Những thay đổi trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX

(Toquoc)- Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX đã cận kề với chủ đề "Đất nước, Mùa xuân". Mặc dù một số thông tin không được Ban tổ chức tiết lộ sớm cho báo giới, nhưng chắc chắn Ngày thơ lần này sẽ có nhiều thay đổi so với các năm trước. Sự thay đổi này mang đến nhiều tâm trạng, cả vui, cả tiếc nuối, cả lo lắng… cho công chúng yêu thơ.

Có thể không bán vé vào Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX

Ngay sau cuộc họp báo về Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX vào sáng 11/2 tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam, phó chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đã khẳng định thông tin trên với phóng viên báo điện tử Tổ Quốc trước câu hỏi được đặt ra: “Tại sao kỳ vọng của Ban tổ chức, của Hội Nhà văn Việt Nam là đưa thơ ca đến công chúng và hướng theo lễ hội. Thậm chí cao hơn, đó là tạo ra một “Không gian văn hoá ngày thơ Việt Nam”, biến ngày thơ trở thành lễ hội văn hoá của thời đại mới (lời nhà thơ Hữu Thỉnh). Vậy mà đã qua 8 lần tổ chức, công chúng yêu thơ, không phải nhà văn, nhà báo (vì họ có giấy mời) muốn vào tham dự ngày thơ Việt Nam phải xếp hàng mua vé hàng tiếng đồng hồ, có khi để lỡ mất thời khắc khai mạc linh thiêng. Thực sự thì một lễ hội có cần phải làm “giấy mời” không?”. Tiếp nhận thông tin này, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều tỏ ra khá ngạc nhiên, vì trước đây nhà thơ không tham gia Ban chấp hành, ngày thơ Việt Nam có năm đi năm không, và đi thì luôn có giấy mời nên không để ý. “Đây là một câu hỏi hay và cần xem xét, tôi sẽ báo cáo ngay và nếu có thể nhanh nhất thì Ngày thơ lần thứ IX này sẽ thực hiện. Còn không thì Ban chấp hành Hội Nhà văn xin hứa sẽ thực hiện từ năm sau trở đi. Phải để tất cả những người yêu thơ được vào tham dự Ngày thơ mà không có bất cứ rào cản nào!”.

Thực ra vấn đề này đã được báo điện tử Tổ Quốc phản ánh cách đây hai năm, nhưng dường như không mấy ai để ý nên mọi thứ vẫn chẳng có gì thay đổi. “Lời hứa” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều trước thềm Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX xem ra khá tin cậy, có lẽ sẽ có những thay đổi đáng kể trong thời gian tới.

Cũng liên quan đến một thông tin khác từ nhà thơ Nguyễn Quang Thiều trong buổi họp báo, ông tiết lộ thông tin thú vị khiến nhiều người quan tâm; Đó là có một nữ doanh nhân yêu thơ, là bạn nhà thơ muốn gửi tặng số tiền 53000 USD cho việc tổ chức Ngày thơ. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều sẽ báo cáo Ban chấp hành. Và số tiền đó sẽ dành cho Thơ mà tâm điểm là việc tổ chức Ngày thơ lần thứ X để kỉ niệm 10 năm Ngày thơ Việt Nam. Sẽ có một hoạt động chưa từng có là Liên hoan thơ Châu Á với sự góp mặt của 50 nhà thơ châu Á tiêu biểu, họp bàn về các vấn đề của thi ca châu Á ngày nay, đồng thời tổ chức xuất bản một ấn phẩm mang thông điệp gửi đi toàn thế giới của thi ca châu Á.

 
Những thay đổi trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX - ảnh 1
Hội Nhà văn tổ chức họp báo về Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX


Không có sân thơ quốc tế, không có thơ sắp đặt và thơ trình diễn

Dù sinh sau đẻ muộn trong Ngày thơ Việt Nam vài năm, nhưng một bộ phận công chúng cũng biết đến “Sân thơ quốc tế”, mà người khởi xướng là dịch giả Thuý Toàn, phối hợp với Trung tâm văn hoá Nga, Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây và Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Sân thơ Quốc tế thường được tổ chức vào ngày 13 tháng giêng - tức là trước Ngày thơ Việt Nam 2 ngày. Tại đây, công chúng yêu thơ sẽ được nghe thơ Việt Nam được dịch ra các ngôn ngữ khác. Và thơ của các nước như Trung Quốc, Nga, Mỹ, Hàn Quốc… sẽ được đọc song ngữ ngôn ngữ bản địa và tiếng Việt.

Tuy nhiên, sân thơ Quốc tế năm 2011 sẽ không còn nữa. Dịch giả Đoàn Tử Huyến cho rằng: “Sở dĩ vài năm trước có cái gọi là sân thơ Quốc tế vì nhiệm kỳ trước Thuý Toàn làm chủ tịch hội đồng văn học dịch, và đây là sáng kiến của ông. Còn năm nay, ông không giữ nhiệm vụ này nữa nên không tiếp tục duy trì sân thơ Quốc tế”. Thay vào đó, văn học dịch sẽ góp mặt với tên gọi Thư quán thơ dịch trong sân thơ Hiện đại.

Bên cạnh sự vắng bóng của sân thơ quốc tế, Ngày thơ Việt Nam năm 2011 cũng sẽ không có phần thơ trình diễn và thơ sắp đặt. Lý giải sự thiếu vắng có phần khá thu hút công chúng trong nhiều năm qua, trưởng ban nhà văn trẻ - Võ Thị Xuân Hà cho rằng: Chúng tôi muốn mang đến cho sân thơ hiện đại năm nay (trước là sân thơ trẻ) một cái khác hơn, dù rằng chưa biết cái nào mới hơn cái nào. Hơn nữa chúng tôi cũng muốn tạm dừng để lắng nghe dư luận, để nhìn lại những gì đã làm trong những năm qua. Sự vắng mặt này có thể chỉ là tạm thời. Tuy nhiên, như đã nói, sân thơ Hiện đại năm nay sẽ bí mật đến phút trót, có thể cách đọc thơ, cách trình bày bài thơ của tác giả cũng ẩn chứa, cũng có phần trình diễn và sắp đặt thì sao? Mọi người hãy có mặt trong Ngày thơ năm nay để tìm câu trả lời.

Nếu sân thơ hiện đại năm nay thiếu vắng thơ trình diễn thì quả là nó đã tự làm mất đi một phần “hội” đã được gây dựng từ nhiều năm trước. Bởi với thơ ca, không gian tồn tại hợp lý nhất chính là ngày hội thơ hàng năm, chứ không phải trong khán phòng, trong những nơi trang trọng.

 

Và… nỗi lo quá tải

Sẽ có 4 sân thơ trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ IX tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội. Đó là sân thơ Truyền thống, sân thơ Thiếu nhi, sân thơ Hiện đại và sân thơ các Câu lạc bộ thơ. Việc 4 sân thơ cùng diễn ra một lúc tạo cho không gian thơ tại Hà Nội khá phong phú, sinh động làm cho người tham dự không biết nên dừng chân chỗ nào để xem và nghe. Vậy nên cái việc nhìn toàn cảnh, nhìn tổng thể Ngày thơ đã và đang diễn ra là rất khó, nếu không có sự trợ giúp của các cơ quan thông tấn cũng như bạn bè… tường thuật lại.

Thế nhưng, chỉ trong vòng một ngày diễn ra tất cả các hoạt động tôn vinh thơ, từ nghi lễ ở phần sân thơ Truyền thống như rước ĐẤT ở Nghệ An, rước NƯỚC ở Pắc Pó về Hà Nội làm điểm nhấn cho sự kiện 100 năm Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước. Bên cạnh 4 sân thơ kể trên còn có các không gian triển lãm: Triển lãm vườn tượng các nhà văn được giải thưởng Hồ Chí Minh, Triển lãm thơ trên đèn lồng, Triển lãm thư pháp thơ Bác ở nước ngoài, triển lãm của các câu lạc bộ thơ… thì có quá tải về nội dung cũng như không gian không?

Sau 8 lần tổ chức Ngày thơ Việt Nam, có thể nhận thấy điều khá rõ là số lượng người đến với Ngày thơ ngày càng đông. Ngày thơ đã nhanh chóng trở thành điểm hẹn văn hoá của các văn nhân và công chúng yêu thơ vào dịp Nguyên tiêu hàng năm. Năm 2009, 2010 Hà Nội có sân thơ Truyền thống, sân thơ Trẻ, và sân thơ Thiếu nhi được giãn ra vào buổi chiều, trước đó 2 ngày- sân thơ Quốc tế cũng được giãn ra mà lượng người đổ về Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã quá lớn. Còn năm nay, sân thơ thiếu nhi sẽ diễn ra song song với các sân thơ khác. Đáng chú ý là sự xuất hiện của các Câu lạc bộ thơ (Riêng câu lạc bộ thơ Việt Nam đã 6.000 Hội viên, gấp hơn 6 lần Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, đấy là chưa kể các câu lạc bộ khác như Lục bát, Hương ngoại ô…) chắc chắn sẽ làm cho Văn Miếu đông hơn tất cả các năm trước.

Năm 2010, chính nhà thơ Hữu Thỉnh đã phải thốt lên vì sự đông đúc của công chúng yêu thơ và ông lên tiếng, có lẽ đã đến lúc Hội Nhà văn phải nghĩ đến một nơi khác rộng hơn thay cho Văn Miếu. Còn nhà văn Nguyễn Văn Thọ thì hài hước nói rằng: Với sự đông đúc này, Hội Nhà văn nên tổ chức Ngày thơ ở sân vận động Mỹ Đình mới chứa được hết lượng người.

Mong muốn một ngày Hội thơ đông vui, ý nghĩa từ đó toát lên vẻ đẹp thi ca muôn đời, làm giàu có đời sống tinh thần của một dân tộc yêu thơ là mong muốn tốt đẹp của tất cả chúng ta. Và có ai đó còn tham vọng, lễ hội thơ sẽ kéo dài hơn một ngày để được đi hết, xem hết, nghe hết những chuyển động của thi ca để lắng nghe lòng mình. Vâng, tất cả vẫn còn ở phía trước và đang chờ những bước chân người yêu thơ trong ngày Nguyên tiêu năm Tân Mão.

Hiền Nguyễn

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác