Độc giả ở thành phố Hồ Chí Minh với sách


 

(Toquoc)- Từ xưa, con người luôn coi chuyện đọc sách là một việc thú vị, đọc sách là cuộc khám phá hào hứng, là niềm say sưa bay bổng của trí tưởng tượng: “Thư trung kim ngọc vô vàn”, “Thư trung hữu nữ nhan như ngọc”. Đại ý là trong sách có người con gái nhan sắc như châu ngọc. Vì thế, khiến cho ai đã mở sách ra là bị say mê, cuốn hút. Hình ảnh ta thường bắt gặp là những bạn trẻ chăm chú với cuốn sách khi đi xe buýt, ngồi công viên hay ở bất cứ nơi công cộng nào dù chỉ có chút thời gian rảnh rỗi.


Thế nhưng, mấy năm gần đây, người ta nói nhiều đến văn hóa đọc của người Việt Nam đang ở tình trạng “báo động”, người Việt trẻ ngày càng ngại đọc sách…
một cuộc điều tra của Trung tâm Văn hóa trẻ em trên quy mô cả nước đã có kết quả khá bất ngờ. Trong tổng chi phí của gia đình cho trẻ em/tháng, số tiền dành cho việc mua sách báo chỉ chiếm 2%, thậm chí có bậc phụ huynh trả lời rằng “không có tiền dành để mua sách”, hoặc “không có thói quen đọc sách”.


TP Hồ Chí Minh là một thành phố hiện đại, nhộn nhịp và năng động. Cuộc sống hối hả khiến văn hóa đọc cũng dường như đang bị lãng quên, đặc biệt là trong giới trẻ. Có dịp dạo qua một số nhà sách trong thành phố như: Nhà sách Nhân văn (Tân Bình), Nhà sách NXB Tổng hợp, Nhà sách Nguyễn Văn Cừ (Quận 1)… tôi nhận thấy vào cuối tuần nhưng các gian hàng dù được bày biện đẹp mắt vẫn rất vắng khách. Đặc biệt các khu vực bày sách kinh điển, sách văn học hầu nhưng chỉ có lác đác một vài khách hàng trung niên hay người già.


Độc giả ở thành phố Hồ Chí Minh với sách - ảnh 1
Giao lưu cùng bạn đọc chủ đề "Bạn trẻ cùng sách" được tổ chức hồi đầu tháng 11/2013


Trong một cuộc phỏng vấn nhanh với các bạn trẻ tham gia giao lưu Trò chuyện thứ Bảy quanh chủ đề “Bạn trẻ với sách” tại NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh cuối tuần trước cho thấy đa số các bạn rất ít đọc sách, mua sách. Khi phải làm đề tài mà tìm tài liệu trên Internet không có các bạn mới đến nhà sách hoặc lên thư viện. Hoặc nếu có đọc sách họ thích đọc truyện tranh, truyện cười hơn. Vì thế, với họ, sách kinh điển, sách văn học là những thứ gì đó quá xa vời.

 

Vì sao giới trẻ ngại đọc sách?


Hiện nay, nhịp sống hiện đại hối hả, bận rộn khiến cho thời gian nhàn rỗi của con người bị thu hẹp. Trong khi đó, văn hóa nghe nhìn đang phát triển vượt bậc, với rất nhiều hình thức phong phú, đa dạng, hấp dẫn và nó có ở mọi nơi mọi lúc khiến cho người ta lười đọc sách và dần xa rời văn hóa đọc. Thay vì hình ảnh lãng mạn của những chàng trai cô gái chăm chú với những cuốn sách trên xe buýt, công viên, thì nay ta luôn bắt gặp những bạn trẻ dán mắt vào những chiếc điện thoại bé xíu, cao cấp hơn thì những chiếc ipad hay laptop, ở mọi lúc mọi nơi.


Cũng dễ hiểu, thế giới hiện nay là thế giới phẳng, chỉ cần một cái nhấp chuột là có thể biết vô số thông tin và kiến thức, vậy nên không ít các bạn trẻ không đủ kiên nhẫn và niềm đam mê để có thể cầm một cuốn sách hay và đọc đến trang cuối cùng. Thậm chí họ cũng không còn thói quen đến thư viện để tra cứu tài liệu mà trong giới trẻ lưu truyền một câu rằng: không biết cứ hỏi bác google!


Tiến sỹ Dương Ngọc Dũng, Giảng viên Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh với gần 30 năm gắn bó với các bạn trẻ cho rằng, nguyên nhân các bạn trẻ thờ ở với sách có một phần ở chính người lớn, những người làm ra sách, những tác giả. Giới trẻ rất cần thứ “vitamin tinh thần” bổ ích này, tuy nhiên những người làm sách chưa hiểu nhu cầu hưởng thụ văn hóa đọc của giới trẻ và chưa biết cách khơi dậy niềm đam mê sách của họ. Độc giả, đặc biệt độc giả trẻ, phải được quyền có ý kiến với Nhà xuất bản, với tác giả về nhu cầu đọc của mình. Phải có sự tương tác giữa những người làm sách, các tác giả và bạn đọc trẻ để nhu cầu, thị hiếu gặp nguồn cung. Độc giả có quyền yêu cầu tác giả viết về những điều mà họ muốn đọc.


Chúng ta cũng không nên đổ lỗi cho sự phát triển thông tin hiện đại đã lấn át văn hóa đọc của giới trẻ. Trên thực tế, chúng ta phải khẳng định văn hóa nghe, nhìn, Internet có rất nhiều lợi ích. Vấn đề đặt ra là sinh viên nên đọc gì, xem gì và phương pháp đọc như thế nào. Với công nghệ hiện đại, thông tin khoa học, những tài liệu đã được số hóa hay những công trình nghiên cứu khoa học lại rất ít nhận nhận được sự quan tâm của sinh viên. Trong khi đó, có một số kênh thông tin giải trí - những thông tin hời hợt, thoáng qua lại là đối tượng đọc của không ít sinh viên. Điều này đã ảnh hưởng đến sinh viên, làm cho họ ngày càng mất dần thói quen đọc sách.


Luật sư Trương Thị Hòa, tác giả cuốn sách Lược sử Lập hiến Việt Nam, vừa được NXB Tổng hợp TP HCM xuất bản, cho rằng, hiện nay sách báo vô cùng phong phú, cái bạn trẻ thiếu là kỹ năng đọc, tức là kỹ năng chọn sách gì để đọc.


Có một thực tế là hiện nay rất nhiều bạn trẻ mua sách, đọc sách… theo phong trào; hay “mua rất nhiều mà đọc chẳng bao nhiêu”, “mua sách cho oai”…
Tùng (Đại học Kinh tế TP HCM) chia sẻ: “Từ khi mua máy tính đến nay, hiếm khi mình mua sách, đọc sách. Chỉ thỉnh thoảng thấy bạn bè đồn nhau có cuốn sách nào hay thì mình mới tìm đọc để cho bằng bạn bằng bè, để khi có ai hỏi thì cũng có cái mà nói với họ mà thôi”. Hay Lâm (21 tuổi, An Giang) kể nhà cậu có một giá sách rất lớn nhưng rất nhiều cuốn cậu chưa hề động đến từ khi mang nó về xếp lên giá.


Kiểu đọc như Tùng hay mua sách như Lâm là đọc theo phong trào, mua để oai. Đó chính là “căn bệnh” chung mà đa số giới trẻ ngày nay đều mắc phải. Họ chỉ tìm đến những cuốn sách khi nó đã được nổi tiếng, đã trở thành “cơn sốt” làm xôn xao dư luận. Hay đi mua sách chất đống về nhà để cho… có vẻ trí thức!

 

Vẫn còn những người si mê sách


Dù vậy, không có nghĩa tất cả giới trẻ ngày nay đã hoàn toàn “cắt đứt mối quan hệ với thế giới sách”. Với họ, sách vẫn là niềm đam mê, một kênh thông tin bổ ích, một nguồn cung cấp những kiến thức sâu rộng mà họ thường xuyên tìm đến.


Kim Ngân, sinh viên năm 3, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh chia sẻ: thú vui lớn nhất của em là đến nhà sách và lựa chọn những cuốn sách ưng ý cho tủ sách đồ sộ của mình. Là sinh viên kinh tế nhưng bạn lại thích đọc sách triết học, sách kinh điển, văn học nước ngoài. Ngân kể cứ đi học về đến phòng là vùi đầu vào sách. Có nhiều lúc quên cả ăn, ba mẹ gọi mãi mới chịu buông ra. Ngân cho biết, cô tìm đến sách để tăng thêm hiểu biết về cuộc sống bên ngoài, về những số phận khác giữa cuộc đời. Theo Ngân, đọc sách giúp cho tâm hồn cô đẹp hơn, yêu cuộc sống và yêu con người hơn. Ngân cũng chia sẻ, bạn cũng thật may mắn vì sinh ra trong gia đình có điều kiện, ba mẹ lại luôn đáp ứng nhu cầu đọc của bạn nên dù là sinh viên bạn cũng luôn rủng rỉnh tiền mỗi khi muốn mua sách. Khi được hỏi sao học kinh tế mà Ngân lại thích sách kinh điển, sách văn học, cô bạn có vầng trán cao và đôi mắt sáng cười hiền “có lẽ tâm hồn em hơi… già cỗi”.

Độc giả ở thành phố Hồ Chí Minh với sách - ảnh 2
Vẫn còn những người trẻ đam mê đọc sách


Minh Hiền, nghiên cứu sinh vừa trở về từ Anh quốc, tâm sự cô có niềm đam mê đọc sách từ nhỏ. Cô luôn chia sẻ với bạn bè mỗi khi gặp một cuốn sách hay và đặc biệt, cô thường dùng sách làm quà tặng cho người thân, bạn bè trong những dịp sinh nhật hay ngày lễ. Một năm sang Anh, thấy các bạn trẻ bản xứ rất yêu thích đọc sách cho dù sách ở Anh rất đắt và giấy là loại tái chế, màu vàng chứ không trắng đẹp như sách của Việt Nam, khiến Hiền càng thêm yêu và say mê đọc sách.


Bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố chia sẻ rằng thực tế hoạt động công tác của bà ở trong nước và tham gia các diễn đàn quốc tế cho thấy, sách giúp ích rất nhiều trong việc mở mang kiến thức và tự tin trước đám đông. Bà rất tâm đắc với câu nói vui rằng: có hai loại người mà khiến người khác nể phục đó là người có tài thật sự và người… có tài liệu. Trong đó, sách là nguồn tài liệu đồ sộ và quý giá nhất. Giữa thời đại thông tin, chọn được cái đọc, có một gu riêng và thực sự hiểu nó thì các bạn trẻ cần thông minh, tỉnh táo và có niềm đam mê. Bạn hãy tìm những cuốn sách mà mình thực sự muốn đọc, giúp ích cho bản thân, mở mang tâm hồn dù rằng nó chỉ là “sách dậy nấu ăn” hay “những tấm lòng cao cả”…

Nam Anh 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác