Chọn tác phẩm cho "Tuyển thơ Việt Nam thế kỷ XX": Đích chọn phải là thơ hay

"Tuyển thơ Việt Nam thế kỷ XX" do Hội Nhà văn Việt Nam biên soạn, hướng tới phục vụ hội nghị Quốc tế về quảng bá văn học Việt Nam (đầu năm 2010). Mới qua vòng tuyển chọn Tuyển thơ nhưng đã có một số ý kiến về "tiêu chí", "thành phần tác giả"…

Chọn tác phẩm cho Thực tế công việc này thế nào, đang đến đâu? Nhà thơ Vũ Quần Phương - Trưởng ban Tuyển chọn tác phẩm cho tuyển tập thơ này sẽ trả lời bạn đọc qua cuộc trao đổi với PV Hànộimới vào chiều 03-8

 

Chưa quyết định về quy mô, không thể khẳng định ngay tỷ lệ tác giả                       

- Thưa nhà thơ, có phải Ban Tuyển chọn đã đề nghị với BCH Hội Nhà văn phương án Tuyển thơ Việt Nam thế kỷ XX gồm 200 tác giả chính thức. Như vậy, 50% nhà thơ hội viên Hội Nhà văn Việt Nam sẽ đứng ngoài tuyển tập và trong đó, 2/3 tác giả trong “Thi nhân Việt Nam” cũng không có mặt? 

- Tôi cho rằng thông tin này hơi “hấp tấp” và chưa đầy đủ. Trước hết, chúng tôi mới đang làm một công đoạn của Tuyển thơ này. Ngay cả các thành viên Ban Tuyển chọn cũng chưa xác định được quy mô của Tuyển tập. Thứ hai, con số 200 tác giả chỉ là bước xét chọn đầu tiên và mới là một trong 3 phương án đề nghị với BCH Hội Nhà văn. Cụ thể, BCH Hội sẽ lựa chọn trong danh sách đã xếp hạng từ trên xuống: mức cao nhất là khoảng 600 tác giả, trong đó sẽ có tất cả hội viên của Hội; hai là, rất chặt, khoảng 100 người - như thế là phải loại 5/6 số tác giả - hoặc ở mức trung 200-300 người, tức cũng phải loại nhiều. Hiện BCH chưa khẳng định sẽ chọn phương án nào. Do đó, không thể nói về thành phần, tỷ lệ tác giả hội viên hay tác giả Thi nhân Việt Nam vào lúc này được. 


Đích là thơ hay, hội viên chỉ là một tiêu chí
 

- Cho dù chọn phương án nào thì Hội Nhà văn cũng phải đưa ra một tiêu chí xét chọn tương đối rõ ràng? 

- Tiêu chí về nội dung là yêu nước, cách mạng, dân tộc, nhân văn. Về nghệ thuật thì tác phẩm phải phản ánh bản chất thời đại, sâu sắc, làm lay động lòng người, có sáng tạo về bút pháp. Cuối cùng là những yếu tố nhân thân, trong đó đương nhiên không thể chọn những người đi ngược lại chế độ XHCN, đất nước, nhân dân; rồi phải chú ý đến việc xin phép tác giả. Tôi cho rằng, ở Tuyển tập này, yếu tố nhân thân đã mở rộng nhiều. Tóm lại, cái đích chọn vẫn phải là thơ hay.  

- Nếu đích chọn là thơ hay thì có nghĩa là Ban Tuyển chọn đã xác định không phân biệt hội viên hay không hội viên?

- Điều đó là đương nhiên bởi hai lẽ: Hội Nhà văn Việt Nam thành lập từ năm 1957. Tuyển tập này tập hợp rất nhiều tác phẩm của các tác giả từ trước khi có Hội, như thơ Hồ Chí Minh và một loạt tác giả khác. Thứ hai, đối với các tác giả từ sau khi có Hội đến nay, chúng tôi đã xác định và chọn khá nhiều gương mặt như Trần Vàng Sao, Việt Phương, Đặng Đình Hưng… 

- Thưa nhà thơ, thế còn việc phân chia ra từng thời kỳ và chọn lựa mỗi tác giả một số lượng bài nhất định, liệu có phải “chiếu trên, chiếu dưới”? 

- Chúng tôi không phân chia, lựa chọn theo thâm niên, công tích cách mạng, địa vị xã hội, tuổi tác mà quan trọng là thơ hay, hay nhiều thì chọn nhiều mà ít thì chọn ít hơn. Chỉ có một chiếu duy nhất là “chiếu hay”.  


Dư luận là tốt, nhưng mới chỉ trong giới làm thơ
 

- Thưa nhà thơ, Tuyển thơ chưa hoàn thành, đã có ít nhiều ý kiến về  những vấn đề khá tế nhị, như chọn ai, chọn bao nhiêu…? Ông nghĩ gì về điều này? 

- Tôi cho rằng Tuyển thơ về một thế kỷ đầy biến động cả về lịch sử, xã hội và đậm dấu ấn văn chương như vậy mà được quan tâm là điều tốt. Tuy nhiên, mới chỉ là giới làm thơ với nhau, còn chưa thấy ý kiến độc giả. Các tác giả, nếu có mong muốn có mặt trong tuyển tập thơ ý nghĩa như vậy cũng là chính đáng. Tôi chỉ có một lo ngại, là có thể vì việc tuyển chọn này mà lại làm mất đi tình cảm bạn văn với nhau. Và, hình như trong cách nghĩ về việc đời của người làm văn thơ chúng ta ít nhiều còn bối rối, nên còn có không ít chuyện đáng buồn. 

- Xin cảm ơn nhà thơ!

(Báo Hà Nội mới)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác