Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII

(Toquoc)- Vấn đề nhân sự tại các kỳ Đại hội của Hội Nhà văn Việt Nam luôn là tâm điểm chú ý của dư luận. Trước thềm Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ 8, Báo điện tử Tổ quốc xin giới thiệu ý kiến của một số Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Kỳ này là ý kiến của nhà thơ Lê Chí (Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam- khu vực Đồng bằng sông Cửu Long) và nhà văn Khôi Vũ (Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam- khu vực Đông Nam Bộ).

Bàn về Nhân sự BCH Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII - ảnh 1
Nhà văn Khôi Vũ và nhà thơ Lê Chí


PV: Ở các kỳ Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam trước, số lượng thành viên Ban Chấp hành (BCH) trúng cử thường ít hơn với dự kiến ban đầu. Và với số lượng như thế, có ý kiến cho rằng nó ảnh hưởng đến hoạt động của Hội Nhà văn. Vậy theo ông thì BCH khoá tới nên có bao nhiêu người?

Nhà thơ Lê Chí: Cần bao nhiêu thành viên BCH, theo tôi, trước tiên phải xác định rõ yêu cầu thiết yếu cho hoạt động của Hội Nhà văn Việt Nam trong nhiệm kỳ mới. Một khi đã xác định yêu cầu thì cần có biện pháp chặt chẽ về tổ chức để chọn bầu cho được (hoặc tương đối) số thành viên đó. Lẽ nào trong gần một nghìn hội viên mà không chọn được một BCH như đã thống nhất số lượng ngay từ khi bước vào đại hội. Đất nước mình khá dài, lại có trên 50 dân tộc anh em. Nhiều vùng, miền mang đặc thù địa lý, kinh tế và văn hóa rất khác nhau. Các nhà văn có mặt hầu khắp những vùng đất ấy. Rồi ngay Hội Nhà văn, có những chuyên ngành: văn xuôi, thơ, dịch thuật, văn học nước ngoài, lý luận phê bình; các ban văn học: thiếu nhi, phụ nữ, an ninh quốc phòng, dân tộc thiểu số, v.v… Vậy là BCH phải có số lượng thành viên tương đối mới đáp ứng được các yêu cầu họat động của Hội.

Nhà văn Khôi Vũ: Đúng là với số lượng thành viên BCH ít quá, hoạt động của Hội Nhà văn đã bị hạn chế. Nhưng nếu đông quá thì cũng không hay, có khi còn khó làm việc hơn với số ít như hiện nay. Con số 9 hoặc 11, theo tôi là vừa vặn. Trong đó có khoảng 5 - 7 người làm việc tại Hà Nội (hoặc các tỉnh lân cận).

PV: Ông có thể đưa ra đề cử tên của những (hoặc một) cá nhân có thể đảm trách được công việc của BCH khoá tới?

Nhà thơ Lê Chí: Bây giờ mà nói cụ thể nhân sự này thật khó. Bởi trong gần một nghìn hội viên mà chỉ chọn ra một ngọn cờ tiêu biểu nhất thì không đơn giản chút nào.

Nhà văn Khôi Vũ: Tôi xin phép không trả lời câu hỏi quá tế nhị này! Lắm khi thương nhau quá lại hoá hại nhau!

PV: Cá nhân ông có cho rằng thành viên BCH nên rải đều ở các vùng miền không? Nếu có thì ông có thể giới thiệu cá nhân đó ở vùng miền mình đang ở?

Nhà thơ Lê Chí: Đây không phải là vấn đề “rải đều” thành viên BCH các vùng miền để “dĩ hòa vi quý”. Hội Nhà văn Việt Nam là một tổ chức sáng tạo nghệ thuật của quốc gia, nên về mặt tổ chức cần thể hiện được yêu cầu của bản thân nó. Còn việc chọn người để cử vào BCH Hội Nhà văn khóa VIII, theo tôi, nên để mỗi khu vực (vùng, miền, khối các dân tộc) chọn bầu trực tiếp 1 hoặc 2 thành viên (tùy theo qui định cơ cấu) và mỗi chuyên ngành chủ chốt cũng sẽ làm tương tự. Sau đó hiệp thương hợp thành BCH để bầu ra Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội và các chức danh cần thiết. Tôi nghĩ, đó mới là dân chủ thực chất từ cơ sở. Vì bản thân từng vùng, miền, khối các dân tộc và từng chuyên ngành họ biết cần chọn ai để thay mặt cho mình. Bản thân người được bầu cũng hiểu biết sâu hơn người và việc của vùng miền và chuyên ngành mình, chứ vào đại hội, dù toàn thể hay đại biểu, thú thật, cũng không ai biết rõ ai để đảm bảo chất lượng bầu cử. Còn nếu tiến hành bầu trực tiếp các thành viên BCH tại đại hội, tôi e đó chỉ là “lối mòn” của dân chủ hình thức mà thôi.

Nhà văn Khôi Vũ: Nên lắm chứ! Các nơi sau đây, ngoài Hà Nội và TP.HCM, cần có thành viên trong BCH: Đồng bằng Bắc bộ, Tây Nguyên, Miền Trung, Miền Đông Nam bộ, Miền Tây Nam bộ. Nhà văn thành viên các vùng miền này tốt nhất là Liên chi hội trưởng hoặc Chi hội trưởng địa phương đó.

PV: Nhà văn Lê Văn Thảo trong cuộc trò chuyện đầu năm với Báo điện tử Tổ Quốc ‘mong và tin’ ở Đại hội 8 những người trẻ sẽ gánh vác công việc của nền văn học nước nhà. Vậy lực lượng nhà văn trẻ hiện nay đã thực sự có đủ khả năng gánh vác công việc của nền văn học nước nhà chưa?

Nhà thơ Lê Chí: Qui luật cuộc sống là sự kế thừa tiếp nối giữa các thế hệ. Do vậy thành viên BCH cũng cần thể hiện được tính tất yếu ấy. Ở đây không phải là “già hóa” hay “trẻ hóa”. Cố gắng hài hòa được số lượng giữa các thế hệ và giới trong BCH là hết sức cần thiết. Có thể tăng hơn một ít số lượng các thành viên trẻ. Có được như vậy, sự thông cảm, thấu hiểu giữa các thế hệ nhà văn sẽ giảm đi “đứt quãng”, phiến diện và cực đoan.

Nhà văn Khôi Vũ: Dùng chữ "trẻ" thì khó hình dung lắm. Tôi nghĩ rằng thành viên BCH nên có một số ở lứa tuổi 60-65 (chỉ tới 65 thôi), đa số ở lứa 50-60, và một số khác ở tuổi 40-50. Ở lứa tuổi 40-65, các nhà văn hầu như đã thành danh nên hoàn toàn có đủ bản lĩnh, năng lực và điều kiện cống hiến cho công việc của Hội.

PV: Nếu như Đại hội trước đại diện cho nhà văn trẻ trong BCH có nhà thơ Phan Thị Vàng Anh thì theo ông nhiệm kỳ tới này nên có những gương mặt trẻ nào có mặt trong BCH?

Nhà thơ Lê Chí: Nguyễn Ngọc Tư là gương mặt thật xứng đáng, lại là nữ.

Nhà văn Khôi Vũ: Theo tôi, không nên có thành viên BCH ở tuổi dưới 40, cho dù họ có tài năng trong sáng tác. Điều hành công việc của một Hội lớn và phức tạp như Hội Nhà văn, cần được tích lũy kinh nghiệm quản lý, mà điều này thì cần có thời gian và thử thách trong môi trường làm việc trước đó.

PV: Khi đề cử thành viên BCH khoá mới chúng ta nên chọn tiêu chí gì? Có cần thiết phải là nhà văn nhà thơ nổi tiếng hay chỉ cần người nhiệt tình, biết cách quản lý, tổ chức? Vì rằng nếu yêu cầu một nhà văn có mặt trong BCH hội tụ đủ các yếu tố đó thì vừa khó vừa ít?

Nhà thơ Lê Chí: Trên hết, tổ chức nghề nghiệp này có một yêu cầu không thể thiếu là tập họp lực lượng, đoàn kết nhà văn các vùng miền và dân tộc. Do vậy, tiêu chuẩn cấu tạo vào BCH, không chỉ là những người sáng tác giỏi, có nhiều tác phẩm mà rất cần những người có khả năng thẩm định văn học tốt, tập họp lực lượng và quản lý. Qua đó, cho thấy số lượng thành viên BCH không thể quá ít như một vài nhiệm kỳ trước đây. Còn chẳng may, bầu cử rơi vào “cực đoan” đạt được số lượng quá ít, dễ dẫn đến những tổn thương không sao lường hết.

Nhà văn Khôi Vũ: Các nhà văn nổi tiếng nên để họ sáng tác thì có lợi hơn vì nếu để họ làm quản lý mà họ lại nhiệt tình nữa thì việc sáng tác hầu như phải dừng lại, đó là thiệt thòi lớn cho nền văn học đang cần những sáng tác hay của chúng ta hiện nay. BCH chỉ cần những người biết quản lý, có nhiều điều kiện thuận lợi để toàn tâm toàn ý cho công việc. Dĩ nhiên, một uy tín nhất định về văn chương cần được xem là điều kiện đầu tiên.

PV: Chúng ta có nên bầu Chủ tịch Hội trực tiếp không? Hay vẫn như cách bầu các Đại hội trước?

Nhà thơ Lê Chí: Cũng có thể. Nhưng với tầm bao quát rộng rãi của một Hội toàn quốc, để đảm bảo chặt chẽ yêu cầu đối nội và đối ngoại, tôi nghiêng về phía để BCH bầu chủ tịch.

Nhà văn Khôi Vũ: Bên Đảng đã thí điểm bầu trực tiếp Bí thư ở nhiều cấp rồi. Hội Nhà văn cũng nên tiên phong bầu trực tiếp Chủ tịch trong số những người đắc cử BCH.

PV: Ông nhận định hay dự đoán ai sẽ làm chủ tịch Hội khoá tới?

Nhà thơ Lê Chí: Tôi không quan tâm nhiều. Không có gì bức xúc lắm để mình phải quá lo. Bởi lao động nghệ thuật là công việc “khổ ải” của mỗi nhà văn, chớ không phải do ai đó làm chủ tịch sẽ quyết định chất lượng tác phẩm cho mình.

Nhà văn Khôi Vũ: Tôi ủng hộ một người như nhà thơ Hữu Thỉnh làm Chủ tịch Hội, nhưng anh đã làm hai khóa rồi, theo luật thì không làm khóa thứ ba được nữa. Vì thế tôi nghĩ đến một người trẻ ít chịu sức ép của bạn bè trang lứa, đã có kinh nghiệm tham gia điều hành một Hội lớn. Người này phải đưa Hội hướng đến cái đích "Chất lượng" và đủ bản lĩnh đối phó với những ý kiến trái ngược.

* Cảm ơn các nhà văn, nhà thơ.

Hiền Nguyễn (thực hiện)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác