Hình ảnh người phụ nữ trong thi ca Việt

 

(Toquoc)- Có một câu danh ngôn: “Nếu thượng đế sáng tạo ra phụ nữ trước thì người sẽ thôi không sinh ra các loài hoa”. Văn hào H.Balzac đã viết: “Nụ cười của những phụ nữ kiên nhẫn có thể làm rạn nứt cả đá hoa cương”. Và theo một nhà văn khác thì: “Nếu nhân loại không có phụ nữ, không có người mẹ thì sẽ không có anh hùng và thi ca”. Thật vậy, trong bất cứ thời đại nào và trên mọi lĩnh vực, hình tượng người phụ nữ luôn được ngợi ca với một vị trí đặc biệt. Truyền thuyết về cội nguồn dân tộc ta có Mẹ Âu Cơ đưa 50 con lên vùng rừng núi bền bỉ xây dựng cơ đồ:

“Mẹ đem lên ở Tản Viên

Sửa sang giêng mối giữ gìn qui mô

Xây thành dựng lũy cõi bờ

Văn Lang tên nước cơ đồ từ đây…”

Trong sự nghiệp chống giặc xâm lăng phương Bắc có Hai Bà Trưng, Bà Triệu phất cờ khởi nghĩa, danh rạng nữ lưu hào kiệt. Hai Bà Trưng với thù nhà nợ nước, để lại tiếng thơm lừng lẫy đời sau:

“Bà Trưng quê ở Châu Phong

Giận người tham bạo, thù chồng chẳng quên

Chị em nặng một lời nguyền

Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân

Ngàn tây nổi áng phong trần

Ầm ầm binh mã xuống gấn Long Biên…”

Và khi thế cùng lực tận, nước non vẹn tấm lòng son:

“Cẩm Khê đến lúc hiểm nghèo

Chị em thất thế đành liều với sông…”

Nói về Bà Triệu, diễn ca xưa đã viết:

“Cửu Chân sinh có một nàng

Tên là Triệu Thị cương cường lạ thay

Gươm thần ngang dọc trên tay

Tiền thân ấy kịp môn đồ Nhị Trưng

Yếm dài ba thước dắt lưng

Cưỡi voi gióng trống bên rừng bước ra

Cũng trao cất gánh sơn hà

Cho Ngô biết mặt đàn bà nước Nam”

Hình ảnh người phụ nữ trong thi ca Việt - ảnh 1


Ca dao dân gian cho đến giờ còn truyền tụng với lòng tưởng nhớ, tự hào sâu sắc:

“Ru con con ngủ cho lành

Để mẹ gánh nước rửa bành ông voi

Muốn coi lên núi mà coi

Có bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng…”

Đạo đức, tiết hạnh, lòng chung thủy của người phụ nữ Á Đông được khắc họa với các hình tượng Kiều Nguyệt Nga, Thoại Khanh, Cúc Hoa… là những điển tích văn học nổi tiếng. Khi có chồng thì dù gian nan khổ cực đến mấy, lòng cũng không hề thay đổi:

“Chồng ta áo vải ta thương

Chồng người áo gấm xông hương mặc người”

“Áo vá vai chồng ai không biết

Áo vá quàng chí quyết chồng tôi”

Thời kỳ thực dân Pháp xâm lược nước ta, người phụ nữ thể hiện lòng yêu nước bằng cách gác lại niềm riêng cho chồng an tâm lên đường đánh giặc:

“Giặc Tây đánh tới Cần Giờ

Bảo đừng thương nhớ đợi chờ uổng công”

Hay mạnh mẽ, kiên quyết hơn:

“Anh đi đánh giặc Lang Sa

Để thiếp ở nhà tần tảo nuôi con

Chén cơm manh áo ruộng vườn

Thiếp lo mặc thiếp, chàng cứ lên đường xông pha”

Có những tấm gương phụ nữ bất khuất, giữ vững khí tiết trước mũi súng quân thù và đã đi vào bất tử, cảm xúc thi ca với hình ảnh chị Võ Thị Sáu, Nguyễn Thị Minh Khai… rất đỗi tự hào:

“Võ Thị Sáu cất tiếng ca trìu mến

Ca ngợi quê hương giữa chốn lao tù

Và bông hoa chị hái cài đầu

Còn thơm mãi chốn rừng sâu Côn Đảo

Trước máy chém của quân thù tàn bạo

Chị Minh Khai vẫn nở nụ cười…”

Đối mặt với sự dã man của giặc, nhà thơ Tố Hữu có bài thơ “Người con gái Việt Nam” ngợi ca nữ anh hùng Trần Thị Lý trong kháng chiến chống Mỹ:

“Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung…

Không giết được em - người con gái anh hùng

Ôi! trái tim em - trái tim vĩ đại

Còn một giọt máu tươi còn đập mãi…”

Chị Út Tịch, người phụ nữ thay chồng nuôi dạy sáu con nhỏ, vừa là người mẹ cầm súng cùng đồng đội đánh giặc kiên cường, thật đáng kính phục:

“Ai đã về Trà Vinh yêu dấu

Hẳn chưa quên chị Út anh hùng

Người mẹ sáu con rất mực kiên trung

Đánh giặc Mỹ còn cái lai quần cũng đánh…”

Người phụ nữ Việt Nam là cô gái chung thủy trong tình yêu, là người vợ vén khéo, người mẹ hiền dịu chăm sóc chồng con, là người anh hùng yêu đất nước, quê hương… làm sao kể hết được. Thơ ca chỉ nói lên được một phần sự thương yêu, quí trọng những người phụ nữ và mãi là cảm xúc bất diệt trong tâm hồn chúng ta…

Nguyễn Kim

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác