Nguyễn Đình Thi - Cái dung dị có sức lay động diệu kỳ

(Toquoc)- Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài, sự thành công của ông ở nhiều thể loại nói lên điều đó. Nhưng trên tất cả chính là sự dung dị đến gân guốc và sâu nặng đến triết lý mà ông truyền cho từng “đứa con tinh thần” của mình .

Nguyễn Đình Thi - Cái dung dị có sức lay động diệu kỳ - ảnh 1Thực vậy, Nguyễn Đình Thi sáng tác nhiều thể loại từ nhạc cho đến thơ, và ở thể loại nào ông cũng thành công. Chắc chắn nhắc đến những bài hát “Người Hà Nội”, “Diệt phát xít”, những vở kịch “Con nai đen”, “Giấc mơ”, “Tiếng sóng", và “Nguyễn Trãi ở Đông Quan”, hay các cuốn tiểu luận phê bình “Sức sống của dân Việt Nam trong ca dao và cổ tích” và tập “Công việc của người viết tiểu thuyết”, rồi tập truyện ngắn “Bên bờ sông Lô” và truyện viết cho thiết nhi “Cái tết của mèo con” của ông… thì ai cũng nhớ. Nhưng thành công lớn nhất của ông là ở hai thể loại thơ và tiểu thuyết.

Về tiểu thuyết, ông khắc hoạ thành công hình ảnh một chiến sĩ cách mạng tiêu biểu của thời kỳ hoạt động bí mật, với lý tưởng đẹp đẽ, tâm hồn trong sáng, với nghị lực và bản lĩnh kiên cường. Trước và sau nhân vật Khắc trong tiểu thuyết “Vỡ bờ” của ông, trong văn xuôi chưa có hình tượng chiến sĩ cộng sản nào thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám được khắc hoạ chân thực đến thế.

Nguyễn Đình Thi làm thơ trước cả khi viết tiểu thuyết, nhưng không được đón chào nồng nhiệt như vậy. Thậm chí, ban đầu thơ ông bị chê là khó hiểu, không gần gũi quần chúng. Song, ông vẫn sáng tác và giữ nguyên phong cách của mình. Bản lĩnh đó phải chăng đã giúp thơ ông từng bước khẳng định?

Thơ ông buồn man mác và lắng sâu, có một phong cách riêng, sâu nặng trong triết lý. Chính cái hình thức gân guốc, khoẻ khoắn tạo thành cách diễn đạt ấn tượng của riêng thơ Nguyễn Đình Thi, kết hợp với sự sâu nặng trong ý tưởng khiến thơ ông có sức lay động kỳ diệu nơi người đọc.

Ôi những cánh đồng quê chảy máu

Dây thép gai đâm nát trời chiều

(Đất nước)

Khi nói về tình thương yêu con người, sự sâu nặng ấy càng thể hiện rõ:

Mây hồng chim vút cánh bay

Sông xa một dải dâng đầy nhớ thương

(Mùa thu nhớ Bác Hồ)

đến mức triết lý:

Cái không mất thường ở trong nước mắt

Giọt mồ hôi người đẫm luống xanh

(Nhìn xem)

Hồn thơ của Nguyễn Đình Thi có sức sống mãnh liệt hơn nửa thế kỷ, nó phản ánh hồn người, cho chúng ta thấy một tình yêu cuộc sống bền bỉ, thiết tha và mãnh liệt, có thể ví như một dòng sông liên tục chảy.

Bên cạnh các tác phẩm sống mãi với thời gian, Nguyễn Đình Thi còn đóng góp rất nhiều cho nền văn học nước nhà với 31 năm làm Tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam (lâu nhất trong số các Tổng thư ký của Hội, 1958 - 1989), và ở tuổi ngoại bảy mươi cho đến khi mất, ông lại đứng ra đảm nhận trọng trách Chủ tịch Uỷ ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Về chính trị, ông từng là Đại biểu Quốc hội trẻ nhất (22 tuổi, khóa I năm 1946).

Ngôi nhà văn chương mà Nguyễn Đình Thi xây trong cuộc đời mình khá đồ sộ. Điều quý hơn là ngôi nhà ấy tuy sang trọng nhưng cũng rất đời thường, không hề cao đạo.


BẠCH DƯƠNG

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu

Tin khác