Astrid Lindgren và thiếu nhi Việt Nam

(Toquoc)- Với hình ảnh những cô bé cậu bé thông minh, tinh nghịch, dũng cảm, dí dỏm, những câu chuyện về trẻ em của nữ nhà văn Thụy Điển Astrid Lindgren đã và đang đem đến những thế giới đầy lý thú cho thiếu nhi Việt Nam.

Astrid Lindgren và thiếu nhi Việt Nam - ảnh 1
Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh Astrid Lindgren
Đại sứ quán Thụy Điển đã phối hợp với Công ty Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam tổ chức buổi hội thảo kỷ niệm 100 năm ngày sinh nữ nhà văn viết truyện thiếu nhi nổi tiếng thế giới Astrid Lindgren và giới thiệu hai cuốn sách của bà vừa được dịch ra tiếng Việt - Pippi tất dàiMio, con trai ta. Nhân dịp này, Đại sứ quán Thụy Điển cũng khuyến khích các nhà văn Việt Nam viết truyện cho thiếu nhi đề cử các tác phẩm có giá trị tham gia giải thưởng văn học thế giới mang tên Astrid Lindgren. Đây là giải thưởng lớn thứ hai trên thế giới về văn học. Giải được tổ chức hằng năm và trao cho những nhà văn, các nghệ sĩ minh họa truyện thiếu nhi và cả những người thúc đẩy văn hóa đọc.

Astrid Lindgren (1907-2002) là nhà văn viết truyện thiếu nhi nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất của Thụy Điển. Pippi tất dài (viết năm 1945) là tác phẩm đầu tay nhưng đã mang lại cho Lindgren danh tiếng lẫy lừng và tạo ra một làn sóng sáng tác hướng về trẻ em. Thời đó, người ta chỉ biết đến những cuốn sách thiếu nhi "nền nếp" với nhân vật chính là những cô bé dịu dàng, ngọt ngào và lịch lãm. Tác phẩm này sau đó đã trở thành một cột mốc trong nền văn học thiếu nhi, và được dịch ra 90 ngôn ngữ trên thế giới.
Bên cạnh việc kể chuyện, Lindgren đã giành được tình yêu và sự kính trọng của hàng triệu trẻ em và người lớn nhờ mối quan tâm của bà đối với nhân loại, nhân cách và thế giới quan của bà. Trong cuộc sống và trong tác phẩm, bà luôn đứng về phía phe yếu và những người bị lạm dụng, dù đó là trẻ em, người lớn hay các loài vật.
Các em gái trong tác phẩm của bà thường là những nhân vật nữ anh hùng, thông minh, hiếu kỳ và bạo dạn, trái ngược với những cô gái lý tưởng cùng thời ở Thụy Điển. Với những hành động ngẫu hứng và nghịch ngợm, sự ngây thơ ranh mãnh và cả quyết vui tươi, Pippi đã trở thành một hình mẫu mới, khởi nguồn cho sự quyết đoán của phái nữ. Đáng ghi nhận nhất sau tất cả là tính tự lập của cô bé, điều rất cần đối với một con người ngay từ khi còn nhỏ.
Astrid Lindgren và thiếu nhi Việt Nam - ảnh 2
Astrid Lindgren - Người luôn đứng về phía trẻ em

Chưa cần nói đến những triết lý sâu xa của tác phẩm, nào là Pippi đã chỉ ra những bất ổn trên thế giới cùng những hành động của cô nhằm cải biến nó trong hòa bình, nào là đằng sau những câu chuyện bịa của Pippi là lời kết tội đối với mọi sự lạm quyền... thì điều tạo nên sức cuốn hút của tác phẩm chính là sự lý thú mà nó đem lại cho độc giả nhí và cả người lớn khi tìm thấy lại thế giới thần tiên mà tuổi thơ mình từng khao khát được sống.

Ra mắt trong bối cảnh Harry Potter 7 đang làm “cháy” các giá sách ngoài hiệu sách trong nước, những cuốn truyện của Astrid Lindgren được dịch ra tiếng Việt vẫn không vì thế mà bị lu mờ. Ngược lại, chúng đã tạo thêm bức tranh muôn màu cho các bạn đọc trẻ của Việt Nam thưởng thức. Thực vậy, sau bộ phim về cậu bé Emil tinh nghịch được chiếu cách đây vài năm, thì Pippi và Mio là hai nhân vật nhí được các em nhỏ Việt Nam rất nóng lòng đón đọc để được chu du trong thế giới kỳ diệu của chúng.

Không phải ngẫu nhiên mà gần 100 nước trên thế giới đã dịch cuốn Pippi tất dài và yêu thích bé Pippi: cô chính là tuổi thơ nổi loạn của họ. Pippi là hình ảnh một em bé sống không đúng trong khuôn khổ của nó. Nhưng đó lại cũng chính là lý do khiến nhiều bậc phụ huynh phản đối cuốn sách này.

Khi được trao giải nhất trong cuộc thi về sách cho các bé gái, Pippi tất dài đã gây nhiều tranh cãi. Báo chí đặt câu hỏi về mỹ cảm của ban giám khảo, một vài phụ huynh viết thư cho ban biên tập để phàn nàn về lối hành xử của Pippi, thậm chí ngay cả bản thân tác giả còn viết như thế này khi gửi bản thảo cho nhà xuất bản: "Tôi hy vọng quý nhà xuất bản không thông báo cho Uỷ ban Chăm sóc trẻ em, bởi tôi cũng có hai đứa con và mẹ nào lại đi viết những cuốn sách như thế chứ!"

Một điều cũng khiến một số bậc phụ huynh không ưng cuốn Pippi tất dài là bé Pippi không thích bố mẹ. Vốn là một cô bé mồ côi, Pippi đã từng nói “Có bố mẹ thật là phiền”, nhưng đơn giản chỉ là vì một lý do rất trẻ con: bố mẹ hay nhắc nhở mình phải đi ngủ.

Cũng như lúc đến nhiều nước trên thế giới, khi Pippi tất dài vào Việt Nam người ta đã e ngại rằng có thể Pippi sẽ không được tiếp nhận đúng như tinh thần của cuốn sách. Về điều này, nhà văn Nguyễn Thị Minh Thái cho rằng nếu chúng ta có một văn hóa đọc thì chuyện đó sẽ không xảy ra. Theo bà, những trẻ em thông minh đọc Pippi tất dài sẽ không bị ảnh hưởng tiêu cực gì cả. “Những điều bé Pippi nói ra cũng đáng để các bậc phụ huynh phải suy nghĩ”.

Trẻ em Việt Nam, cũng như trẻ em của gần 100 nước khác trên thế giới, sẽ thích Pippi với tất cả sự nổi loạn của cô bé. Từ chuyện cô đi mỗi chân một chiếc tất một màu, đến tật nói dối, hay chuyện cô lăn bột ở dưới sàn nhà cho bạn ăn… bởi đó là những ước mơ của bất cứ trẻ em nào trên thế giới này. Và hơn thế, Pippi đã dạy cho chúng cách đọc sách và đặc biệt là sự suy nghĩ có tư duy - tố chất rất cần cho giới trẻ Việt Nam, nhất là khi chúng ta đang khẳng định mình ở WTO.


BẠCH DƯƠNG

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác