Văn học miền núi với đóng góp của nhà văn Phạm Duy Nghĩa

(Toquoc)- Đề tài dân tộc và miền núi là một trong những đề tài lớn của văn học Việt Nam, từng đem lại những tác phẩm văn xuôi có giá trị cao trong nền văn chương cách mạng.

Văn học miền núi còn giữ vị trí đặc biệt bởi đây là khu vực duy nhất trong nền văn học có sự hiện diện của văn học các dân tộc anh em. Nó không chỉ có giá trị văn chương mà còn là tư liệu quý cho văn hoá học, dân tộc học và các ngành khoa học xã hội khác. Những năm gần đây, nhiều tác phẩm văn xuôi viết về miền núi đã giành được giải thưởng văn học cao trong nước và quốc tế như giải thưởng của báo Văn nghệ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Hội Nhà văn Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam, giải thưởng ASEAN... Tuy nhiên, bộ phận văn học này, đặc biệt là văn học các dân tộc thiểu số, do nhiều lí do còn chưa được nhận một sự quan tâm đúng mức từ phía các nhà lí luận phê bình.

Văn học miền núi với đóng góp của nhà văn Phạm Duy Nghĩa - ảnh 1
Nhà văn trẻ Phạm Duy Nghĩa
Nhà văn Phạm Duy Nghĩa - hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam - vừa bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Nhà nước với đề tài nghiên cứu Văn xuôi Việt Nam hiện đại về dân tộc và miền núi. Công trình nghiên cứu đã được Hội đồng chấm luận án đánh giá cao vì những đóng góp cho mảng lí luận phê bình vốn chưa đầy đặn về văn học miền núi nói chung, văn xuôi miền núi nói riêng. Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu toàn diện và hệ thống về văn xuôi miền núi gồm cả tác phẩm của người Kinh và người dân tộc thiểu số từ khi ra đời đến nay, đem lại cái nhìn bao quát, toàn cảnh về một đề tài lớn trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Toàn bộ các truyện ngắn, truyện vừa, tiểu thuyết, kí hiện đại của Việt Nam viết về dân tộc và miền núi từ trước Cách mạng tháng Tám đến nay, khoảng 8 thập kỉ, đều thuộc đối tượng nghiên cứu của công trình. Luận án đã chỉ ra những đặc điểm cơ bản nhất về nội dung và nghệ thuật của văn xuôi dân tộc và miền núi với những thành công và hạn chế của nó; trên cơ sở đó luận án đưa ra những gợi ý, đề xuất nhằm mang lại những kinh nghiệm hữu ích cho người sáng tác văn xuôi về đề tài dân tộc và miền núi. Luận án góp phần bàn thêm và sâu kĩ hơn về các vấn đề cơ bản của văn học miền núi như vấn đề truyền thống và hiện đại, vấn đề bản sắc dân tộc, vấn đề đội ngũ tác giả, từ đó góp phần gợi mở một số phương hướng phát triển cho khu vực văn xuôi dân tộc và miền núi. Trong nội dung nghiên cứu luận án còn đi sâu nhận diện các phong cách văn xuôi miền núi tiêu biểu nhằm khẳng định thành tựu của bộ phận văn học này thể hiện qua những đỉnh cao - sự kết tinh trong sự phát triển bề rộng.

Các nhà khoa học trong Hội đồng chấm luận án cùng nhiều nhà nghiên cứu văn học khác đều khẳng định luận án tiến sĩ của Phạm Duy Nghĩa là một công trình được thực hiện công phu, tâm huyết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tác giả luận án đã có sự hài hoà giữa tư duy khoa học của người nghiên cứu và tư duy nghệ thuật của một nhà văn. Với một khối lượng khá đồ sộ các tài liệu và tác phẩm được đưa vào khảo sát trong luận án, cùng nhiều bài viết về văn xuôi miền núi đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành, những đóng góp của Phạm Duy Nghĩa trong lĩnh vực này đã cho thấy niềm say mê đối với văn hoá - văn học miền núi của một cây bút truyện ngắn viết về miền núi đã từng có thành tựu. 

Nguyên Thanh

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác