“Có quá nhiều tác phẩm viết về Hà Nội...”

(Toquoc)- Hướng đến Lễ Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, UBND TP.Hà Nội đã thẩm định, phê duyệt và triển khai tích cực nhiều kịch bản, nhiều công trình văn hoá có ý nghĩa thiết thực... Trong đó có bộ sách Văn học 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, hiện đang hoàn thành bản thảo, chuẩn bị in ấn.

“Có quá nhiều tác phẩm viết về Hà Nội...” - ảnh 1
Nhà văn Lê Minh Khuê
(ảnh Internet)
Bộ sách gồm: Tiểu thuyết và truyện ngắn do nhà văn Lê Minh Khuê chủ biên, Thơ do nhà thơ Nguyễn Huệ Chi và nhà thơ Bằng Việt chủ biên, Ký - tản văn do Nguyễn Đăng Điệp chủ biên, Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long do Nguyễn Hữu Sơn chủ biên.

Để tìm hiểu thêm về quá trình chọn lựa các tác phẩm đưa vào bộ sách Văn học này, Báo điện tử Tổ Quốc đã có cuộc trao đổi ngắn với nhà văn Lê Minh Khuê về bộ Tiểu thuyết, truyện ngắn 1000 năm Thăng Long - Hà Nội

 

* Thưa nhà văn, công trình Tiểu thuyết và truyện ngắn do bà làm Chủ biên, được tổ chức thực hiện ra sao?

Nhà văn Lê Minh Khuê: Tuyển tập tiểu thuyết 1000 năm Thăng Long - Hà Nội được Nhà xuất bản Hà Nội chuẩn bị rất công phu trong hai năm. Để làm việc này Nhà xuất bản Hà Nội đã thành lập một ban tuyển chọn gồm các giáo sư có uy tín trong chuyên môn, các nhà văn có kinh nghiệm với việc biên tập và làm sách... Những người tuyển chọn tiểu thuyết đã rà soát danh mục tiểu thuyết xuất bản từ thời kỳ trung đại đến nay, chọn ra những tác phẩm tiêu biểu viết về Thăng Long - Hà Nội.

Tuyển tập truyện ngắn 1000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng được chuẩn bị rất công phu trong khoảng thời gian đó. Những người tuyển chọn đã đọc hàng nghìn trang sách, từ trong thư viện và từ sách của các nhà xuất bản trong cả nước để chọn ra những truyện ngắn tiêu biểu.

* Khi triển khai thực hiện đề tài đó, nhóm biên soạn có gặp phải khó khăn gì không?

Nhà văn Lê Minh Khuê: Cái khó khăn của những người tuyển chọn là khi phải đối diện với danh sách dài những tác phẩm thời kỳ trung đại. Một tác phẩm có thể gọi là ký, là truyện ngắn, là tản văn mà cũng có thể thuộc về loại hình tiểu thuyết (vấn đề đã được giáo sư Trần Nghĩa nói kỹ trong phần Tổng quan của tuyển tập). Khi biên soạn, những người làm sách phải cân nhắc giữa các thể loại chỉ trong một tác phẩm để chọn lựa tác phẩm đưa vào tuyển tập sao cho hợp lý nhất...

Khi làm sang phần tiểu thuyết thời kỳ 1900 đến 1930, những người tuyển chọn đã phải tìm văn bản trong các cơ quan lưu trữ, có những tác phẩm phải sao chụp rồi in ra để đánh máy. Có những tác phẩm đã sờn cũ, mất chữ, khi biên tập phải lựa văn cảnh để khôi phục cho đúng. Có tác phẩm sáng tác và in ấn vào thời kỳ biên tập không kỹ, dấu chấm phẩy lộn xộn. Dù trong mỗi tiểu sử tác giả, người biên soạn đã nói là sẽ trung thành với bản in đầu tiên, nhưng có một số tác phẩm phải sửa chữa hình thức in ấn cho hợp với người đọc ngày hôm nay, như bỏ đi các gạch nối giữa những từ ghép trong mỗi tiểu thuyết, sửa các chi tiết mà tác giả khi sáng tác đã lẫn lộn... Tất cả, để làm sáng rõ tác phẩm. Phần tiểu thuyết thời kỳ cuối thế kỷ 20, có những tác phẩm gây dư luận rất sôi nổi nhưng nhiều cuộc thẩm định cho rằng những tác phẩm này không nhiều hình ảnh về Thăng Long Hà Nội nên phải để lại.

Tuyển chọn tác phẩm và được hội đồng thẩm định có uy tín xem xét là một việc làm rất cẩn trọng của Nhà xuất bản Hà Nội. Nhưng như mọi công việc khác, không thể tránh được sự thiếu sót do nhiều lý do. Ví dụ các văn bản cũ rất khó tìm, và khó xin phép được khi tác giả không rõ địa chỉ. Có thể một số tiểu thuyết hay của các thời kỳ không có mặt trong tuyển tập vì lý do ấy... Có quá nhiều tác phẩm viết về Hà Nội nhưng người tuyển chọn không thể bao quát hết nên việc xin phép tác giả và gia đình tác giả cũng gặp khó khăn.

* Bà có thể chia sẻ với độc giả báo điện tử Tổ Quốc về tiêu chí tuyển chọn của bộ sách này?

Nhà văn Lê Minh Khuê: Tiêu chí mà những người tuyển chọn thống nhất với Nhà xuất bản Hà Nội là truyện ngắn trong tuyển tập do nhà văn ở mọi vùng đất nước viết về Thăng Long - Hà Nội và là những truyện ngắn và tiểu thuyết hay.

* Về cấu trúc - nội dung của bộ Tiểu thuyết và truyện ngắn có điểm gì nổi bật?

Nhà văn Lê Minh Khuê: Tập truyện ngắn được chia thành từng thời kỳ để bạn đọc tiện theo dõi: thời kỳ trung đại, thời kỳ từ 1900 đến 1945, thời kỳ từ 1945 đến nay. Chia thời kỳ có thể không chính xác lắm nhưng khi tra cứu, nó cung cấp cho người đọc cái nhìn khá sáng rõ về sự phát triển của truyện ngắn Việt Nam. Truyện ngắn Việt Nam đặc biệt rộ sau năm 1930 đến nay. Những tác giả có truyện ngắn hay về Hà Nội cũng xuất hiện trong thời kỳ này. Vì thế khi tuyển chọn, những người tuyển ưu tiên chọn một số tác giả tiêu biểu có tác phẩm hay về Hà Nội. Các tác giả này có từ 2 đến 6 truyện. Có những tác giả hầu như không có quá trình sáng tác. Họ chỉ viết rất ít và trong số đó có một truyện hay về Hà Nội cũng được chọn.

Tập tiểu thuyết 1000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng được chúng tôi chia thành ba thời kì, tương tự khi làm tuyển tập truyện ngắn.

* Xin trân trọng cảm ơn bà!

Minh Thúy thực hiện

 

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác