Bảo vệ quyền tác giả bằng luật pháp và đạo đức

(Toquoc)- Sáng 4/3, Trung tâm Quyền Tác giả Văn học Việt Nam tổ chức hội thảo về Quyền sao chép trong phạm vi "Khái niệm quản lý các quyền tác phẩm in ấn".

Tham gia thuyết trình tại Hội thảo có ông John Willy Rudolph đại diện Tổ chức phát triển bản quyền Na Uy (NORCODE), ông Seim chủ tịch Uỷ ban quốc tế các hiệp hội dịch giả, nhà văn hiện thực Na Uy cùng đông đảo các tổ chức, cá nhân trong nước quan tâm đến vấn đề bản quyền.

Bảo vệ quyền tác giả bằng luật pháp và đạo đức - ảnh 1
Bảo vệ bản quyền vẫn là vấn đề quan tâm của nhiều người Việt Nam

















NORCODE được xem là một trong số những tổ chức thực hiện hiệu quả nhất và đứng đầu thế giới về số tiền bản quyền thu được. Chỉ mới đi vào hoạt động hơn 20 năm trong một tổ chức đại diện tập thể với hơn hai mươi nhân viên. Với mức phí một năm thu bình quân mỗi người 6 USD (trong khi ở Mỹ con số này thấp hơn rất nhiều, chỉ khoảng 20-30 cent/ người). Ở tất cả các máy móc thiết bị phục vụ cho việc in ấn, sao chép, scane… đều có những khoản thu bắt buộc để trả cho chủ sở hữu. John - Willy Rudolph đã phân tích ưu và nhược điểm của các cách bảo vệ quyền tác phẩm của nhiều nước trên thế giới, từ Na Uy, Mỹ, Liên Xô cũ, các nước Châu Âu…

Với tình hình ở Việt Nam thì có nhiều điểm khác. Việt Nam mới chỉ có Trung tâm Quyền Tác giả Văn học Việt Nam trực thuộc Hội Nhà văn được thành lập để bảo vệ quyền lợi của các Hội viên. Ngoài ra còn rất nhiều cá nhân, tập thể không hoặc chưa phải là nhà văn nhưng cũng có nhu cầu bảo vệ quyền tác phẩm. Vì thế, phạm vi được bảo hộ không lớn nhưng nhu cầu thực tế của toàn xã hội lại rất lớn. Trong khi đó, các tác phẩm văn học thường xuyên được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau, trong đó có mục đích giáo dục, tuyên truyền… không phải lĩnh vực giải trí nên chưa có cơ chế thu tiền. Thế nhưng, người chịu thiệt nhiều nhất chính là chủ thể sáng tạo - nhà văn.

Việt Nam muốn thực hiện bảo vệ tác quyền cho tác phẩm văn học nghệ thuật phải căn cứ vào tình hình thực tế hiện nay. Trong đó vấn đề quan trọng đầu tiên là xây dựng khung pháp lý, trong đó có công ước quốc tế - Công ước Bern. Phải có tổ chức đại diện cho tập thể đứng ra bảo vệ quyền lợi giữa chủ thể sáng tạo và chủ sở hữu.

Thực tế ở Việt Nam hiện nay đang “thả nổi” quyền sao chép tác phẩm do Luật Sở hữu Trí tuệ chưa cụ thể và chi tiết hoá việc quản lý các quyền này. Việc tái tạo tác phẩm bằng công nghệ mới, tình trạng lạm dụng sao chụp cá nhân đã gây tổn hại cho tác giả và làm ảnh hưởng niềm tin về các giá trị văn hoá trong nhiều thập kỷ qua.

Tuy nhiên các chuyên gia quan tâm về vấn đề bản quyền tác phẩm văn học cũng chỉ ra rằng, khó mà thực hiện được trong thời gian ngắn, và càng khó để thực hiện một cách tuyệt đối. Nghĩa là không phải bất cứ một cá nhân, tổ chức nào sử dụng cũng có thể kiểm soát được. Bảo vệ bản quyền cũng chỉ mang tính tương đối mặc dù đã dựa vào luật pháp nhưng còn cả ở đạo đức người sử dụng nữa. Luật pháp và đạo đức đó là những điều kiện để xây dựng việc bảo vệ quyền tác giả.

HIỀN NGUYỄN

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác