Truyện tranh dành cho trẻ em: Những giá trị cốt lõi bị “bức tử”…


Tràn ngập các nhà sách với những đề tài phong phú và hình thức bắt mắt, truyện tranh đang là sản phẩm được nhiều phụ huynh tìm mua cho con nhân dịp nghỉ hè.

Tuy nhiên, điều khiến phụ huynh bức xúc là nội dung các cuốn truyện tranh dựa trên cốt truyện cổ tích, dân gian đã bị cắt xén, thêm bớt tùy tiện và sai lệch so với ban đầu. Thậm chí, có nhà xuất bản (NXB) còn bỏ qua những chi tiết đắt giá của các câu chuyện dân gian, ngụ ngôn từng đi vào ký ức trẻ thơ của bao thế hệ...

 

Thiếu trước, hụt sau

Cầm trên tay 3 cuốn truyện tranh có tên “Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn”, chị Nguyễn Mỹ Nhân, trú tại chung cư cao cấp trên phố Hoàng Văn Thái, quận Thanh Xuân, Hà Nội, than thở: “Thật không biết mua gì cho con đọc nữa, 3 cuốn truyện của ba NXB Dân trí, Văn hóa và Mỹ thuật, chả cuốn nào có nội dung giống nhau, chưa kể còn thêm bớt tùy tiện. Thậm chí tên cuốn truyện của NXB Dân trí cũng chỉ còn ba từ: “Nàng Bạch Tuyết”. Cầm 3 cuốn truyện chị Nhân đang xem, người viết truyện thấy cả 3 cuốn đều đã bị cắt toàn bộ nội dung những câu thoại của bảy chú lùn và nàng Bạch Tuyết khi nàng ăn đồ trong chén bát, nàng ngủ trên giường của các chú lùn. Đặc biệt, những câu thoại  “kinh điển” như: “Xưa kia bà đẹp nhất trần/Ngày nay Bạch Tuyết muôn phần đẹp hơn/Nàng ta ở khuất núi non/Tại nhà của bảy chú lùn xa xa” hoàn toàn biến mất “không dấu vết” khỏi 3 cuốn truyện của 3 NXB kể trên.

Chị Nhân bức xúc: “Tuần trước, tôi cũng mua cho cháu một bộ truyện tranh, khi về đọc cháu bảo, chuyện mẹ kể cho con không đúng, ở trong sách khác cơ. Khi tôi hỏi khác thế nào, cháu bảo Thạch Sanh làm gì có nồi cơm thần mà mẹ kể có nồi cơm cứ ăn vơi lại đầy. Tôi thật không thể cãi với sách được, không hiểu nổi tại sao chi tiết gần như đã đi vào đời sống người dân như chi tiết ấy mà cũng nỡ cắt?”.

Tìm đến nhân viên bán hàng nhờ tư vấn, chị Quách Thu Trang, trú ở  khu đô thị Mỹ Đình 1, huyện Từ Liêm, Hà Nội được khuyên nên mua truyện tranh của NXB Kim Đồng. Chị Đỗ Thị Hợp, nhân viên bán hàng nhà sách Trí Đức cho biết: “Nhiều khách hàng phàn nàn về chất lượng truyện tranh lắm, ngay cả chúng tôi nhiều lúc đọc cũng bực cả mình vì nội dung chỉ dăm ba câu thoại ngắn ngủi, có truyện còn vẽ minh họa như trong game bi hùng, hoành tráng, lời thì cũng chỉ dăm ba câu, cắt gọt hết cả”, vừa nói chị Hợp vừa đưa ra cuốn truyện tranh có tên Truyện cổ Grim của NXB Trẻ. Quả thật, hình minh họa khiến người ta ngay lập tức liên tưởng tới những cảnh trong các game hành động hay siêu nhân nào đó. Loay hoay bên khu trưng bày truyện tranh của NXB Kim Đồng, chị Trang vẫn không hài lòng: “Có vẻ khá hơn về ngôn từ, câu chữ và nội dung tương đối đủ hơn, nhưng kết thúc của Tấm – Cám mới đến đoạn tắm nước sôi đã bất ngờ kết thúc, hụt hẫng quá mà truyện đã dừng ở đó đâu”.

Cái chết của các nhân vật trong truyện tranh cũng bị “thiên biến vạn hóa” đến tức cười. Mụ hoàng hậu trong truyện “Nàng Bạch Tuyết” bị NXB Dân trí ấn định cho chết bởi vỡ tim, cũng chính bà hoàng hậu này nhưng lại được NXB khác cho bị vua cha xử tội chết. Tương tự như vậy, mẹ ghẻ của Tấm khi thì được cho là chết do con gái bị bỏng (NXB Kim Đồng), khi lại được mặc định cho chết vì thấy đầu lâu con gái trong hũ mắm (NXB Hồng Bàng).

Trong cuốn “Cô bé quàng khăn đỏ” của NXB Đông A, câu hỏi: “Bà ơi sao mồm bà to thế?”, đã được “chế” thành: “Bà ơi sao răng bà nhọn thế?”. Cứ cách  “chế” tùy tiện nội dung những câu chuyện cổ tích thân quen như vậy, mỗi trẻ em khi đọc sẽ có hình dung khác nhau về câu chuyện mà các bé đã được đọc, được nghe.  

Truyện tranh dành cho trẻ em: Những giá trị cốt lõi bị “bức tử”… - ảnh 1
Đi mua sách, truyện là niềm vui của trẻ em dịp hè.
 

“Thượng đế” cũng phải… đầu hàng!

Cười to như phát hiện ra điều gì thú vị lắm, cậu bé Nguyễn Hoàng Minh, con chị Trang reo lên: “Mẹ ơi ra đây mà xem này”. Trang sách cháu mở rộng ra là cuốn truyện tranh của NXB Văn học, cháu đọc to: “Voi của nhà vua đi đến chỗ ấy, cứ gầm lên không chịu đi”, nhưng mà hình vẽ lại là con ngựa đây ạ”. Mới là học sinh lớp 5 nhưng đã có trên dưới 100 cuốn truyện tranh ở nhà, Minh nói: “Lúc bé cháu nghe hết những chuyện này rồi, mẹ kể, bà kể. Nội dung cháu nhớ là những câu thơ và các chi tiết chính như nàng Bạch Tuyết ba lần bị mụ dì ghẻ hãm hại, lần thì bằng quả táo, lần thì bằng lược và lần thì bằng áo lót. Có lần cháu đi thi cuộc thi dành cho trẻ em người ta còn hỏi câu này. Nhưng bây giờ, tất cả các cuốn truyện này chỉ kể mỗi lần bị ăn táo thôi”.

Đã học đến cấp 2 song Nguyễn Cao Thảo My, lớp 7B trường THCS Kim Giang vẫn có thói quen đọc truyện tranh. Em kể: “Bọn em hay mang truyện tới lớp trao đổi với nhau, cô giáo dạy tiếng Việt cũng khuyến khích đọc chuyện cổ tích, dân gian Việt Nam để có thêm vốn từ và biết sống có chân – thiện – mỹ. Đi mua truyện bây giờ chỉ có thể đọc truyện chữ, còn truyện tranh thì toàn là tranh thôi, nội dung lệch lạc lắm”. Thảo My cho biết, trước đây truyện tranh không nhiều như bây giờ nhưng chất lượng khá tốt, lời lẽ đầy đủ câu, nội dung tuy có rút gọn xong vẫn có những chi tiết chính theo truyện gốc. “Bây giờ bọn em đi mua truyện tranh, đứng 1 tiếng ở nhà sách là đọc được vài chục cuốn vì quá ngắn gọn, câu cũng chỉ đủ chủ ngữ vị ngữ chứ ít khi có những nội dung dẫn dắt khiến câu chuyện hấp dẫn”.

Cô giáo Trần Thanh Phương, giáo viên trường mầm non Hà Thắng tâm sự: “Vì các cháu mầm non chưa đọc được chữ nên chúng tôi chỉ dựa trên tranh của các cuốn truyện, còn phần nội dung chúng tôi tự kể cho sinh động, hấp dẫn và khiến các cháu nhớ lâu. Sau đó, có cháu nói lại là được anh hay chị đọc cho nghe nhưng không giống như cô kể. Truyện tranh bây giờ ngắn gọn quá, nên gọi là tranh truyện thì đúng hơn. Ngắn gọn đến đơn giản như vậy, làm sao có thể nuôi dưỡng tâm hồn cho trẻ được. Trẻ đã bị ảnh hưởng bởi game, bởi trò chơi và cuộc sống xô bồ rồi, giờ đến truyện cổ tích, dân gian cũng biến tướng như  vậy, hỏi biết làm sao?”.

Câu hỏi của cô giáo mầm non có lẽ vẫn chưa thể có lời giải đáp, bởi chưa có quy định nào “cấm” các NXB “chế” nội dung các cốt truyện dân gian, cổ tích theo ý đồ của họa sỹ, tác giả hay NXB như hiện nay.Và như vậy, đương nhiên các “thượng đế nhí” tiếp tục phải thưởng thức những tác phẩm văn học dân gian đã bị “bức tử”, bóp méo và vo gọn.

(phapluatxahoi.vn)


Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác