Tạ Văn Sỹ cô đơn như lửa và mê say như lửa

Nghe đồn, hồi mới chập chững bước chân vào đường thơ, Tạ Văn Sỹ thường làm thơ tình. Đi đâu Sỹ cũng chịu khó ngâm nga những câu thơ si tình ấm áp của mình. Tới mức, khi những bài thơ tình của Sỹ được in báo, một cô nàng xinh đẹp của xứ Huế mộng mơ, đã tìm gặp bằng được tác giả, chắc nàng muốn biết độ quyến rũ của nhà thơ tới đâu. Và thật oái oăm, khi gặp được nhà thơ, cô nàng đã phải thốt lên: Ông đã lừa tôi, chỉ vì Tạ Văn Sỹ bằng xương bằng thịt ngoài đời… xấu trai quá!


Tạ Văn Sỹ cô đơn như lửa và mê say như lửa - ảnh 1


Nói t
i T Văn S, thiên h thường thì thào vi nhau, rng S đúng là mt k mê rượu hơn thơ. Nhưng có l T Văn S là mt con sâu rượu đáng yêu, bi S thường mượn rượu đ đến vi thơ. Có l đó là con đường ngn nht và nhanh nht, hiu qu nht đ đến vi nàng thơ ca S.

Khi tôi ngi khc ha chân dung ca T Văn S, thì cũng là lúc S đang Huế chun b cho mt cuc phu thut đng mch vành. Nghe T Văn S thông tin, bnh nhi máu cơ tim này nguy him lm, nhưng nguy him c nào, S cũng quyết không b rượu và không b thơ. “Chc là do ung rượu nhiu quá đy. Hay là ông b rượu đi nh?” - Tôi không khi lo lng.

b sao được. i thng tr nó chết nhăn răng ra, mình vn còn bn chc thế này, lo gì”.

Có l người đời nói đúng. Rượu là một xúc tác để Sỹ đến vi thơ. Nàng thơ trong thơ S không yêu kiu thướt tha như trong thơ mt s k khác, mà nàng y mc mc như c khoai c sn, hn hu và đáng yêu, gin d đến khiêm nhường. Ti mc, S có th ném c nhng cái to hơn c cuc đi ca mình, tài sn ca mình (dù tài sn ln lao và túc trc hàng ngày ca S không gì khác chính là chiếc xe máy cà tàng bn b) đ được đi ly tình yêu c khoai c sn kia:

Tôi mang c tham sân si

Đem ra ch bán ch vì yêu em

Nếu ch dùng hai ch ngn gn nht đ nói v T Văn S, có l tôi s chn hai ch: rượu và mt. Nếu là mt, thì chc là mt th mt đng, đc quánh, ngm ngùi bi dư v khó quên. Còn là rượu thì sao? T Văn S mê rượu đến mc, mười năm sau khi gp li, hơi men còn bay phng pht trên không trung, có th ct li v cho nhng mùa rượu sau được. Còn mt k nào chưa mt ln ung rượu mà ch cn đi qua vai S mt ln thôi, là s ngt ngây mt tun vì hơi rượu. Mà cái x ta, nếu mt gã nhà thơ nào đó không có tí ti rượu, thì thơ tht khó mà hay. Nếu nhng k ung rượu có ba cung bc khác nhau, t nh nhàng đơn điu ti chúc tng hân hoan và nng hơn là say không biết đường v, thì có l c ba cung bc y, S đu hng mc quán quân c. Tôi đã hơn ba ln ngi vi T Văn S (mà đúng hơn là ngi nhìn S nhu) và cho ti gi, c ba ln y đu không mt ln nào tôi đánh rơi vào ký c du có giu xung đáy hòm và chôn cái hòm đó xung giếng sâu trăm mét.

Ban đu, khi mi vào cuc nhu, nếu trong bàn nhu y có nhng người mi chưa quen, S thường có cái v thn trng và nh nh. Nhưng ch là bước khi đu thôi. Nhưng khi người kia ch cn hé l ra mình có thơ, hoc mình là nhà thơ đây, thì thôi ri, không có lý do gì đ không làm vài ly vi nhau cái đã, ri sau đó là… giao lưu thơ. Ri ging đc trm, m ca S bt đu vang lên. Nếu như bàn nhu y đt gia rng khuya hay mt góc ph núi hoang vu nào đó thì cái ging đc như mt thanh ci va được ném vào la, bt đu bén lên, cháy trong hơi men. Đã đt là đt hết mình, ti mc khi say, người xung quanh không th đoán biết S đang say vì rượu hay là vì thơ na. Và chính bn thân T Văn S, nếu sáng sm t m hôm sau, ngi ngm li, cũng không nh đêm qua mình đã say vì điu gì, vì say thơ hay say rượu, hay vì nhng th khác, còn “to ln” quan trng hơn c hai th kia. Sau cái say y, mt cm giác bun và ngm ngùi di v. Cm giác y thường đến vào nhng lúc sương m, nhng sáng núi còn sương, khi tiếng gà va gáy, S li dt chiếc xe máy đen đúa cũ k ra khi nhà, như mt nghch lý vi con người bát ngát tràn cung mây đêm qua. Ni bun này, có l ch mt mình S biết, mt mình S gm nhm và chia s vi chính mình. Đôi khi chnhư thế, cũng qua đi mt hành trình, dù hành trình y dài hay ngn.

C tnh Kon Tum, chc… 90% dân s là biết T Văn S là nhà thơ. Không hn vì thơ S hay, mà ngoài vic làm thơ, T Văn S còn kiêm mt ngh không kém phn quan trng: xe ôm. Nhà thơ xe ôm. M miu hơn, chính xác hơn thì được gi là nhà thơ xe ôm ph núi. Nhng con đường, góc ph ca Kon Tum, có góc nào mà không biết mt nh tên ông nhà thơ xe ôm vi nước da không th cháy nng hơn được na. Khi có khách thì ân cn chu đáo không ra giá ct c, không mc c lèm bèm như nhng k khác. Vui thì đi, mà không có tin tr, thì tr bng thơ đi, “gãi” đúng ch nga ca mt k mê thơ, si thơ chc li được min phí mt quãng đường dài. Nhng chi tiết trên, mt phn là s tht, chc chín phn là giai thoi nhưng sao mi khi nghe k li dù đã nghe nhiu ln, tôi vn c tin c mười phn đu là… s tht.
Ch
c vy, nên nhc ti T Văn S, mun nghĩ S là gì đu được, xe ôm S cũng vui mà nhà thơ S cũng bng lòng. Nhà thơ xe ôm, mt thương hiu đc nht vô nh mà ch T Văn S mi có.

Năm 2002, khi T Văn S bt đu “chói ngi” trên bu tri văn ngh Kon Tum và đang phát sáng ti tn th đô Hà Ni xa xôi là lúc nhng li mi đi tri viết bt đu xôn xao đến vi S. Theo tôi khi đó, trong nhng li mi cũng hàm cha dăm ba n ý khác nhau. Thiên h đn rng, người ta mi S đi tri viết, là vì cn có mt nhà thơ vùng sâu vùng xa cho nó đ mt anh em bn phương. Nhưng có người thì li cho rng, nếu không có T Văn S tham gia cái tri viết này thì ly đâu ra không khí chúc tng kh khà ca nhng ba tic rượu, tic thơ. Nhưng có người… ác him hơn, li cho rng, mt cái tri viết mà không có T Văn S, chc phi bun mt c tun mi đi vào gung quay ca cm xúc được, vân vân và vân vân. Nhưng vi S, vic đi tri sáng tác, vic có mt không phi đ tơ hào gì danh vng trên đi l văn chương rng ln, mà ch đ được cm tay anh em quen biết hoc chưa quen, hoc được sng trong không khí m áp ca nhng cây viết, cho đ nh nhau, dù là đã tng gp mt hoc bây gi mi quen nhau. Và ri sau nhng tri viết y, gã nhà thơ ph núi li cùng con nga st lang thang dc nhng no đường, đi qua nhng tnh thành, ti đâu cũng ghé thăm bn bè anh em nhng hi văn ngh, đ ri khi xa nhau, đy p thêm lên nhng k nim. Chc chng ai quên được nhng bài thơ chân tình, gin d và hết sc mc mc ca S. Đến gi, tôi vn nh ging đc m áp ca Sỹ, mt ging đc nghe có cái nét bp bùng như la, cô đơn như la và cũng hào hùng như la, du chng thp sáng được ai, cũng chng thiêu đt được ai, cũng chng thêu thùa hoa m ngôn t, mà ch làm người ta nh, như mt món ăn l và ngon sau lâu ngày vng bóng.

Nói v T Văn S thì nhiu vô k nhng chi tiết liên quan ti rượu, ti thơ. Nhưng đ ai mà mch lc được S mê rượu hơn hay mê thơ hơn. Bi hai cái th đó c qun quýt vào nhau, thiếu cái này thì cái kia coi như… tuyt chng. Thế mà gi nghe nói S b rượu (tôi nghĩ chc là tin đn thôi), cũng nghe nói S sao nhãng chuyn bút nghiên mà chuyn sang chơi blog. Gp S bây gi, xem chng thi s văn ngh và thi s v anh em văn ngh, S nm chc hơn ngày xưa. Không biết đó có phi là nguyên nhân đ con xe máy cà tàng ca S được v hưu hay không na. Hình như sau khi phát hin ra mt chân lý vĩ đi là internet, S đã có mt con đường ngn nht, nhanh nht, hiu qu nht đ ti thăm anh em mà không cn phi mt nhc chy xe đường trường như xưa.

Sng vi nhau vì cái tình. Khác vi nhiu người, T Văn S ít khi càm ràm hay có li ra tiếng vào v bn bè hay nhng người viết khác. Vi S, nhng cái đng li, là tình bn, là nim đam mê văn chương. Mt thế gii văn chương dung d, không cách tân, không bon chen không cu kỳ, ai đến được thì đến, ai không đến được cũng vui v không n hà gì. Bi vy, mà đôi khi, trong máy đin thoi ca nhng người bn, vn lóe lên nhng cái tin nhn thăm hi ca T Văn S, hoc nhng câu thơ lc bát vu vơ, va vui va thoáng nét ngm ngùi.

T Văn S những năm này, thâm trm hơn T Văn S ca vài ba năm trước. S khoe gi ít làm thơ, ít rượu, ít bn hơn mà đang tp trung giúp thng con r trông coi my cái công trình xây dng nên không đi đâu được, như có ý phân trn, gii thích mong nhn được s thông cm ca bn bè gn xa.

Liệu có phải S đang đi tìm mt góc riêng, mt khong kín đáo riêng đ viết và đ chuyn mình sang mt nơi vng v nào đó, b xa nhng chn lao xao đông người đ bt đu làm mt k chín chn?

Nhng k say, thường nhn mình… không bao gi say. Còn nhng k làm thơ khi say, thường có nhng phút xut thn, đó là nhng khi nàng thơ xut hin bt ng. T Văn S có c hàng trăm bài thơ làm khi say. Nàng thơ ca S tht nng nàn hương rượu. C ngm mà xem, nhng câu thơ như thế này, nếu không phi là ging đc ca T Văn S thì còn ai có th thi hn vào nó chân thc và nng nàn hơn nữa:

Sao em chưa v thăm Kon Tum

Mùa h ch em đã cui dòng

Bâng khuâng mưa nh làm thương nh

Đ phượng hng phai nét phượng hng

 

Sao em chưa v thăm Kon Tum

Mùa thu mây nng xung mưa dm

Ch mong sương gió vàng hoa cúc

Sương gió vàng hoa cúc ch mong

(Sao em không v thăm Kon Tum)

Nếu không có nhng cơn say y, chc S chng th có được nhng tp thơ giàu xúc cm như Tri xa, Mt đt hay Cõi người, mi đây là tp Tùy khúc. Và t nhng tp thơ này mà S tr thành Hi viên Hi Nhà văn Vit Nam. Dù đang b căn bnh nhi máu cơ tim hoành hành, nhưng S vn thây k nó, ráo riết chuẩn bị để cuối năm nay ra thêm hai tập văn xuôi nữa. T Văn S nói na đùa na tht: Làm đi kẻo tuổi già nó mò tới lại không kịp tr tay. Khi tôi hỏi Tạ Văn Sỹ, ông đang bnh, có s chết không? S cười ha ha: S gì, i thng trẻ nó chết ầm ầm, mình cứ sống nhăn răng thôi.

Và Sỹ lại đọc thơ. Một giọng đọc thơ vẫn còn cô đơn như lửa và hào hứng mê say như lửa.

Thái Minh

(Văn ngh)

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác