Mối liên kết văn học Lào - Việt Nam (Nhân kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Lào)

Hội Nhà văn nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào được thành lập tháng 10/1990. Người đầu tiên được vinh dự thăm Việt Nam theo lời mời của Hội Nhà văn Việt Nam là ông Xuvănthon Búpphảvông và tôi làm đại diện.

Sau đó Hội  Nhà văn Lào cũng đã mời Hội Nhà văn Việt Nam sang thăm Lào; đến hôm nay, Hội Nhà văn hai nước thường xuyên trao đổi đoàn. Nhân các chuyến thăm, hai bên đã trao đổi kinh nghiệm trong lĩnh vực văn học, ký biên bản hợp tác, trao đổi việc dịch các tác phẩm văn học của nhau. Cuối năm 2004, tại thủ đô Viêng Chăn, Chủ tịch Hội Nhà văn Lào và Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đã ký biên bản hợp tác. Theo đó, Hội Nhà văn Việt Nam giúp Hội Nhà Văn Lào sửa chữa trụ sở Văn phòng Hội, trị giá 80 triệu đồng Việt Nam; ngoài ra, hàng năm Hội Nhà văn Việt Nam còn nhận giúp đào tạo các nhà văn Lào tại Trung tâm Bồi dưỡng Viết văn Nguyễn Du.

 Nhân kỷ niệm 45 năm hai nước Lào và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao  95/9/1962 -5/9/2007) và 30 năm ngày ký Hiệp ước Hữu Nghị và Hợp tác giữa hai nước (18/7/1977 - 18/7/2007), bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 7/2007, Bộ Thông tin - Văn hoá CHDCND Lào đã mở đợt tuyên truyền, mở cuộc thi văn học, nghệ thuật, triển lãm. Trong đó, Hội Nhà văn Lào chịu trách nhiệm cuộc thi trong lĩnh vực thơ ca, truyện ngăn, hồi ký…

Nhân đây, chúng tôi xin ôn lại giai đoạn từ năm 1969 - 1970; trong thời kỳ này, các nhà văn cách mạng Lào chưa có ai là nhà văn chuyên nghiệp. Theo đề nghị của Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng NDCM Lào, Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp nhận 3 nhà văn Lào có năng khiếu sang tập huấn tại Hà Nội, do Hội Nhà văn Việt Nam chịu trách nhiệm.

Trong số đó có ông Xuvănthon Búpphảvông. Chănthi Đươnxavẳn và Bunthăm Xaynhạlạt. Ba người chúng tôi tham gia lớp tập huấn thứ 4 cùng với 50 nhà văn Việt Nam đã tốt nghiệp Đại học chuyên ngành văn học. Riêng 3 nhà văn Lào, chỉ trải qua thực tế của cuộc đấu tranh cách mạng ở trong rừng, chưa từng thấy trường dạy viết văn bao giờ, chỉ dựa vào việc đọc và tự viết. Vì vậy, được học cùng với sinh viên Việt Nam chúng tôi phần nào thấy run run, sờ sợ, bởi sự hiểu biết quá chênh lệch. Song nhờ tình cảm của các thầy ở Trường viết văn ở Quảng Bá, đặc biệt là nhà văn Nguyên Hồng, Hiệu trưởng nhà trường, đồng thời là giảng viên, thuộc lớp nhà văn lão thành từ những năm 1930. Chúng tôi được các đồng chí thuộc cơ quan 98, ông Nguyễn Khôi, đồng chí Uđôm Xỉchạlơn giúp làm phiên dịch, đồng thời lại là những người bạn cũ. Sau một năm học tập, chúng tôi được cấp bằng tốt nghiệp như những học viên khác.

Ôn lại quá khứ, khi còn là sinh viên trường viết văn, cũng như khi còn là sinh viên báo chí tại trường Đại học báo chí ở thủ đô Hà Nội năm 1961, sinh viên Lào đã nhận được sự ưu đãi, mọi điều kiện thuận lợi về ăn, ở, chăm sóc sức khỏe và phương tiện đi lại; những người bạn Việt Nam rất ưu ái, chiều chuộng các bạn Lào - Việt Nam. Trong những năm, tháng đế quốc Mỹ ném bom, đánh phá ác liệt nhân dân Việt Nam phải cơm độn với khoai, sắn hoặc bột mì, tiêu chuẩn lương thực rất hạn chế. Cũng trong giai đoạn này, các cán bộ, học sinh Lào học tập ở Việt Nam đã nhận được sự quan tâm, chăm sóc, nuôi dưỡng đầy đủ , tất cả mọi bữa ăn đều có thịt, có cá, cơm gạo trắng; tại trường Viết văn chúng tôi cũng được chăm sóc tương tự như thế, 3 anh em được hưởng tiêu chuẩn đặc biệt, các bạn Việt Nam đã bố trí nơi ăn, ở riêng, làm cho chúng tôi chạnh lòng. Muốn được hoà chung cuộc sống khó khăn với các bạn sinh viên Việt Nam. Các bạn nói rằng: “Đồng chí Lào từ chiến trường đến, số cán bộ chủ chốt không nhiều; chúng tôi muốn dành cho các nhà cán bộ cách mạng Lào có sự hiểu biết, vững chắc; đó là nhiệm vụ của người Việt Nam đối với các đồng chí.”

Chúng tôi không bao giờ có thể quên  được các giảng viên dạy tại Trường Viết văn Quảng Bá, như các nhà văn, nhà thơ lão thành  Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Tuân, Nguyễn Công Hoan, Xuân Diệu, Nguyên Hồng, Đoàn Giỏi, Tô Hoài, Thu Bồn, Phan Tứ và v.v…

Mặc dù nhiều người trong số các nhà văn, nhà thơ nói trên không còn nữa, nhưng hình ảnh và kinh nghiệm của các anh vẫn còn được ghi đậm trong ký ức của mỗi chúng tôi trong mọi lúc, mọi nơi.

CHĂNTHI ĐƯƠNXAVẲN (Chủ tịch Hội Nhà văn Lào)

(Văn nghệ)

   

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác