỉ mong BCH nhiệm kỳ này chú ý hơn nữa tới sự phát triển của văn học dân tộc và miền núi. Nên phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật các Dân tộc thiểu số để có những trại sáng tác hoặc đợt đi thực tế do hai Hội cùng tổ chức, chắc chắn chất lượng sẽ tốt hơn.

Nhà thơ Dương Thuấn: Điều đó không đoán được, có thể sẽ rất bất ngờ, nếu mà bầu chủ tịch trực tiếp. Đại đa số anh em hội viên đang mong mỏi cần có sự bứt phá về tổ chức để cho Hội mạnh lên, chứ không thể duy trì tình trạng như hiện nay. Do sự trì trệ, thiếu năng động của lãnh đạo Hội khiến cả báo chí, xuất bản của Hội cũng vì thế mà không phát triển được. Chúng ta có thể so ánh điều đó với hệ thống báo chí Trung ương Đoàn, khi họ có lãnh đạo trẻ hơn...

* Xin cảm ơn ý kiến đóng góp của các nhà văn, nhà thơ.

Hiền Nguyễn - Hải Anh (thực hiện)

 

* Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII (Kỳ 1)

* Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII (Kỳ 2)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác