Vì một nghệ sĩ đã tận hiến thơ cho đời

(Toquoc)- Vào chiều 17/11, "Tuyển tập Phạm Tiến Duật" sẽ ra mắt bạn đọc cả nước nhờ tình cảm bạn bè đã dành cho nhà thơ. Những tấm lòng ấy không thể "cân đo" được bằng tiền bạc, mà được "đong đếm" bằng những vần thơ còn mãi theo năm tháng.

Vì một nghệ sĩ đã tận hiến thơ cho đời - ảnh 1
Chân dung nhà thơ Phạm Tiến Duật
(Tranh sơn dầu của Trần Nhương)
Với nghĩa cử đó, Báo điện tử Tổ quốc đã hỏi chuyện hai* trong ba nhà văn từng một thời gắn bó với nhà thơ Phạm Tiến Duật trên chiến trường, trong bom đạn và giờ này vẫn luôn ở cạnh ông bên giường bệnh, khi ông đang phải vật lộn với căn bệnh ung thư quái ác (* là nhà thơ Trần Nhương và nhà văn Nguyễn Khắc Phục). Họ đã cùng ông Vũ Cao Phan, là những người đầu tiên xúc tiến, chuẩn bị thực hiện tâm nguyện của nhà thơ cho cuốn sách cuối cùng “Tuyển tập Phạm Tiến Duật”.



Nhà thơ Trần Nhương.

PV: Được biết ông và hai người bạn văn nữa sắp cho ra mắt Tuyển tập Phạm Tiến Duật. Ông có thể cho biết sơ qua nội dung cuốn sách?

NT.TN: Tuyển tập Phạm Tiến Duật có 3 tập: Thơ và Trường ca, Kim cương bất hoại, Tư liệu và dòng thời gian. Lần này mới ra tập Thơ và trường ca. Phần văn xuôi có tên Kim cương bất hoại là các bài anh viết về các đồng nghiệp, về trăn trở cuộc đời. Ở đó có những chân dung nhà văn anh viết rất hay như Nguyễn Minh Châu, Thu Bồn… Phần Tư liệu và dòng thời gian là các bài báo mọi người viết về anh.

PV: Nghe nói ông đóng góp một bức tranh chân dung nhà thơ trong tuyển tập Phạm Tiến Duật. Ông có thể nói rõ hơn về bức tranh này?

NT.TN: Người chủ trì trong việc làm tuyển tập cho Phạm Tiến Duật là nhà văn Nguyễn Khắc Phục, tôi chỉ giúp anh một số việc. Nguyễn Khắc Phục rất nhiều công việc nhưng anh gác lại hết để tập hợp tác phẩm của Phạm Tiến Duật, anh liên hệ nhà xuất bản, mi sách… Trong khi làm, thấy Phạm Tiến Duật chưa có chân dung được vẽ, ảnh thì quá nhiều. Anh Phục bảo tôi: Ông là đồng hương, quen biết nhau hơn nửa thế kỷ lại có tý hội hoạ, ông vẽ một chân dung Phạm Tiến Duật để in vào sách tuyển. Nhưng chỉ trong một đêm thôi, nếu không sẽ lỡ việc in sách.
Tôi nhận lời. Đi làm về tôi lên phòng vẽ luôn, chỉ xuống nhà ăn cơm mươi phút rồi lại lao vào vẽ. Cũng may tôi quá thuộc Phạm Tiến Duật nên thể hiện chân dung anh cũng không khó khăn mấy. Chỉ cố bật được cái thần của anh. 21g30 tối 7/11 thì tôi vẽ xong, tuy chưa thật ưng ý nhưng đã ra Phạm Tiến Duật. Tôi post lên web của tôi sau mấy phút, đầu bên ngõ Dã Tượng, nhà văn Nguyễn Khắc Phục cóp về web của anh. Thế là cùng một lúc chân dung Phạm Tiến Duật được công bố trên hai website trannhuong.comnguyenkhacphuc.com. Ngày hôm sau tôi nhận khá nhiều điện thoại và e.mail khen ngợi bức chân dung Phạm Tiến Duật tôi vẽ. Vui vì mình cố vẽ cho bạn một chân dung sơn dầu để lưu giữ.

PV: Ngoài phần tranh, ông có tham gia vào mảng nào khác trong tuyển tập này không? Cụ thể thế nào?

NT.TN: Tôi vẫn đi làm nên cũng bận, chỉ giúp những việc mà anh Nguyễn Khắc Phục không có thời gian làm. Cụ thể là các vi-nhét làm đẹp cho trang sách đều do tôi vẽ, đánh máy một số bài và quan trọng là đi tìm bài thơ Vòng trắng để đưa vào tuyển tập. Bài thơ này hồi tháng 1/1974 in ở Tạp chí Thanh niên bị “tai nạn” nên Phạm Tiến Duật không đưa vào tập nào. Thấy tôi đi tìm, anh Quỳnh ở tạp chí Thanh niên đã nhanh chóng tìm báo lưu và anh mail luôn cho tôi. Sau đó anh còn mang cả bản photo đến cho tôi. Trước khi có bản chính thức bài thơ đó thì nhà thơ Trần Đăng Khoa thuộc lòng đã đọc cho tôi chép, nhưng có vài chỗ không đúng như bản in. Một bạn đọc tên là Nguyễn Hùng dưới Quán Toan, Hải Phòng đã đọc bài thơ Vòng trắng qua điện thoại cho tôi. Bạn đọc của chúng ta yêu quý nhà thơ Phạm Tiến Duật nhường nào.

PV: Còn công việc “hậu cần” cho cuốn sách?

NT.TN: Việc “hậu cần” cho cuốn sách thì không, tôi bận công việc cơ quan, anh Nguyễn Khắc Phục và anh Vũ Cao Phan lo giúp. Tôi là anh trợ lý đắc lực trong công việc này thôi.


Vì một nghệ sĩ đã tận hiến thơ cho đời - ảnh 2


Nhà văn Nguyễn Khắc Phục.

PV: Là người chủ trì tuyển tập Phạm Tiến Duật, xin ông cho biết ông đã “lo” cho nó như thế nào, về cả nội dung và tài chính?

NV.NKP: Không phải một mình tôi, mà là các bạn bè và người thân của nhà thơ Phạm Tiến Duật cùng nhau chia việc ra mà làm. Làm với tất cả tình cảm quý mến, trân trọng và hãnh diện khi được đọc lại những tác phẩm tâm huyết nhất mà nhà thơ hiến dâng cho Tổ Quốc và con người. Chuyện tiền nong cũng vậy, rất nhiều cơ quan, đơn vị, cá nhân khi biết tin làm Phạm Tiến Duật Tuyển tập đều hăng hái và vô tư tài trợ, giúp đỡ, thậm chí có bạn trẻ ở TP.Hồ Chí Minh còn gửi cả quà, lẵng hoa, tiền nhờ bưu điện chuyển để cầu chúc nhà thơ mau bình phục và đóng góp vào việc in tuyển tập.

PV: Ông có thể chia sẻ với độc giả những khó khăn mà ông gặp phải trong quá trình chuẩn bị ra mắt cuốn sách?

NV.NKP: Khó nhất là chạy đua với thời gian.

PV: Ông đã định mỗi ngày phải sản xuất ra một đồ chơi và chế tạo ra một trò chơi cho một đứa trẻ "67 cái lá vàng rơi" là nhà thơ Phạm Tiến Duật đang nằm viện. Vậy ông đã thực hiện được dự định này chưa?

NV.NKP: Vâng, mỗi ngày một “đồ chơi”. Ấy là từng trang tuyển tập Phạm Tiến Duật hình thành trên bản thảo rồi trên ma-két và cuối cùng thành sách.

PV: Được biết, ngày nào ông cũng vào trò chuyện và đọc Osho cho nhà thơ Phạm Tiến Duật nghe. Tại sao là Osho mà không phải là một tác phẩm nào khác trong lúc này?

NV.NKP: Osho dạy người ta biết cách yêu thương, tin tưởng và lạc quan ngay cả trong những giây phút khó khăn, thử thách nghiệt ngã nhất. Và quan trọng hơn, biết mỉm cười hi vọng ngay cả khi mắt nhòa lệ…


Vâng, đó là cách mà các bạn văn chia sẻ đau đớn với nhà thơ Phạm Tiến Duật lúc này. Những trang sách Tuyển tập Phạm Tiến Duật là sự trang trải tình bè bạn, đồng nghiệp và lớn hơn, đó là lòng biết ơn một nghệ sĩ đã tận hiến thơ của mình cho cuộc đời và con người.


BẠCH DƯƠNG

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác