Văn học thế giới sẽ phát triển tầm nhìn ở Việt Nam và Hàn Quốc

Trinh Bảo

Ngày 5-12 vừa qua, tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam, Viện dịch thuật Hàn Quốc phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam - Hàn Quốc.

Tham dự hội thảo có Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Hữu Thỉnh, nhà lý luận phê bình Hà Minh Đức, các nhà văn nhà thơ Y Phương, Lê Thành Nghị, Phan Thị Vàng Anh... Đại diện các trường đại học Việt Nam. Đoàn nhà văn Hàn Quốc do nhà văn Ko Yuong Yin, trưởng đoàn cùng 6 nhà văn tham dự hội thảo.

Tham luận tại hội thảo, các nhà văn hai nước đặc biệt quan tâm đến thực trạng và đặc trưng nền văn học Việt - Hàn. Hai bên cùng mong muốn đẩy mạnh thêm nữa giao lưu văn học Việt - Hàn.

Nhà văn Hà Minh Đức giới thiệu những nét cơ bản và các giai đoạn phát triển trong lịch sử văn học Việt Nam. Với cách trình bày hệ thống khúc triết và rõ ràng, nhà văn giáo sư đã đem đến cho hội thảo cái nhìn tổng quan về những thành tựu và một tương lai đầy hứa hẹn về một nền văn học đầy bản sắc dân tộc.

Khẳng định và nhấn mạnh điều này giáo sư nhận định: “Ở Việt Nam có cách đánh giá riêng về nền văn học nước mình qua mười thế kỷ phát triển. Văn học Việt Nam được sáng tạo gắn liền với sự phát triển của dân tộc, là con đẻ tinh thần của nhân dân và đất nước với những kỳ tích chống xâm lăng và xây dựng đất nước. Nền văn học ấy đã phát triển và có nhiều thành tựu qua mười thế kỷ và ở thời điểm nào cũng có thành tựu, đặc biệt ở thế kỷ 15, thế kỷ 18 và thế kỷ 20”.

Nhà văn đặc biệt lưu ý các nhà văn Hàn Quốc về thời kỳ đổi mới văn học Việt Nam với nhiều tác giả luôn biết tìm tòi sáng tạo, đổi mới văn chương về hình thức, nội dung. Nhiều thành công được ghi nhận và tiếp tục có những thể nghiệm mới giàu triển vọng. Một thế hệ nhà văn sung sức, tươi trẻ đang trở thành người đại diện cho văn chương Việt Nam những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21. Ông giới thiệu cho các bạn văn Hàn Quốc về bộ Tổng tập văn học Việt Nam của Viện khoa học xã hội Việt Nam và nhà xuất bản khoa học xã hội biên soạn với 51 đầu sách và trên 40000 trang sách khổ lớn, thể hiện được sức sáng tạo của nhiều thế hệ nhà văn, thể hiện một nền văn học hưng thịnh, giàu sức sống và giá trị nhân văn.

Quan tâm đến một quốc gia có nhiều điểm tương đồng và có một văn học giàu bản sắc dân tộc, nhà văn Jeong Seong Tae, cây bút trẻ Hàn Quốc (sinh 1969), người đã gây được sự chú ý của văn đàn bởi sự thể hiện những diện mạo khác hẳn với các tác giả cùng lứa với mình về nhiều mặt, người có một văn phong rất tự do tự tại, sử dụng tài tình ngôn ngữ địa phương, rất giỏi về đề tài nông thôn. Anh cảm thán khi tâm sự về những tác phẩm văn học Việt Nam mà anh đã đọc. Đó là tác phẩm văn học Bảo Ninh, của Nguyễn Ngọc Tư, của Hữu Thỉnh, của Chim Trắng, Thanh Thảo, Lê Minh Khuê... Jeong Seong Tea rất vui khi kể về kỷ niệm lần đầu anh đến Việt Nam, cách đây 6 năm: “ Ấy là khi tôi mới trở thành nhà văn. Khi đó tôi thật ốm yếu, mặc dù vậy tôi vẫn quyết định đi vì đó là chuyến đi du lịch nước ngoài đầu tiên trong đời và lại đến Việt Nam. Một đất nước có ấn tượng đặc biệt trong tôi. Trong cuộc hành trình từ TP. HCM tới Nha Trang, tôi đã không ngừng tìm kiếm một điều gì đó mà trong tâm luôn lo ngại. Đó chính là sự phẫn nộ của giới trẻ Việt Nam đối với chúng tôi, người Hàn Quốc, vì những gì Hàn Quốc đã gây ra cho Việt Nam trước đây. Nhưng tôi đã không thấy được điều đó từ bất cứ ai. Và điều này khiến tôi bàng hoàng và như thức tỉnh ra một điều mới lạ.”

Chuyến đi thăm Việt Nam lần này, Jeong Seong Tea dường như đã trở thành một người khác hẳn. Anh rất xúc động khi nói chuyện với mọi người, nói nhiều hơn, cười nhiều hơn, và tôi còn thấy anh rơm rớm khóc khi nhà thơ Hữu Thỉnh hỏi thăm về gia đình, về sức khỏe. Nhà văn trẻ Hàn Quốc này thực sự quan tâm và đọc kỹ về văn học của chúng ta. Anh có những lời bình luận sắc sảo, những trích dẫn rất hóm khi dẫn chứng cho nhận xét của mình. Điều đáng quý hơn là anh rất nhiệt tình tham gia tổ chức cho những tác phẩm Việt Nam được mau chóng dịch và xuất bản ra tiếng Hàn. Anh cho biết đã tham gia trực tiếp vào việc tổ chức in cuốn Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư. Trước bạn bè Việt Nam, trước Nguyễn Ngọc Tư, anh cười phấn khởi: “Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư đã ùa vào Hàn Quốc như bão táp”. Jeong Seong Tea, nhà văn được giải thưởng: Giải nhà văn trẻ văn học thực tiễn, Giải thưởng sáng tác Shin Dong Yep, đã kết thúc bài tham luận của mình rất ấn tượng: “Văn học Việt Nam đã tìm đến Hàn Quốc với sức mạnh trên cả văn học. Nói một cách khác là đã luôn xác nhận được sức mạnh của văn học. Văn học cũng giống như món ăn. Nếu đã thử một lần thì không thể quên hương vị ấy. Văn học được một lần canh tân lại nở hoa trên nền mỹ học. Chúng ta có vai trò lớn trong việc thúc đẩy văn học của nhau. Cách đây 6 năm, nhà thơ Shin Kyeng Rim đã nói: ”Văn học thế giới bây giờ sẽ phát triển tầm nhìn mới ở văn học Việt Nam và Hàn Quốc”.

Trong chuyến sang thăm và làm việc lần này của đoàn nhà văn Hàn Quốc, có một tác giả nữ. Chị là Oh Young Hee (1947), là một trong những nhà văn nữ hàng đầu Hàn Quốc. Nhỏ nhắn, nhanh và dịu, đôi mắt đặc biệt thông minh và từng trải, nhà tiểu thuyết nổi tiếng này dành được ba giải thưởng văn học lớn ở Giải Dong Gin năm 1983, Giải Lee Sang năm 1980, Giải Oh Yeongu năm 1996. Oh Young Hee viết nhiều, khỏe. Hàng loạt tác phẩm của chị như: Dòng sông lửa, Khu vườn niên thiếu, Linh hồn của gió, Dạ hội, giếng xưa, Pháo hoa, Chim... đã từng gây sóng gió trong giới lý luận văn học Hàn bởi một phong cách sâu sắc và giọng văn trữ tình. Tác phẩm của chị được dịch ra nhiều thứ tiếng. Ở Việt Nam, tiểu thuyết Ván bài lúc hoàng hôn của chị đã được Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành và có hồi âm tốt trong bạn đọc Việt Nam.

Cùng với nhiều hoạt động khác của đoàn nhà văn Hàn Quốc như giảng bài tại một số trường đại học, gặp gỡ các tổ chức văn hóa... Hội thảo văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc thực sự đem lại sự hiểu biết và đồng cảm hơn nữa giữa các nhà văn hai nước. Đúng như tham luân của nhà lý luận phê bình Lê Thành Nghị: “Tính chân thực nghệ thuật đã tạo sự đồng cảm”.

Sự đồng cảm ấy còn xuất phát từ sự tương đồng về văn hóa, về ý chí vươn lên, về lòng mến khách và tình hữu nghị.

Đặc biệt quan tâm đến giao lưu trao đổi văn hóa giữa hai nước Việt - Hàn, Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam nhấn mạnh: “Giao lưu văn hóa phải góp phần củng cố tình hữu nghị. Trước sự phát triển vũ bão của các phương tiện nghe nhìn, văn học vẫn giữ nguyên vị trí không gì thay thế được trong việc bồi dưỡng tâm hồn và hoàn thiện nhân cách. Không những không thể mất đi mà ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết những thông điệp nóng bóng của văn chương, làm cho nhân dân hai nước hiểu biết cuộc sống của nhau, gắn bó với nhau hơn trước, những thách thức có tính chất toàn cầu. Chính vì vậy chúng tôi đề nghị các nhà văn của hai nước chúng ta cùng nhau phấn đấu làm sâu sắc thêm tình hữu nghị vốn có bằng các việc làm cụ thể sau:

- Ưu tiên hàng đầu cho công tác dịch thuật, soạn thảo một trương trình dịch thuật dài hạn. Giới thiệu các đối tác tương ứng của hai nước hợp tác dài hạn với nhau.

- Tổ chức các cuộc hội thảo luận phiên giữa hai nước, cùng nhau chia sẻ những thông tin và thảo luận về các vấn đề văn học cùng quan tâm.

- Trao đổi các đoàn thăm hàng năm.

- Tổ chức các trại sáng tác chung giữa nhà văn hai nước, tạo điều kiện đi và viết về đất nước của nhau sâu sắc hơn. Qua đó tình bạn giữa các nhà văn sẽ hình thành và phát triển tốt đẹp.

Trong hơn 50 năm xây dựng và phát triển, Hội nhà văn Việt Nam đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều tổ chức văn học quốc gia và quốc tế. Đã đón tiếp hàng trăm nhà văn từ khắp nơi trên thế giới. Sang thế kỷ 21, đoàn nhà văn Hàn Quốc do nhà văn Lee moon Ku dẫn đầu là vị khách đầu tiên sang xông đất Hội Nhà văn Việt Nam. Từ đó mối quan hệ văn học của chúng ta ngày càng phát triển. Hy vọng rằng mối bang giao thân tình này sẽ ngày càng được củng cố và nồng thắm hơn nữa”.

(Văn nghệ)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác