Thực trạng văn nghệ trẻ Kon-Tum

Tạ Văn Sỹ

(Toquoc)- Thế hệ trẻ bao giờ cũng là lực lượng mà bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, bất cứ ngành nghề, tổ chức nào cũng phải quan tâm đúng mực, đó là lớp người kế thừa và đảm nhiệm vai trò chủ nhân tương lai của xã hội.

Ý thức tầm quan trọng của đội ngũ sáng tác trẻ, Hội Văn học - Nghệ thuật Kon Tum đã thành lập Câu lạc bộ Sáng tác Trẻ, hy vọng VHNT Kon Tum sẽ có một đội ngũ hội viên kế cận, tiếp bước lớp đàn anh đàn chị tiếp tục giữ vững và phát triển phong trào sáng tác VHNT địa phương.

Câu lạc bộ Sáng tác Trẻ (CLBSTT) thuộc Hội Văn học- Nghệ thuật (VHNT) Kon Tum được thành lập, là nguồn bổ sung cho danh sách hội viên của Hội ngày càng dài thêm. Có thể kể một số tên hội viên nguyên là thành viên của CLBSTT: Đỗ Tiến Thuỵ, Nguyễn Văn Đinh, Hoàng Việt, Phạm Doãn Thị Mai, Nguyễn Thị Nam, Lê Thị Hải, Lê Thị Hải Yến, Lâm Thị Ngọc Ngân v.v… Những cây bút trẻ ấy mấy năm qua đã đóng góp cho những trang văn trang thơ của tạp chí Văn nghệ Kon Tum (và các báo, tạp chí khác từ trung ương đến các địa phương tỉnh bạn) những tác phẩm đĩnh đạc, tươi mới, giàu tư chất văn chương.

Một Đỗ Tiến Thuỵ mang dáng dấp một nhà văn chững chạc vững vàng, tác giả của tập truyện ngắn “Gió đồng se sắt” và tập tiểu thuyết “Màu rừng ruộng” đĩnh đạc, bây giờ đã rời xa cái tổ ấm khởi điểm hình thành nghiệp văn của mình nơi đất Kon Tum ra Thủ đô Hà Nội ngồi chân biên tập tạp chí Văn nghệ Quân đội danh giá; một Nguyễn Văn Đinh cũng chẳng kém cạnh ai, chỉ mới một số ít truyện ngắn trình làng đã gây được sự chú ý và kỳ vọng trong làng văn nghệ Kon Tum, chỉ với một truyện ngắn lần đầu tiên gửi về “thử lửa” ở báo Văn nghệ Trẻ đã liền được trang trọng đăng ngay trên trang nhất; một Thái Đông Hải chỉn chu, kỳ khu trong viết lách - nghĩa là viết rất có ý thức trách nhiệm và nghề nghiệp để tác phẩm sau vượt lên tác phẩm trước, hiện đang chuẩn bị cho ra mắt bạn đọc tập truyện ngắn đầu tay dày dặn vạm vỡ như tên gọi của sách: “Chuyện nhà Tư Béo”!; một Hoàng Việt không xuất hiện ồn ào nhưng đằm thắm, có duyên, ngày mỗi thêm khởi sắc, nhất là sau khi tham dự Hội nghị những người viết văn trẻ toàn quốc và trải qua khóa I ở Trung tâm bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du trở về thì sự tự bứt phá vươn lên càng thấy rõ hơn, tác giả trẻ đầy kỳ vọng này cũng sắp sửa trình làng một tập thơ “đọc được” có tên gọi rất… Tây Nguyên là “Từ phía núi”; một Phạm Doãn Thị Mãi, Lê Thị Hải, Lê Thị Hải Yến, Nguyễn Thị Nam… mặc dù chưa có nhiều biểu hiện bứt phá nhưng đã thấy mạch viết đều tay, gây được niềm hy vọng; một Lâm Thị Ngọc Ngân hãy còn quá trẻ nhưng đã có những tìm tòi thể nghiệm một cách viết mới mẻ của hơi thở văn chương đương đại…

Hiện CLBSTT còn có một số cây bút cũng rất xứng đáng sẽ lần lượt đứng vào hàng ngũ hội viên. Có thể kể một số gương mặt tiêu biểu: Nguyễn Sơn Tùng, Nguyễn Phúc Đoan, Lê Quốc Toản, Nguyễn Đình Toán, Bùi Minh Hải, Đặng Minh Sáng, Lê Thị Hoài, Dương Thị Trà Giang, Ngô Vũ Trường Hoài, Hoàng Thị Ngọc Mai, Vũ Việt Thắng, Đinh Su Giang (dân tộc Mơ-nâm)… Đặc biệt Đặng Minh Sáng, vừa mới xuất hiện ở Kon Tum đã chiếm ngay cảm tình bạn đọc và vừa lần đầu tiên gửi tham gia “thử sức” ở hai cuộc thi truyện ngắn có quy mô toàn quốc đã ẵm ngay hai giải thưởng chính thức, và thêm hai lần truyện được vào đến chung khảo của hai cuộc thi khác cũng mang tầm quốc gia và khu vực, đang được nhà xuất bản Quân đội nhân dân gợi ý đưa vào kế hoạch xuất bản cho một tập truyện! Một Hoàng Thị Ngọc Mai đang là sinh viên Cao đẳng Sư phạm mới xuất hiện cũng đang là niềm kỳ vọng của thơ nữ trẻ Kon Tum! Đặc biệt hơn nữa có Đinh Su Giang người dân tộc Mơ-nâm thiểu số, chỉ vài truyện ngắn in trên tạp chí Văn nghệ Kon Tum đã lọt vào “tầm ngắm” của bạn đọc, cụ thể có truyện vừa đoạt giải thưởng trong cuộc thi viết của Kon Tum. Đây là một “vốn quý” vì người thiểu số ở Tây Nguyên hoạt động mảng văn học như tác giả trẻ này vốn dĩ trước giờ là rất ít, rất hiếm hoi!... Những gương mặt trẻ này, thậm chí có người còn rất trẻ, đang sung sức, hừng hực đam mê mặc dù còn nhiều bỡ ngỡ, rụt rè. Chắc chắn đây là những cây bút sẽ góp phần làm phong phú, làm lan toả cho vườn hoa văn nghệ Kon Tum (và cả nước) thêm nhiều hương sắc mới.

Một thoáng điểm danh trên, hẳn những ai quan tâm đến phong trào VHNT ở Kon Tum đều phải vui mừng, hy vọng. Nhưng chỉ vui nừng, hy vọng không thôi vẫn là chưa đủ. Phải thông hiểu thực trạng của lực lượng này để thấy rằng vun vén, nuôi dưỡng được một tài năng không phải là chuyện đơn giản, xuê xoa. Vấn đề đặt ra ở đây cho những người quản lý, lãnh đạo hội VHNT, những người lớp đàn anh đàn chị, những người có trách nhiệm phải thấy được những khó khăn, bất cập của thực tế để có hướng quan tâm và tổ chức bằng được mọi điều kiện tốt nhất nhằm thúc đẩy những mầm non văn nghệ tương lai.

Đa số anh chị em trẻ đều còn đang đi học hoặc vừa mới ra trường, đang tìm kiếm việc làm, cuộc sống và tâm lý chưa ổn định, thời gian dành cho hoạt động sáng tác là khá hạn hẹp, nhất là thời gian nhóm họp để sinh hoạt chung. Những buổi tổ chức sinh hoạt định kỳ của CLB để gặp gỡ, trao đổi, học hỏi nghề nghiệp lẫn nhau thường không đầy đủ. Các em đều vướng vào thời điểm bận học tập, ôn luyện thi cử hoặc bận phấn đấu công tác. Đây là điểm làm hạn chế sự thích thú, nhiệt tình của tuổi trẻ. Điểm thứ hai: Một số bạn còn nhút nhát, e dè khi muốn tiếp cận với giới văn nghệ đàn anh để dần dà đến với mái nhà chung… Rất cần thiết phải có những người năng nổ, nhiệt tình, tự nguyện chủ động đến với các em để động viên, dìu dắt các em trên con đường nhập cuộc. Điểm thứ ba: Một số cây bút trẻ đang sinh sống hoặc công tác ở các huyện, xã cách xa trung tâm tỉnh lỵ, khu vực miền núi như Kon Tum đường sá xa xôi đi lại không dễ dàng, mỗi khi triệu tập sinh hoạt là rất khó khăn, nhất là khoản tổn phí tàu xe ăn ở, vì đa số còn chưa chủ động được nguồn thu nhập riêng! Và cũng vì xa xôi cách trở nên các em rất ít dịp được gặp gỡ giao lưu với những người đồng điệu - đấy cũng là một lý do góp phần làm nguội lạnh dần bầu nhiệt huyết lúc ban đầu, đôi khi còn trở thành mặc cảm tự ti, e ngại ở các em! Thêm điểm nữa cũng không kém phần quan trọng làm hạn chế tư duy sáng tác của các em là ít (thậm chí là không) có được nhiều dịp giao lưu, tham dự vào không khí của các hoạt động văn học như ở các thành phố lớn, từ đó những dư ba dư chấn của các trào lưu văn học khó tác động nhiều vào tư duy sáng tạo ở các em.

Và, như đã nói, từ chỗ thiếu thốn mọi nguồn thông tin tri thức, hạn chế mọi điều kiện hoạt động v.v… đã dẫn đến tình trạng các em không mấy quan tâm, nhiệt tình đến việc gửi tác phẩm đăng in trên nhiều báo, tạp chí để những trang viết và tên tuổi của mình đến được nhiều người trong cả nước (hoặc khu vực). Do vậy có một số tài năng, một số giọng điệu mới, lạ ở đây vẫn còn nằm trong vùng khuất lấp như núi rừng Tây Nguyên ngàn năm hoài giấu trong mình bao nhiêu điều…“bí ẩn” vậy!

Từ những thực tế trên đã vô tình tạo nên hiện trạng các em gần như sáng tác mang tính tự phát, manh mún, được chăng hay chớ, hoàn toàn theo kiểu năng khiếu bẩm sinh, thiếu tinh thần tập trung để đi dần vào ý thức chuyên nghiệp.

Biết rằng có nhiều công việc nặng nề đối với Ban Chấp hành và Thường trực Hội VHNT, nhưng việc củng cố, duy trì và phát triển CLBSTT sẽ là một “việc cần làm ngay”, vì đó là tương lai của Hội, tương lai của phong trào sáng tác địa phương, và dĩ nhiên là tương lai của văn học nước nhà nữa. Cụ thể phải cử người năng nổ, nhiệt tình, dễ gần gũi để chiêu tập các em có năng khiếu về với CLB. Hội nên có kế hoạch tài chính nhất định để ưu tiên chi cho hoạt động này. Tạp chí Văn nghệ nên thường xuyên ưu tiên dành trang giới thiệu đều đặn và có hệ thống các sáng tác của các em. Mở trại sáng tác riêng cho CLB để các em có dịp tiếp cận với hiện thực, tập tìm cảm xúc, chọn đề tài và ý tưởng sáng tác. Mời các em tham dự những cuộc hội họp, sinh hoạt của Hội để các em thấy gần gũi, thân tình, hội nhập với không khí văn nghệ hơn. Vào dịp hè nên mở trại viết cho các cháu năng khiếu ở các trường học và các cụm dân cư để phát hiện thêm tài năng nhỏ tuổi. Tranh thủ các dịp có nhà văn nhà thơ danh tiếng ghé về địa phương cho các em được dịp tiếp cận hỏi han trao đổi chuyện nghề để các em có thêm niềm ham thích. Người phụ trách nên thỉnh thoảng gom bài vở của các em gửi in giới thiệu trên các mặt báo, tạp chí văn học lớn để các em có thêm hưng phấn…

Tuổi trẻ là tương lai của những tương lai. Các cây bút trẻ là tương lai của sự nghiệp VHNT chúng ta. Có lẽ đã đến lúc cần quan tâm thích đáng đối với những tài năng trẻ vốn dĩ rất hiếm này. Các em có quyền được ưu tiên chăm sóc, thậm chí còn phải được ưu tiên hơn các anh chị đã định hình định danh. Hãy tin rằng tương lai sẽ trả lời cho chúng ta điều ấy.

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác