“Thơ Việt Nam cách tân và đổi mới” - bắt đầu từ đâu?

(Toquoc)- Sáng nay 18/02, Hội Nhà văn Hà Nội đã tổ chức buổi toạ đàm “Thơ - Tìm tòi và cách tân”. Đây là hoạt động hưởng ứng Ngày thơ Việt Nam 2008 của Hội Nhà văn Hà Nội.

“Thơ Việt Nam cách tân và đổi mới” - bắt đầu từ đâu? - ảnh 1
Tại buổi toạ đàm Thơ- Tìm tòi và cách tân
Buổi tạo đàm đầu xuân được vinh dự đón nhà văn lão thành Tô Hoài, mặc dù năm nay nhà văn đã 89 tuổi nhưng vẫn rất nhiệt tình ngồi lắng nghe các ý kiến. Cùng tham dự có các nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận phê bình như: Hồ Anh Thái, Phạm Xuân Nguyên, Vân Long, Nguyễn Thị Minh Thái, Chử Văn Long, Trúc Thông, Nguyễn Việt Chiến, Nguyễn Vĩnh Tiến…

Lý do buổi toạ đàm xuất phát từ hai sự kiện chính: 1. Việc trao giải thưởng thơ năm 2007 của Hội cho tập thơ “Gửi VB” của Phan Thị Vàng Anh, được đánh giá là có nhiều tìm tòi, đổi mới. 2. Việc ra mắt tập tiểu luận của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến “Thơ Việt Nam - Tìm tòi và cách tân”. Tập sách quy tụ hơn 40 tác giả thơ trong suốt 30 năm từ 1975-2005 mà bắt đầu là những tên tuổi như Trần Dần, Lê Đạt, Hoàng Cầm và kết thúc là Trương Quế Chi (sinh năm 1987).

Có rất nhiều ý kiến xung quanh khái niệm gọi là “tìm tòi và cách tân thơ”. Liệu thơ Việt Nam sẽ cách tân như thế nào, từ đâu và có cần thiết không? Lâu nay có nhà thơ cho rằng, không nên mất thời gian tìm thơ mới hay không mới mà chỉ có thơ haythơ dở mà thôi. Nghĩa là thà làm thơ cũ mà hay còn hơn là thơ mới mà dở. Không hoàn toàn đồng ý với quan điểm này, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến cho rằng: Bản thân bài thơ hay là một sự đổi mới từ chính cái cũ. Bắt chước thì không có giá trị mới. Mỗi thời đại phải có những dấu ấn riêng. Và thơ hay dựa vào tiêu chí gì? Có thể ở thời đại này, hợp với tạng người này thì hay và ngược lại. Vì thế, theo nhà thơ, thơ hay là thơ đọng lại với thời gian.

Cách mạng thơ là cuộc thay đổi lớn, xảy ra ở những giai đoạn, thời gian nhất định nên rất ít. Cách tân là sự thay đổi liên tục hàng ngày, không chỉ với thơ ca mà các lĩnh vực khác, cách tân là tất yếu. Còn Đổi mới không phải là lộn trái một cái túi quần - Chế Lan Viên, đó phải là nhu cầu từ chính chủ thể thi sĩ và phụ thuộc vào cảm quan của chính người cầm bút. Phải đổi mới từ nội dung chứ không phải từ dăm ba cái bên ngoài làm thời thượng - Nguyễn Thị Minh Thái khẳng định. Nhà thơ Trần Đăng Thao thì dứt khoát: Phải đổi mới từ tư duy. Lâu nay chúng ta có đổi mới nhưng chỉ là âm thầm, tự phát. Cần phải có người định hướng, dẫn dắt như một thủ lĩnh lãnh đạo thì đổi mới thơ mới thành công.

Cuộc toạ đàm có rất nhiều tranh luận, thậm chí nhà thơ Hoàng Hưng còn phát biểu “Không nên nói nhiều về cách tân thơ nữa, chúng ta sẽ lại rơi vào cuộc tranh luận đổi mới thi ca của chính cha ông ta. Vì như thế sẽ chẳng có ý kiến nào thoả đáng, và mọi tranh luận sẽ trở lại từ đầu”.

Đúng là không có khái niệm, quy chuẩn nào cho cái gọi là cách tân thơ, bởi vì thời gian vừa có sức phủ định, vừa có sức phủ nhận tất cả những gì đã qua. Các nhà văn hãy viết về cuộc sống một cách chân thực bằng tấm lòng và tài năng của mình thì chính những tác phẩm ấy là câu trả lời ý nghĩa nhất, xác thực nhất.

HIỀN NGUYỄN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác