Sắp tới có cuộc tọa đàm và hội thảo nào không?

 

(Toquoc)- Vấn đề đặt ra cho chúng ta là: ngày nay có nên kỳ vọng quá nhiều vào các tọa đàm (dựng lên các tên tuổi) và các phương tiện truyền thông (tạo ra các hiện tượng, sự kiện văn học) không?

Cách đây vài năm một tổ chức văn học dự kiến hàng tháng sẽ tổ chức hội thảo, tọa đàm xoay quanh những tác phẩm của tác giả trẻ được dư luận quan tâm, đặc biệt là những tác phẩm có phong cách riêng, mở ra khuynh hướng sáng tác nào đó. Đành rằng, về mặt tạo không khí, sáng kiến này đã có những tác động tích cực vào đời sống văn chương đương đại. Song, thực tế sáng tác lại cho thấy, việc định ra tiêu chuẩn để sàng lọc đối tượng kiểu ấy có chỗ còn quá cao và không tưởng. Quá cao vì các tác phẩm văn học của người viết trẻ được quan tâm thực sự (chứ không phải do truyền thông và lối viết thù tạc nâng thổi lên đôi ba bậc) rất ít. Còn không tưởng bởi lẽ cái yêu cầu có một phong cách riêng, mở ra khuynh hướng sáng tác nào đó đối với nhiều người viết trẻ hiện thời quả thật quá xa vời, nó là những chặng nào đó ở phía trước rất xa xôi, tức là không có cơ sở thực tế và khó có thể thực hiện được. Phong cách tác giả, những điển phạm, những khúc rẽ, những cá tính sáng tạo... trong sáng tạo, là sáng tạo, là những người mở đường, những kiện tướng, những ngọn cao sơn, khó khăn vô cùng, lâu vô cùng, chứ có phải cái gì trong tự nhiên đâu mà có sẵn, có phải cái gì dễ đâu mà có thể làm được ngay từ lúc bút viết chạm vào giấy trơn, có phải thế giới showbiz đâu mà ai cũng sáng lòa, cũng trở thành những ông hoàng, bà chúa.

Sắp tới có cuộc tọa đàm và hội thảo nào không? - ảnh 1

Giả sử mọi việc suôn sẻ, tọa đàm cứ được lên lịch đều đều thì mỗi năm chúng ta cũng phải có được 12 tác phẩm, tác giả trẻ… Mà điều đó cũng đồng nghĩa với một hứa hẹn có vẻ lạc quan hơn, rằng chỉ cần bỏ ra vài năm tọa đàm, hội thảo thôi chúng ta sẽ thu gom được một seri “người mở đường”, sẽ tấn phong được một đội ngũ hùng hậu những người sáng tác trẻ có phong cách. Chịu khó ngồi cộng gộp, chồng xếp các nhà văn, nhà thơ lớn của ta trước đây lại, chắc chắn chúng ta sẽ râm ran sung sướng, sao bây giờ nhiều kiện tướng văn học, nhiều cây đa cây đề trong văn giới thế!

Tọa đàm, hội thảo trước hết có ý nghĩa về chuyên môn, nghề nghiệp: nó đặt ra và giải quyết một hoặc một vài vấn đề nào đó, từ các quan điểm, góc độ và ở các mức độ khác nhau; đó có thể là dịp ôn lại cuộc đời và sự nghiệp của những tác giả có nhiều đóng góp đối với lịch sử văn chương, học thuật, là dịp tôn vinh, khẳng định nhân cách, giá trị văn nghiệp, thi nghiệp của người viết, gợi mở những vấn đề cần bàn luận, suy ngẫm... Sự lựa chọn đối tượng, các hình thức liên kết trong tọa đàm, hội thảo, giới thiệu, quảng bá... ngoài mục đích văn chương, nghề nghiệp, còn có ý nghĩa chính trị, mục đích củng cố và phát triển các quan hệ ngoại giao, càng về gần đây thì tính truyền thông và thương mại lấn át hơn cả. Tọa đàm, hội thảo... đối với một nhóm lợi ích, có thể chỉ nhằm vào mục đích để giải ngân, để hợp thức hóa các chứng từ, các cam kết về sản phẩm, kết quả nào đó. Tọa đàm, hội thảo nghĩa là họp mặt với nhau để trao đổi ý kiến, họp nhau lại để thảo luận. Cố nhiên là vậy. Nhưng tọa đàm, hội thảo... còn là dịp để người ta đi chơi đâu đó, bù khú với nhau.

Tọa đàm, hội thảo... còn là một cơ hội, một thời điểm có vẻ thích hợp nhất... để người ta “tái sản xuất” các bài viết đã công bố, nhét vào đó những sản phẩm không công bố được ở diễn đàn nào... là dịp để “người của công chúng” xuất hiện trang trọng trên diễn đàn thao thao bất tuyệt, nói một điều đã xưa như trái đất. Tọa đàm, hội thảo là lúc thời cơ đến, đã chín muồi, để người ta tuyên bố, tuyên ngôn, tranh thủ ngợi ca, lợi dụng tròng ghẹo, đe dọa hạ bệ. Sẽ có vẻ là ngây thơ khi cho rằng, sau tọa đàm hoặc đi liền với hội thảo là các cuốn sách chất lượng cao ra đời; chúng ta có các tập kỉ yếu dầy cộp, những tác giả - tác phẩm sống mãi với thời gian, những giá trị đã chính thức được thừa nhận. Sau tọa đàm, hội thảo... là.... các tọa đàm, hội thảo khác. Bất tận...

Nguyễn Thị Bông

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác